Świstak

Świstak to duży górski gryzoń, w Polsce żyjący w Tatrach i objęty ochroną. Mieszka w rodzinnych grupach w głębokich norach wykopanych na halach.

Gdy wypatrzy orła lub inne zagrożenie, ostrzega bliskich przenikliwym gwizdem — stąd jego nazwa. Na zimę zapada w długi, głęboki sen, przesypiając najchłodniejsze miesiące.

Świstak ma krępe, ciężkie ciało, krótkie, mocne nogi i gęste, długie futro w odcieniu szarobrunatnym, gęstniejące jeszcze bardziej przed zimą. Głowa jest szeroka i spłaszczona, z małymi uszami, dobrze widoczna, gdy zwierzę wystawia ją z nory, sprawdzając otoczenie.

Przednie łapy mają długie, mocne pazury przystosowane do kopania w twardym, kamienistym gruncie hal górskich. Ogon jest stosunkowo krótki, niepuszysty, przystosowany raczej do naziemnego trybu życia niż do balansowania na drzewach.

Suseł jest wyraźnie mniejszy od świstaka i żyje niżej, na stepach i suchych murawach, a nie wysoko w górach na halach. Głos obu zwierząt bywa podobny, ale gwizd świstaka jest głośniejszy i niesie się dalej po skalistym terenie.

Świstak stepowy, zwany bobakiem, jest blisko spokrewnionym gatunkiem żyjącym na nizinnych stepach Europy Wschodniej i Azji, a nie w górach — oba gatunki różnią się głównie środowiskiem i nieco dłuższym okresem hibernacji u bobaka.

Świstak w Tatrach jest ściśle chroniony i stał się jednym z symboli tego pasma gór — jego charakterystyczny, przenikliwy gwizd, wydawany na widok orła przelatującego nad halą, jest dobrze znany turystom wędrującym po tatrzańskich szlakach.

Populacja tatrzańskich świstaków ucierpiała w przeszłości z powodu kłusownictwa oraz płoszenia przez turystów schodzących ze szlaków w rejony jego nor. Dziś obowiązujący w Tatrzańskim Parku Narodowym zakaz schodzenia ze szlaków chroni między innymi właśnie te kolonie.

Hibernacja świstaka jest jedną z najgłębszych wśród ssaków europejskich — całe rodziny zapadają w sen razem w jednej norze, ogrzewając się nawzajem, a temperatura ich ciała spada niemal do zera stopni, co pozwala oszczędzić energię przez długie miesiące zimy w wysokich górach.