Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł
Encyklopedia zwierząt
Walenie i płetwonogie — gatunki i ciekawostki
Walenie (delfiny, wieloryby, morświny) i płetwonogie (foki, mors) to ssaki, które w toku ewolucji wróciły do życia w wodzie — niektóre niemal całkowicie, jak wieloryby, inne częściowo, jak foki wciąż wychodzące na lód czy plażę. Na tej stronie zebraliśmy wszystkie opisane w naszej encyklopedii gatunki tej grupy.
Poznaj gatunki
Które walenie i płetwonogie chcesz poznać?
Każda karta prowadzi do osobnej strony z ciekawostkami, zdjęciami i prostym opisem — takim, który spokojnie przeczytasz dziecku na głos.
Beluga
Beluga jest jednym z niewielu waleni zdolnych do poruszania szyją, ponieważ w przeciwieństwie do większości waleni jej kręgi szyjn
Poznaj
Delfin Risso
Im starszy delfin Risso, tym jaśniejsza i bardziej pobliznowana jest jego skóra?
Poznaj
Delfin butlonosy
Każdy delfin butlonosy ma swój unikalny, niepowtarzalny gwizd, którego używa jako "imienia" — inne delfiny rozpoznają go po tym dź
Poznaj
Delfin długoszczęki
Delfin długoszczęki przez długi czas był uznawany za tę samą odmianę co delfin zwyczajny, dopóki badania genetyczne nie potwierdzi
Poznaj
Delfin pręgoboki
Delfin pręgoboki potrafi wyskakiwać z wody na wysokość nawet 7 metrów, wykonując przy tym efektowne salta?
Poznaj
Delfin zwyczajny
Delfiny zwyczajne potrafią tworzyć jedne z największych stad wśród wszystkich waleni — obserwowano grupy liczące nawet kilka tysię
Poznaj
Delfinowiec białonosy
Delfinowiec białonosy potrafi pływać w grupach liczących nawet kilkaset osobników?
Poznaj
Foka bajkalska (nerpa)
Foka bajkalska jest jedynym gatunkiem foki na świecie żyjącym wyłącznie w słodkiej wodzie, z dala od jakiegokolwiek morza czy oceanu?
Poznaj
Foka grenlandzka
Młode foki grenlandzkie rodzą się z gęstym, śnieżnobiałym futrem, które zachowują tylko przez pierwsze 2-3 tygodnie życia, zanim z
Poznaj
Foka lamparcia
Foka lamparcia jest jednym z niewielu ssaków morskich polujących regularnie na inne ssaki i ptaki — w tym młode foki oraz pingwiny
Poznaj
Foka mnicha
Foka mnicha należy do najbardziej zagrożonych ssaków morskich świata — na wolności zostało jej bardzo niewiele?
Poznaj
Foka obrączkowana
Foka obrączkowana buduje sobie pod śniegiem specjalne jaskinie lęgowe, w których rodzi i chowa młode, chroniąc je przed mrozem i w
Poznaj
Foka pospolita
Młode foki pospolite potrafią pływać niemal natychmiast po urodzeniu — czasem jeszcze w wodzie, jeśli poród nastąpi podczas przypływu?
Poznaj
Foka szara
Foka szara potrafi wstrzymać oddech pod wodą nawet na godzinę, nurkując na głębokość ponad 300 metrów w poszukiwaniu ryb?
Poznaj
Foka wąsata
Samce foki wąsatej śpiewają pod wodą skomplikowane, melodyjne "pieśni" godowe, które mogą trwać nawet kilka minut i są słyszalne p
Poznaj
Grindwal
Grindwale tak bardzo trzymają się swojego stada, że podążają za przywódcą nawet na płyciznę? Ludzie ratują wtedy wyrzucone na brzeg zwierzęta, polewając je wodą i…
Poznaj
Humbak
Pieśni humbaków nagrano i wysłano w kosmos? Ich odgłosy znalazły się na Złotej Płycie, którą w 1977 roku umieszczono na sondach Voyager jako przesłanie z Ziemi dla…
Poznaj
Kaszalot
Kaszalot nurkuje głębiej niż jakikolwiek inny ssak — schodzi na ponad 2 kilometry pod wodę i potrafi wstrzymać oddech nawet na pon
Poznaj
Kotik niedźwiedziowaty
Na jednym centymetrze kwadratowym skóry kotika rośnie kilkadziesiąt tysięcy włosów? Futro zatrzymuje powietrze, które chroni zwierzę przed zimną wodą.
Poznaj
Lew morski
Lwy morskie są tak bystre, że marynarka wojenna USA szkoli je do szukania przedmiotów na dnie morza? Potrafią odnaleźć zgubiony sprzęt i oznaczyć go dla nurków.
Poznaj
Mors
Kły morsa mogą osiągać nawet 1 metr długości i rosną przez całe życie zwierzęcia?
