Encyklopedia zwierząt

Walenie i płetwonogie — gatunki i ciekawostki

Walenie (delfiny, wieloryby, morświny) i płetwonogie (foki, mors) to ssaki, które w toku ewolucji wróciły do życia w wodzie — niektóre niemal całkowicie, jak wieloryby, inne częściowo, jak foki wciąż wychodzące na lód czy plażę. Na tej stronie zebraliśmy wszystkie opisane w naszej encyklopedii gatunki tej grupy.

🐾  23 gatunków 👨‍👩‍👧 Do czytania z dzieckiem 🕊️ Spokojnie, bez straszenia
Poznaj gatunki

Które walenie i płetwonogie chcesz poznać?

Każda karta prowadzi do osobnej strony z ciekawostkami, zdjęciami i prostym opisem — takim, który spokojnie przeczytasz dziecku na głos.

Beluga

Beluga

Beluga jest jednym z niewielu waleni zdolnych do poruszania szyją, ponieważ w przeciwieństwie do większości waleni jej kręgi szyjn

Poznaj
Delfin Risso

Delfin Risso

Im starszy delfin Risso, tym jaśniejsza i bardziej pobliznowana jest jego skóra?

Poznaj
Delfin butlonosy

Delfin butlonosy

Każdy delfin butlonosy ma swój unikalny, niepowtarzalny gwizd, którego używa jako "imienia" — inne delfiny rozpoznają go po tym dź

Poznaj
Delfin długoszczęki

Delfin długoszczęki

Delfin długoszczęki przez długi czas był uznawany za tę samą odmianę co delfin zwyczajny, dopóki badania genetyczne nie potwierdzi

Poznaj
Delfin pręgoboki

Delfin pręgoboki

Delfin pręgoboki potrafi wyskakiwać z wody na wysokość nawet 7 metrów, wykonując przy tym efektowne salta?

Poznaj
Delfin zwyczajny

Delfin zwyczajny

Delfiny zwyczajne potrafią tworzyć jedne z największych stad wśród wszystkich waleni — obserwowano grupy liczące nawet kilka tysię

Poznaj
Delfinowiec białonosy

Delfinowiec białonosy

Delfinowiec białonosy potrafi pływać w grupach liczących nawet kilkaset osobników?

Poznaj
Foka bajkalska (nerpa)

Foka bajkalska (nerpa)

Foka bajkalska jest jedynym gatunkiem foki na świecie żyjącym wyłącznie w słodkiej wodzie, z dala od jakiegokolwiek morza czy oceanu?

Poznaj
Foka grenlandzka

Foka grenlandzka

Młode foki grenlandzkie rodzą się z gęstym, śnieżnobiałym futrem, które zachowują tylko przez pierwsze 2-3 tygodnie życia, zanim z

Poznaj
Foka lamparcia

Foka lamparcia

Foka lamparcia jest jednym z niewielu ssaków morskich polujących regularnie na inne ssaki i ptaki — w tym młode foki oraz pingwiny

Poznaj
Foka mnicha

Foka mnicha

Foka mnicha należy do najbardziej zagrożonych ssaków morskich świata — na wolności zostało jej bardzo niewiele?

Poznaj
Foka obrączkowana

Foka obrączkowana

Foka obrączkowana buduje sobie pod śniegiem specjalne jaskinie lęgowe, w których rodzi i chowa młode, chroniąc je przed mrozem i w

Poznaj
Foka pospolita

Foka pospolita

Młode foki pospolite potrafią pływać niemal natychmiast po urodzeniu — czasem jeszcze w wodzie, jeśli poród nastąpi podczas przypływu?

Poznaj
Foka szara

Foka szara

Foka szara potrafi wstrzymać oddech pod wodą nawet na godzinę, nurkując na głębokość ponad 300 metrów w poszukiwaniu ryb?

Poznaj
Foka wąsata

Foka wąsata

Samce foki wąsatej śpiewają pod wodą skomplikowane, melodyjne "pieśni" godowe, które mogą trwać nawet kilka minut i są słyszalne p

Poznaj
Kaszalot

Kaszalot

Kaszalot nurkuje głębiej niż jakikolwiek inny ssak — schodzi na ponad 2 kilometry pod wodę i potrafi wstrzymać oddech nawet na pon

Poznaj
Mors

Mors

Kły morsa mogą osiągać nawet 1 metr długości i rosną przez całe życie zwierzęcia?

Poznaj
Morświn

Morświn

Morświn musi zjadać nawet 10% swojej wagi ciała dziennie w rybach, żeby mieć dość energii na utrzymanie ciepła w zimnej wodzie?

Poznaj
Morświnek okularowy

Morświnek okularowy

Morświnek okularowy jest jednym z najrzadziej widywanych żywych waleni na świecie — większość wiedzy o nim naukowcy czerpią z osob

Poznaj
Narwal

Narwal

Słynny kieł narwala to w rzeczywistości ogromny, skręcony spiralnie ząb, który przebija wargę i rośnie prosto do przodu — dlatego

Poznaj
Orka

Orka

Każde stado orek ma własny dialekt — zestaw dźwięków, po którym rozpoznają się nawzajem?

Poznaj
Płetwal błękitny

Płetwal błękitny

Płetwal błękitny to największe zwierzę, jakie kiedykolwiek żyło na Ziemi — większe nawet od największych dinozaurów?

Poznaj
Wieloryb grenlandzki

Wieloryb grenlandzki

W ciałach niektórych upolowanych wielorybów grenlandzkich znaleziono groty harpunów sprzed ponad 100-200 lat, co pozwoliło naukowc

Poznaj
Zobacz też

Inne grupy: ssaki

Warto wiedzieć

Co łączy walenie i płetwonogie

  • To ssaki, które wróciły do wody — ich przodkowie żyli na lądzie i miały cztery nogi.
  • Oddychają płucami i muszą wynurzać się po powietrze; nie mają skrzeli i nie potrafią oddychać pod wodą.
  • Walenie (wieloryb, morświn, delfin) całe życie spędzają w wodzie i tam rodzą młode. Płetwonogie (foka, mors) wychodzą na ląd lub lód, żeby odpocząć i urodzić.
  • Zamiast futra chroni je gruba warstwa tłuszczu zwana słoniną — u niektórych gatunków ma kilkadziesiąt centymetrów grubości.
Wskazówki

Na co zwrócić uwagę z dzieckiem

  • Wieloryb nie jest rybą. To najczęstsze nieporozumienie w tej grupie — warto pokazać, że rodzi żywe młode i karmi je mlekiem.
  • Ogon ryby porusza się na boki, ogon walenia w górę i w dół. To ślad po lądowych przodkach, którzy biegali wyginając grzbiet.
  • Morświn to jedyny waleń żyjący w Bałtyku na stałe — warto go pokazać jako „naszego" wieloryba.
SsakiWróć do wszystkich: ssaki
Wszystkie: ssaki