Pika na zimę zbiera i suszy na słońcu trawy oraz zioła, układając z nich niewielkie „stogi siana" pod kamieniami. Dzięki tym zapasom przetrwa mroźne miesiące, bo — inaczej niż wiele małych ssaków — nie zapada w sen zimowy i pozostaje aktywna przez całą zimę.

Piki żyją wśród skalnych rumowisk, gdzie w szczelinach mają bezpieczne kryjówki. Są czujne i głośne — wydają przenikliwe, piszczące dźwięki, którymi ostrzegają się nawzajem przed drapieżnikiem. To właśnie od tych odgłosów wzięła się polska nazwa „szczekuszka".

Pika ma krępe, okrągłe ciało bez widocznego ogona z zewnątrz, krótkie, zaokrąglone uszy oraz gęste, miękkie futro chroniące przed mrozem wysokogórskich rumowisk. Sylwetka jest niska i zwarta, dobrze dopasowana do przeciskania się w wąskich szczelinach między kamieniami.

Łapy są krótkie, ale zwinne, z gęstym owłosieniem na spodach, dającym przyczepność na nierównym, kamienistym podłożu. Oczy są ciemne i stosunkowo duże, choć pika jest aktywna głównie w dzień, a nie w nocy. Uszy, mimo że krótkie, są bardzo ruchliwe i stale obracają się w stronę najmniejszego szmeru.

Pika bywa mylona z małym gryzoniem, na przykład susłem czy chomikiem, ale należy do zajęczaków, tej samej grupy co króliki i zające, a nie do gryzoni, mimo podobnej wielkości i wyglądu.

Świstak żyje w podobnych, skalistych terenach górskich, ale jest znacznie większy od piki i zapada w głęboką hibernację, podczas gdy pika pozostaje aktywna przez całą zimę.

Zbieranie i suszenie zapasów przez pikę jest jednym z niewielu przykładów tak systematycznego gospodarowania żywnością wśród dzikich ssaków — zwierzę wybiera konkretne, słoneczne miejsca do suszenia siana i regularnie przewraca je, żeby równomiernie wyschło, zanim schowa je pod kamieniami na zimę.

Piki są bardzo wrażliwe na wysokie temperatury i w wielu górskich rejonach świata ich zasięg kurczy się w miarę ocieplania klimatu, bo zwierzęta muszą przemieszczać się coraz wyżej w poszukiwaniu chłodniejszych warunków, a gór, na które mogłyby się jeszcze wspiąć, ubywa.

Głośne, piszczące wołania piki, od których wzięła się jej polska nazwa szczekuszka, pełnią funkcję zarówno ostrzeżenia przed drapieżnikiem, jak i oznaczenia własnego terytorium wobec sąsiadujących osobników tego samego gatunku. Każdy osobnik ma nieco inny, rozpoznawalny głos, po którym sąsiedzi mogą go zidentyfikować.