Piżmak

Piżmak większość życia spędza w wodzie i przy jej brzegach. Ma wodoodporne futro oraz błony pławne między palcami tylnych łap, dzięki którym pływa i nurkuje bez trudu.

Żywi się roślinami wodnymi. Z trzcin i traw buduje kopce oraz kopie nory w brzegach, gdzie chroni się przed drapieżnikami i mrozem. Nazwę zawdzięcza piżmowej, mocnej woni, którą wydziela.

Piżmak ma krępe, opływowe ciało, gęste, ciemnobrunatne futro doskonale izolujące od zimnej wody oraz ogon bocznie spłaszczony i pokryty łuskami — zupełnie inny niż okrągły ogon nutrii czy płaski, poziomy ogon bobra. Tylne łapy mają błony pławne między palcami, ułatwiające pływanie.

Gruczoły przy nasadzie ogona wydzielają silnie pachnącą substancję, od której wzięła się nazwa całego gatunku — piżmak znaczy nią teren i przyciąga partnerów w okresie godowym. Zęby, podobnie jak u innych gryzoni, są pomarańczowe z przodu i rosną przez całe życie.

Nutria jest wyraźnie większa od piżmaka i ma okrągły, a nie bocznie spłaszczony ogon oraz charakterystyczne, jaskrawopomarańczowe zęby, których piżmak nie ma w tak wyrazistej formie.

Bóbr jest znacznie większy od piżmaka i ma szeroki, płaski ogon w kształcie wiosła, a nie wąski, boczny ogon piżmaka — mimo że oba zwierzęta budują podobne kopce z roślinności wodnej.

Piżmak pochodzi z Ameryki Północnej i został sprowadzony do Europy na początku XX wieku na fermy futrzarskie. Po ucieczkach i celowych wypuszczeniach rozprzestrzenił się na cały kontynent, w tym do Polski, gdzie jest dziś gatunkiem pospolitym.

Kopce piżmaka, budowane z trzcin i innych roślin wodnych, różnią się od żeremi bobra przede wszystkim wielkością — są znacznie mniejsze i prostsze, bo piżmak nie ścina drzew, tylko wykorzystuje miękkie, łatwo dostępne rośliny przybrzeżne.

Nory kopane przez piżmaki w brzegach rzek, kanałów i stawów bywają problemem dla wałów przeciwpowodziowych — osłabiają ich konstrukcję, przez co w niektórych regionach prowadzi się kontrolowane ograniczanie liczebności tego gatunku. Piżmaki bywają też konkurentem dla rodzimej fauny wodnej o pokarm i przestrzeń życiową.