Nornica jest bardzo ruchliwa i aktywna zarówno w dzień, jak i w nocy. Biega pod ściółką i wśród korzeni własnymi ścieżkami, zbierając nasiona, owoce leśne, pąki, a czasem owady.

Nornice są ważnym ogniwem leśnego łańcucha pokarmowego — stanowią pożywienie dla wielu drapieżników, od sów i lisów po łasice. Rozmnażają się szybko, dzięki czemu mimo licznych wrogów jest ich w lasach naprawdę dużo.

Nornica ma krępe ciało, krótszy niż u myszy ogon oraz stosunkowo małe, częściowo ukryte w futrze uszy. Grzbiet jest wyraźnie rudy albo rudobrunatny, kontrastujący z szarym spodem ciała — to najprostsza cecha odróżniająca ją od podobnie wyglądających drobnych gryzoni leśnych.

Oczy są małe i czarne, a pysk krótszy i bardziej tępy niż u myszy, bez tak wyraźnie spiczastego kształtu. Futro jest gęste przez cały rok, choć zimą staje się jeszcze puszystsze. Stopy tylne są proporcjonalnie krótsze niż u myszy, przystosowane do szybkiego biegania po ściółce, a nie do dalekich skoków.

Mysz polna ma dłuższy ogon, większe uszy i wyraźny, ciemny pasek na grzbiecie zamiast rudego koloru charakterystycznego dla nornicy. Nornica jest też bardziej krępa i ma tępszy pysk niż jakakolwiek mysz.

Nornik, blisko spokrewniony z nornicą, ma futro bardziej szarobrunatne niż rude i żyje raczej na otwartych polach i łąkach, podczas gdy nornica trzyma się głównie lasów i zarośli.

Nornica bywa nosicielem wirusa wywołującego gorączkę krwotoczną z zespołem nerkowym, podobnie jak mysz polna, dlatego po kontakcie z jej odchodami w piwnicach czy szopach zaleca się zachowanie ostrożności i unikanie wzniecania kurzu.

Populacje nornicy podlegają wyraźnym, wieloletnim wahaniom liczebności, ściśle powiązanym z urodzajem nasion drzew liściastych, zwłaszcza buka i dębu — po roku obfitego urodzaju żołędzi i orzeszków buczyny liczba nornic gwałtownie rośnie następnej wiosny.

Te wahania liczebności nornicy mają kaskadowy wpływ na cały las — więcej nornic oznacza więcej pokarmu dla sów, kun i lisów, co z kolei przekłada się na liczbę ich młodych w danym sezonie lęgowym. Naukowcy śledzą te cykle od dziesięcioleci jako jeden z modelowych przykładów zależności w ekosystemie leśnym.