Wiskacza

Wiskacze kopią wielkie, poplątane systemy nor, w których mieszka po kilka, a nawet kilkanaście zwierząt. Wychodzą z nich głównie o zmierzchu i nocą, żeby skubać trawy i inne rośliny na okolicznych równinach.

Przy wejściach do nor wiskacze gromadzą najróżniejsze przedmioty — patyki, kamyki, kości, a nawet rzeczy zgubione przez ludzi. Nikt do końca nie wie, po co to robią, ale ten zwyczaj sprawił, że wiskacze zyskały opinię przyrodniczych „zbieraczy”.

Wiskacza ma krępe, przysadziste ciało, krótkie nogi i charakterystyczne, czarno-białe pręgi na pysku, przypominające maskę. Futro jest gęste, szarobrunatne, a wąsy czuciowe wyjątkowo długie, sięgające daleko poza pysk i pomagające orientować się w ciemnych korytarzach nory.

Samice są wyraźnie większe od samców — to rzadkość wśród ssaków, u których zwykle jest odwrotnie. Ogon jest krótszy niż całe ciało, gęsto owłosiony, ale nieprzeznaczony do chwytania ani balansowania. Uszy są małe i zaokrąglone, przylegające blisko głowy, co ułatwia poruszanie się w ciasnych korytarzach.

Szynszyla jest znacznie mniejsza od wiskaczy i ma znacznie gęstsze, miękkie futro, cenione w hodowli, podczas gdy sierść wiskaczy jest szorstsza i nigdy nie była tak intensywnie wykorzystywana futrzarsko.

Aguti ma smukłą, wysoko postawioną sylwetkę zupełnie inną od krępej, niskiej wiskaczy, choć oba zwierzęta żyją w Ameryce Południowej i należą do gryzoni. Wiskacza porusza się przy tym znacznie wolniej i rzadziej ucieka na duże odległości.

Zwyczaj gromadzenia przedmiotów przy wejściu do nory jest jedną z największych zagadek behawioralnych wiskaczy — teorie tłumaczą go jako oznaczanie terytorium, budulec wzmacniający wejście albo po prostu efekt uboczny sprzątania nory z przeszkadzających drobiazgów.

Wiskacze były w przeszłości intensywnie tępione przez rolników jako szkodnik pastwisk, bo ich rozległe kolonijne nory niszczą darń i stwarzają zagrożenie dla zwierząt gospodarskich, które mogą w nie wpaść i skręcić nogę.

Mimo dawnego tępienia populacje wiskaczy w Argentynie i sąsiednich krajach pozostają liczne na wielu obszarach, choć lokalnie gatunek zniknął z terenów intensywnie zagospodarowanych rolniczo, gdzie systematycznie niszczono jego kolonie. Duże kolonie bywają dziś obserwowane jako atrakcja przyrodnicza dla turystów odwiedzających argentyńskie pampy.