Świstak stepowy (bobak)
Zdjęcie: Администрация Волгоградской области · CC BY-SA 3.0
🦊 Ssaki

Świstak stepowy (bobak)

Marmota bobak

Świstak stepowy, zwany też bobakiem, to duży gryzoń zamieszkujący otwarte stepy Europy Wschodniej i Azji — w przeciwieństwie do górskiego świstaka tatrzańskiego, żyje na płaskich, otwartych terenach i tworzy jeszcze większe kolonie.

W pigułce

Świstak stepowy (bobak) — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaOtwarte stepy Europy Wschodniej, Rosji i Kazachstanu
🍽️
Co jeTrawy, zioła, korzenie roślin stepowych
📏
Wielkość50-70 cm długości, 4-10 kg
Ile żyje8-13 lat
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Zwany jest bobakiem i mieszka na otwartych stepach.
  • Kopie głębokie, rozgałęzione nory.
  • Zimą zapada w długi sen całą rodziną.
  • Wartę trzyma na stojąco, wypatrując drapieżników.
Bliżej natury

Jak żyje świstak stepowy?

Świstak stepowy, czyli bobak, to krępy gryzoń trawiastych stepów Europy Wschodniej i Azji. Żyje w rodzinnych koloniach, które kopią rozległe podziemne nory.

Latem zajada się trawą i ziołami, gromadząc zapas tłuszczu. Na czas mroźnej zimy cała rodzina zapada razem w głęboki sen, z którego budzi się dopiero wiosną.

Czy wiesz, że…?

świstak stepowy potrafi zapadać w hibernację trwającą nawet do 8-9 miesięcy w roku — jedną z najdłuższych wśród wszystkich ssaków? Przez większość życia śpi głęboko pod ziemią, budząc się na aktywność tylko na krótki okres wiosenno-letni.

Jak rozpoznać

Jak wygląda bobak?

Bobak ma krępe ciało podobne do świstaka górskiego, ale nieco smuklejsze i przystosowane do życia na płaskim, otwartym stepie, a nie na skalistych halach. Futro jest piaszczystożółte do jasnobrunatnego, dobrze maskujące zwierzę na tle wyschniętej trawy stepowej.

Przed zimą bobak gromadzi ogromne zapasy tłuszczu pod skórą, znacznie większe proporcjonalnie niż u świstaka górskiego — musi przetrwać hibernację trwającą nawet dłużej niż u jego górskiego krewniaka, bo stepowa zima bywa równie surowa, a lato krótsze.

Nie pomyl się

Świstak stepowy a podobne zwierzęta

Świstak górski, blisko spokrewniony gatunek, żyje wysoko w Alpach, Tatrach i innych pasmach górskich, na skalistych halach, a nie na płaskim stepie. Oba gatunki wyglądają podobnie, ale rzadko się spotykają, bo dzieli je zupełnie inny typ krajobrazu.

Suseł jest wyraźnie mniejszy od bobaka i żyje w płytszych norach, podczas gdy kolonie bobaków tworzą rozległe, wielopoziomowe systemy korytarzy, widoczne z daleka jako charakterystyczne kopce ziemi na powierzchni stepu.

W sąsiedztwie człowieka

Świstak stepowy a ludzie

Kopce ziemi usypane przez bobaki przy wejściach do nor są na tyle wyraźne, że widać je na zdjęciach satelitarnych rozległych stepów, a dawni podróżnicy wykorzystywali je jako punkty orientacyjne podczas przemierzania otwartych, pozbawionych innych charakterystycznych cech terenów.

Bobak był w przeszłości intensywnie polowany dla tłuszczu, wykorzystywanego w medycynie ludowej, oraz dla mięsa, co doprowadziło do zaniku wielu kolonii na części dawnego zasięgu w Europie Wschodniej.

Kolonie bobaków, podobnie jak susłów, są ważnym elementem ekosystemu stepowego — ich nory dają schronienie innym zwierzętom, a wykopana ziemia i intensywne skubanie trawy wpływają na skład roślinności, utrzymując otwarty charakter stepu.

Pytania i odpowiedzi

Świstak stepowy (bobak) — częste pytania

Jak duży jest świstak stepowy?

Świstak stepowy ma 50–70 cm długości i waży 4–10 kg.

Dla dociekliwych
Ma krępe, futrzaste ciało i mocne łapy z pazurami do kopania nor.
Ile żyje świstak stepowy?

Świstak stepowy dożywa 8–13 lat.

Dla dociekliwych
Żyje w koloniach, kopiąc rozległe systemy podziemnych nor i korytarzy.
Co je świstak stepowy?

Świstak stepowy jest roślinożercą — je trawy, zioła i korzenie stepowych roślin.

Dla dociekliwych
Latem musi się porządnie objeść i utyć, bo czeka go bardzo długi sen zimowy.
Gdzie żyje świstak stepowy?

Świstak stepowy mieszka na otwartych stepach Europy Wschodniej, Rosji i Kazachstanu.

Dla dociekliwych
Rozległy, trawiasty step to idealne miejsce na kopanie nor i wypatrywanie drapieżników.
Jak długo śpi świstak stepowy?

Wyjątkowo długo — hibernuje nawet 8–9 miesięcy w roku, czyli większość życia przesypia pod ziemią!

Dla dociekliwych
To jeden z najdłuższych snów zimowych wśród wszystkich ssaków. Świstak budzi się tylko na krótki, wiosenno-letni okres aktywności, a potem znów zasypia w głębokiej norze.
Jak jest „świstak" po angielsku?

Świstak stepowy po angielsku to steppe marmot.

Dla dociekliwych
Nora to a burrow, a sen zimowy to hibernation.
Dlaczego bobak gromadzi tak duże zapasy tłuszczu?

Musi przetrwać bardzo długą hibernację na otwartym stepie, gdzie zima bywa surowa, a lato krótsze niż w górach, więc potrzebuje proporcjonalnie więcej zapasów niż świstak górski.

Dla dociekliwych
Ten tłuszcz był też powodem, dla którego bobaka intensywnie polowano — wykorzystywano go w medycynie ludowej różnych regionów.
Czy kopce bobaków widać z daleka?

Tak, są na tyle wyraźne, że widać je nawet na zdjęciach satelitarnych rozległych stepów, a dawni podróżnicy wykorzystywali je jako punkty orientacyjne.

Dla dociekliwych
Kolonie bobaków tworzą rozległe, wielopoziomowe systemy korytarzy, których wejścia otoczone są charakterystycznymi kopcami wykopanej ziemi.
Czym różni się bobak od świstaka górskiego?

Żyje na płaskim stepie, a nie w górach, ma nieco smuklejszą sylwetkę i jaśniejsze, piaszczyste futro lepiej maskujące go na tle wyschniętej trawy.

Dla dociekliwych
Oba gatunki są blisko spokrewnione, ale rzadko się spotykają, bo dzieli je zupełnie inny typ krajobrazu, w którym żyją na co dzień.
Poznaj też

Zobacz także gryzonie i zającokształtne

Kategoria: SsakiWróć do: Gryzonie i zającokształtne
Wszystkie: gryzonie i zającokształtne