Chomik ma po bokach pyska pojemne torby policzkowe, do których upycha ziarna i przenosi je do swojej spiżarni. W ten sposób gromadzi zapasy na trudniejsze dni.

Jest aktywny głównie wieczorem i nocą, a dzień przesypia w norce. Dziko żyjące chomiki kopią pod ziemią rozgałęzione korytarze z osobnymi komorami na sen i zapasy.

Chomik ma krępe, krótkonogie ciało i rozciągliwe torby policzkowe sięgające od pyska aż za barki — puste są niemal niewidoczne, ale wypełnione ziarnem potrafią podwoić szerokość głowy zwierzęcia. Ogon jest krótki, u wielu gatunków niemal niewidoczny pod futrem.

Ubarwienie chomika europejskiego, znacznie większego od popularnego chomika syryjskiego trzymanego w domach, jest kontrastowe: rudobrunatny grzbiet, czarny brzuch i białe plamy na bokach i pysku — wzór ostrzegawczy rzadko spotykany u innych gryzoni tej wielkości.

Chomik syryjski, najczęściej trzymany jako zwierzę domowe, jest znacznie mniejszy od dzikiego chomika europejskiego i ma jednolite, złociste futro bez kontrastowego, czarno-biało-rudego wzoru swojego dzikiego, znacznie większego krewniaka.

Mysz polna bywa mylona z małymi gatunkami chomików ze względu na podobną wielkość, ale nie ma toreb policzkowych i ma proporcjonalnie dłuższy ogon, którego chomik praktycznie nie ma. Ma też smuklejszą, mniej krępą sylwetkę niż jakikolwiek chomik.

Chomik europejski, dziki przodek niektórych chomików hodowlanych, jest dziś w Europie Zachodniej rzadkim gatunkiem na skraju zaniku, mimo że jeszcze kilkadziesiąt lat temu był pospolitym szkodnikiem pól uprawnych zwalczanym na masową skalę.

Ten dramatyczny spadek liczebności wiąże się z intensyfikacją rolnictwa — monokultury, głęboka orka i wczesne zbiory pozbawiają chomika kryjówek i zapasów potrzebnych do przetrwania zimy, a dawne metody zwalczania dodatkowo przetrzebiły populację.

W kilku krajach Europy prowadzi się dziś programy hodowli chomika europejskiego w niewoli z myślą o wsiedlaniu na dawne tereny, łącznie ze zmianą praktyk rolniczych na wybranych polach, żeby dać zwierzętom szansę na przetrwanie po wypuszczeniu na wolność.