Zając polarny
Zdjęcie: Chmee2 · CC BY 3.0
🦊 Ssaki

Zając polarny

Lepus arcticus

Zając polarny (bielak arktyczny) to jeden z najlepiej przystosowanych do zimna ssaków Arktyki — zmienia kolor futra z brązowo-szarego latem na śnieżnobiały zimą, doskonale maskując się w każdej porze roku.

W pigułce

Zając polarny — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaTundra i tereny arktyczne Ameryki Płn., Grenlandii i pobliskich wysp
🍽️
Co jeMchy, porosty, kora i pędy krzewów arktycznych
📏
Wielkość43-70 cm długości ciała, 2,5-7 kg
Ile żyje3-5 lat na wolności
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Żyje na mroźnej, bezdrzewnej tundrze Arktyki.
  • Ma krótkie uszy, żeby tracić mniej ciepła.
  • Potrafi stawać i skakać na tylnych łapach jak kangur.
  • Zimą jego futro jest białe jak śnieg.
Bliżej natury

Jak żyje zając polarny?

Zając polarny to wytrzymały mieszkaniec lodowatej tundry dalekiej północy. Grube, gęste futro i krótkie uszy pomagają mu zatrzymać ciepło w skrajnym mrozie.

Żywi się roślinami, które odgrzebuje spod śniegu. W trudnych warunkach zające polarne często gromadzą się w duże grupy, a spłoszone potrafią pomykać, stając na tylnych łapach.

Czy wiesz, że…?

zając polarny potrafi biegać z prędkością nawet 65 km/h i wykonywać gwałtowne zwroty, uciekając przed drapieżnikami takimi jak lis polarny czy pełzatka śnieżna? W skrajnie trudnych warunkach potrafi też poruszać się na tylnych łapach niczym kangur, by szybciej pokonywać głęboki śnieg.

Jak rozpoznać

Jak wygląda zając polarny?

Zając polarny ma krępe ciało, krótsze niż u zająca szaraka uszy oraz bardzo gęste, długie futro, chroniące przed skrajnym mrozem Arktyki. Zimą sierść jest niemal całkowicie biała, latem u wielu populacji ciemnieje do szarobrunatnej, choć w najbardziej wysuniętych na północ rejonach zostaje biała przez cały rok.

Tylne nogi są bardzo szerokie i gęsto owłosione na spodach, działając jak naturalne rakiety śnieżne, które rozkładają ciężar zwierzęcia i nie pozwalają mu zapadać się w głębokim śniegu. Uszy są krótsze niż u innych zajęcy, co ogranicza utratę ciepła w skrajnym mrozie.

Nie pomyl się

Zając polarny a podobne zwierzęta

Zając bielak jest mniejszy od zająca polarnego i żyje w lasach oraz na tundrze bardziej na południe, podczas gdy zając polarny trzyma się najzimniejszych, najbardziej wysuniętych na północ terenów Arktyki, gdzie bielak w ogóle nie występuje.

Zając szarak nie zmienia futra na białe zimą i żyje na otwartych polach klimatu umiarkowanego, zupełnie inaczej niż oba wymienione, przystosowane do zimna gatunki zajęcy północnych.

W sąsiedztwie człowieka

Zając polarny a ludzie

Zając polarny potrafi w skrajnie trudnych warunkach poruszać się, stając na tylnych łapach i podskakując niczym kangur — to niezwykłe zachowanie pomaga mu szybciej pokonywać głęboki, sypki śnieg, gdy zwykły bieg na czterech łapach byłby zbyt wolny.

W najbardziej wysuniętych na północ populacjach, gdzie lato jest bardzo krótkie, zając polarny bywa biały przez cały rok, bo krótki okres bezśnieżny nie opłaca się energetycznie zmieniać na letnie, ciemniejsze futro.

Duże grupy zajęcy polarnych, licznie gromadzące się w trudnych warunkach pogodowych, są zjawiskiem rzadkim wśród zajęcy, które zwykle prowadzą samotniczy tryb życia — taka grupowa obrona przed mrozem i drapieżnikami jest jedną z osobliwości tego arktycznego gatunku, obserwowaną głównie zimą.

Pytania i odpowiedzi

Zając polarny — częste pytania

Jak duży jest zając polarny?

Zając polarny ma 43–70 cm długości ciała i waży 2,5–7 kg.

Dla dociekliwych
Zimą jest śnieżnobiały, a latem brązowoszary. Ma krótsze uszy niż inne zające — mniej ciepła ucieka wtedy z ciała.
Ile żyje zając polarny?

Na wolności zając polarny dożywa 3–5 lat.

Dla dociekliwych
Żyje w mroźnej tundrze, gdzie musi radzić sobie z lodowatym wiatrem i śniegiem.
Co je zając polarny?

Zając polarny je mchy, porosty, korę i pędy arktycznych krzewów.

Dla dociekliwych
W surowej tundrze rośnie niewiele roślin, więc zjada to, co uda mu się wygrzebać spod śniegu.
Gdzie żyje zając polarny?

Zając polarny mieszka w tundrze i na terenach arktycznych Ameryki Północnej, Grenlandii i pobliskich wysp.

Afryka🌍 Ameryka Płn.Ameryka Płd.EuropaAzjaAustraliaAntarktyda

Spotkasz go m.in. w: tundrze Ameryki Północnej i Grenlandii.

Dla dociekliwych
To jeden z niewielu ssaków, które wytrzymują życie w tak mroźnym, arktycznym klimacie.
Jak szybko biega zając polarny?

Bardzo szybko — nawet do 65 km/h, wykonując przy tym gwałtowne zwroty, żeby zgubić drapieżnika.

Dla dociekliwych
W głębokim śniegu potrafi też poruszać się na samych tylnych łapach, niczym kangur! Ucieka tak przed lisem polarnym i pełzatką śnieżną (sową polarną).
Jak jest „zając" po angielsku?

Zając polarny po angielsku to Arctic hare.

Dla dociekliwych
Tundra to tundra, a biały to white.
Dlaczego zając polarny czasem porusza się jak kangur?

W skrajnie trudnych warunkach staje na tylnych łapach i podskakuje, żeby szybciej pokonywać głęboki, sypki śnieg, gdy zwykły bieg na czterech łapach byłby zbyt wolny.

Dla dociekliwych
To niezwykłe zachowanie zaobserwowano głównie w najbardziej mroźnych i śnieżnych rejonach jego arktycznego zasięgu.
Dlaczego niektóre zające polarne są białe przez cały rok?

W najbardziej wysuniętych na północ populacjach lato jest bardzo krótkie, więc nie opłaca się energetycznie zmieniać futra na letnie, ciemniejsze umaszczenie.

Dla dociekliwych
W cieplejszych częściach zasięgu zając polarny latem ciemnieje, dostosowując barwę do odsłoniętej z śniegu ziemi i roślinności.
Czy zające polarne żyją w grupach?

W trudnych warunkach pogodowych potrafią gromadzić się licznie, co jest rzadkością wśród zajęcy, zwykle prowadzących samotniczy tryb życia.

Dla dociekliwych
Taka grupowa obrona przed mrozem i drapieżnikami jest jedną z osobliwości tego arktycznego gatunku, niespotykaną u zajęcy klimatu umiarkowanego.
Poznaj też

Zobacz także gryzonie i zającokształtne

Kategoria: SsakiWróć do: Gryzonie i zającokształtne
Wszystkie: gryzonie i zającokształtne