Wiewiórka pospolita

Wiewiórka gromadzi na zimę zapasy orzechów i nasion, chowając je w wielu kryjówkach. Część zapomina odkopać — i tak przypadkiem sadzi nowe drzewa, pomagając lasowi rosnąć.

Choć nazywamy ją rudą, wiewiórki bywają też brązowe, a nawet niemal czarne. Zimą nie zapadają w prawdziwy sen — w cieplejsze dni wychodzą po schowane jedzenie.

Wiewiórka ma smukłe ciało, duże, ciemne oczy i pędzelki włosów na czubkach uszu, wyraźniejsze zimą niż latem. Ogon jest długi, bardzo puszysty i płaski, działający jak ster podczas skoków oraz jak parasol chroniący przed deszczem i śniegiem.

Barwa futra zmienia się dwa razy w roku wraz z linieniem i bywa bardzo różna nawet w obrębie jednej populacji — od jaskraworudej przez brązową po niemal czarną, przy czym spód ciała pozostaje zwykle biały niezależnie od koloru grzbietu.

Wiewiórka szara, sprowadzona z Ameryki Północnej do Europy Zachodniej, jest większa, masywniejsza i niemal zawsze szara, bez rudych odmian. Tam, gdzie się pojawiła, skutecznie wypiera naszą rodzimą wiewiórkę pospolitą, konkurując o te same zasoby.

Popielica i inne pilchowate bywają mylone z małą wiewiórką, ale mają krótszy pysk, duże, ciemne oczy przystosowane do nocnego trybu życia oraz zapadają w prawdziwą hibernację, czego wiewiórka pospolita nie robi.

Wiewiórka szara, wprowadzona do Wielkiej Brytanii i części Europy Zachodniej, przenosi wirusa niegroźnego dla niej samej, ale śmiertelnego dla wiewiórki pospolitej — to jeden z głównych powodów, dla których nasz rodzimy gatunek ustępuje jej miejsca na terenach, gdzie obie się spotykają.

Pojedyncza wiewiórka potrafi w ciągu jesieni zakopać tysiące nasion w osobnych, rozproszonych kryjówkach i pamiętać znaczną część ich lokalizacji dzięki dobrze rozwiniętej pamięci przestrzennej, choć część zapasów i tak pozostaje niewykorzystana.

W miastach wiewiórki dobrze przystosowały się do sąsiedztwa ludzi, korzystając z karmników i parkowych drzew, choć dokarmianie chlebem czy słodyczami jest dla nich szkodliwe — najlepszym pokarmem pozostają orzechy, nasiona i owoce. Miejskie wiewiórki bywają przy tym mniej płochliwe niż te żyjące głęboko w lesie.