Poznaj
Morświn
Morświn musi zjadać nawet 10% swojej wagi ciała dziennie w rybach, żeby mieć dość energii na utrzymanie ciepła w zimnej wodzie?
Poznaj
Morświnek okularowy
Morświnek okularowy jest jednym z najrzadziej widywanych żywych waleni na świecie — większość wiedzy o nim naukowcy czerpią z osob
Poznaj
Narwal
Słynny kieł narwala to w rzeczywistości ogromny, skręcony spiralnie ząb, który przebija wargę i rośnie prosto do przodu — dlatego
Poznaj
Orka
Każde stado orek ma własny dialekt — zestaw dźwięków, po którym rozpoznają się nawzajem?
Poznaj
Płetwal błękitny
Płetwal błękitny to największe zwierzę, jakie kiedykolwiek żyło na Ziemi — większe nawet od największych dinozaurów?
Poznaj
Słoń morski
Słoń morski potrafi zanurkować na ponad 1500 metrów, głębiej niż prawie każde inne zwierzę oprócz niektórych wielorybów? W takiej głębi jest zupełnie ciemno i…
Poznaj
Uchatka
Uchatki potrafią „chodzić” po lądzie, podwijając tylne płetwy pod brzuch? Foki tego nie umieją — na lądzie przesuwają się, pełzając na brzuchu jak gąsienica.
Poznaj
Wieloryb
Wal grenlandzki może żyć ponad 200 lat? W ciałach upolowanych wielorybów znajdowano groty harpunów z XIX wieku, a badania oczu pozwoliły ustalić, że jeden z nich…
Poznaj
Wieloryb grenlandzki
W ciałach niektórych upolowanych wielorybów grenlandzkich znaleziono groty harpunów sprzed ponad 100-200 lat, co pozwoliło naukowc
PoznajZobacz też
Inne grupy: ssaki
Warto wiedzieć
Co łączy walenie i płetwonogie
- To ssaki, które wróciły do wody — ich przodkowie żyli na lądzie i miały cztery nogi.
- Oddychają płucami i muszą wynurzać się po powietrze; nie mają skrzeli i nie potrafią oddychać pod wodą.
- Walenie (wieloryb, morświn, delfin) całe życie spędzają w wodzie i tam rodzą młode. Płetwonogie (foka, mors) wychodzą na ląd lub lód, żeby odpocząć i urodzić.
- Przed zimnem chroni je gruba warstwa tłuszczu zwana słoniną — u niektórych gatunków ma kilkadziesiąt centymetrów grubości.
Wskazówki
Na co zwrócić uwagę z dzieckiem
- Wieloryb nie jest rybą. To najczęstsze nieporozumienie w tej grupie — warto pokazać, że rodzi żywe młode i karmi je mlekiem.
- Ogon ryby porusza się na boki, ogon walenia w górę i w dół. To ślad po lądowych przodkach, którzy biegali wyginając grzbiet.
- Morświn to jedyny waleń żyjący w Bałtyku na stałe — warto go pokazać jako „naszego” wieloryba.
Ćwicz dalej z kartami pracy
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Zwierzęta z zoo, 6 tekstów PDF
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł
Kartkówka PDF · sklep
Rośliny i zwierzęta — kartkówka, przyroda kl. 3
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Pytania i odpowiedzi
Walenie i płetwonogie — częste pytania
Czy wieloryby oddychają pod wodą?
Nie. Walenie i płetwonogie oddychają płucami i muszą wynurzać się po powietrze — nie mają skrzeli i nie potrafią oddychać pod wodą.
Dla dociekliwych
To ssaki, które wróciły do wody: ich przodkowie żyli na lądzie i mieli cztery nogi.
Jaki waleń żyje w Bałtyku?
Morświn to jedyny waleń żyjący w Bałtyku na stałe.
Dla dociekliwych
Warto pokazać go dziecku jako „naszego” wieloryba.
Czym różnią się walenie od płetwonogich?
Walenie (wieloryb, morświn, delfin) całe życie spędzają w wodzie i tam rodzą młode. Płetwonogie (foka, mors) wychodzą na ląd lub lód, żeby odpocząć i urodzić.
Dla dociekliwych
Wieloryby wróciły do życia w wodzie niemal całkowicie, a foki tylko częściowo.
Jak walenie i foki chronią się przed zimnem?
Przed zimnem chroni je gruba warstwa tłuszczu zwana słoniną.
Dla dociekliwych
U niektórych gatunków słonina ma kilkadziesiąt centymetrów grubości.
Czy przodkowie wielorybów żyli na lądzie?
Tak. Przodkowie waleni i płetwonogich żyli na lądzie i mieli cztery nogi.
Dla dociekliwych
Śladem po nich jest ruch ogona: u walenia pracuje w górę i w dół, bo lądowi przodkowie biegali, wyginając grzbiet.
