Wiewiórka pospolita
Ilustracja AI (zamiennik zdjęcia)
🦊 Ssaki

Wiewiórka pospolita

Sciurus vulgaris

Wiewiórka to zwinny, rudy gryzoń, którego łatwo spotkać w parku czy lesie. Puszysty ogon pomaga jej utrzymać równowagę podczas skoków z gałęzi na gałąź.

W pigułce

Wiewiórka pospolita — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaLasy i parki Europy i Azji, także w Polsce
🍽️
Co jeOrzechy, nasiona, szyszki, grzyby
📏
WielkośćDo 300 g, ogon niemal tak długi jak ciało
Ile żyje3–7 lat
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Sadzi drzewa, gubiąc zakopane orzechy.
  • Puszysty ogon pomaga jej w skokach i przy spadaniu.
  • Bywa ruda, brązowa, a nawet czarna.
  • Zimą nie zapada w prawdziwy sen.
Bliżej natury

Jak żyje wiewiórka pospolita?

Wiewiórka gromadzi na zimę zapasy orzechów i nasion, chowając je w wielu kryjówkach. Część zapomina odkopać — i tak przypadkiem sadzi nowe drzewa, pomagając lasowi rosnąć.

Choć nazywamy ją rudą, wiewiórki bywają też brązowe, a nawet niemal czarne. Zimą nie zapadają w prawdziwy sen — w cieplejsze dni wychodzą po schowane jedzenie.

Czy wiesz, że…?

wiewiórka pomaga rosnąć lasom, bo zapomina, gdzie zakopała część orzechów? Z tych zapomnianych nasion wyrastają nowe drzewa.

Jak rozpoznać

Jak wygląda wiewiórka?

Wiewiórka ma smukłe ciało, duże, ciemne oczy i pędzelki włosów na czubkach uszu, wyraźniejsze zimą niż latem. Ogon jest długi, bardzo puszysty i płaski, działający jak ster podczas skoków oraz jak parasol chroniący przed deszczem i śniegiem.

Barwa futra zmienia się dwa razy w roku wraz z linieniem i bywa bardzo różna nawet w obrębie jednej populacji — od jaskraworudej przez brązową po niemal czarną, przy czym spód ciała pozostaje zwykle biały niezależnie od koloru grzbietu.

Nie pomyl się

Wiewiórka pospolita a podobne zwierzęta

Wiewiórka szara, sprowadzona z Ameryki Północnej do Europy Zachodniej, jest większa, masywniejsza i niemal zawsze szara, bez rudych odmian. Tam, gdzie się pojawiła, skutecznie wypiera naszą rodzimą wiewiórkę pospolitą, konkurując o te same zasoby.

Popielica i inne pilchowate bywają mylone z małą wiewiórką, ale mają krótszy pysk, duże, ciemne oczy przystosowane do nocnego trybu życia oraz zapadają w prawdziwą hibernację, czego wiewiórka pospolita nie robi.

W sąsiedztwie człowieka

Wiewiórka pospolita a ludzie

Wiewiórka szara, wprowadzona do Wielkiej Brytanii i części Europy Zachodniej, przenosi wirusa niegroźnego dla niej samej, ale śmiertelnego dla wiewiórki pospolitej — to jeden z głównych powodów, dla których nasz rodzimy gatunek ustępuje jej miejsca na terenach, gdzie obie się spotykają.

Pojedyncza wiewiórka potrafi w ciągu jesieni zakopać tysiące nasion w osobnych, rozproszonych kryjówkach i pamiętać znaczną część ich lokalizacji dzięki dobrze rozwiniętej pamięci przestrzennej, choć część zapasów i tak pozostaje niewykorzystana.

W miastach wiewiórki dobrze przystosowały się do sąsiedztwa ludzi, korzystając z karmników i parkowych drzew, choć dokarmianie chlebem czy słodyczami jest dla nich szkodliwe — najlepszym pokarmem pozostają orzechy, nasiona i owoce. Miejskie wiewiórki bywają przy tym mniej płochliwe niż te żyjące głęboko w lesie.

Pytania i odpowiedzi

Wiewiórka pospolita — częste pytania

Ile waży wiewiórka?

Wiewiórka waży zaledwie do 300 gramów — mniej niż szklanka wody.

Dla dociekliwych
Jej puszysty ogon jest niemal tak długi jak całe ciało i pomaga trzymać równowagę na gałęziach.
Ile żyje wiewiórka?

Na wolności wiewiórka dożywa 3–7 lat.

Dla dociekliwych
Zimą nie zasypia na stałe — budzi się, żeby sięgnąć po ukryte wcześniej zapasy.
Co je wiewiórka?

Wiewiórka je orzechy, nasiona, szyszki i grzyby.

Dla dociekliwych
Na zimę chowa zapasy w wielu kryjówkach. Zjada też pąki i owoce, gdy ma okazję.
Gdzie żyje wiewiórka?

Wiewiórka mieszka w lasach i parkach Europy i Azji — także w polskich miastach.

Dla dociekliwych
Świetnie wspina się po drzewach i skacze z gałęzi na gałąź, pomagając sobie ogonem.
Jak wiewiórka pomaga lasowi?

Zakopuje orzechy na zimę i o części zapomina — a z tych zapomnianych nasion wyrastają nowe drzewa.

Dla dociekliwych
Dzięki temu wiewiórka nieświadomie „sadzi" las. To jeden z powodów, dla których drzewa rozprzestrzeniają się po okolicy.
Po co wiewiórce taki puszysty ogon?

Ogon pomaga jej trzymać równowagę podczas skoków, a w chłodne dni okrywa się nim jak kocykiem.

Dla dociekliwych
Ogon działa też jak spadochron — gdy wiewiórka skacze, pomaga jej bezpiecznie wylądować.
Jak jest „wiewiórka" po angielsku?

Wiewiórka po angielsku to squirrel (czyt. skłirel).

Dla dociekliwych
Orzech to nut, a ogon to tail.
Dlaczego wiewiórka szara wypiera naszą rodzimą wiewiórkę?

Przenosi wirusa niegroźnego dla niej samej, ale śmiertelnego dla wiewiórki pospolitej, co w połączeniu z jej większym rozmiarem daje jej wyraźną przewagę konkurencyjną.

Dla dociekliwych
Problem dotyczy głównie Wielkiej Brytanii i części Europy Zachodniej, gdzie wiewiórkę szarą sprowadzono z Ameryki Północnej.
Ile nasion zakopuje wiewiórka na zimę?

Nawet tysiące w ciągu jesieni, rozproszonych w wielu osobnych kryjówkach, z których część pamięta dzięki dobrze rozwiniętej pamięci przestrzennej.

Dla dociekliwych
Niewykorzystane zapasy, o których wiewiórka zapomni, często kiełkują wiosną, dzięki czemu zwierzę pomaga rozprzestrzeniać się drzewom.
Czym dokarmiać wiewiórki w parku?

Najlepiej orzechami, nasionami i owocami — chleb i słodycze są dla nich szkodliwe, mimo że chętnie je zjadają, gdy są im podawane.

Dla dociekliwych
Niewłaściwa dieta może prowadzić u wiewiórek do problemów zdrowotnych, podobnie jak u wielu innych dzikich zwierząt dokarmianych ludzkim jedzeniem.
Poznaj też

Zobacz także gryzonie i zającokształtne

Kategoria: SsakiWróć do: Gryzonie i zającokształtne
Wszystkie: gryzonie i zającokształtne