
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Spermophilus
Suseł to naziemny gryzoń spokrewniony z wiewiórką, żyjący na otwartych, trawiastych terenach. Słynie z bardzo głębokiego snu zimowego — stąd powiedzenie „spać jak suseł”.
Susły żyją w koloniach i kopią rozgałęzione nory pod ziemią. Często można je zobaczyć, jak stoją słupka na tylnych łapkach i rozglądają się za drapieżnikami. Gdy któryś dostrzeże zagrożenie, ostrzega całą kolonię głośnym gwizdem.
Na zimę suseł zapada w bardzo głęboki sen. Jego serce bije wtedy wolniutko, a ciało niemal stygnie — dlatego tak trudno go obudzić. W tym śnie spędza nawet pół roku.
powiedzenie „spać jak suseł” wzięło się stąd, że susły zapadają w wyjątkowo głęboki sen zimowy trwający nawet pół roku? Podczas hibernacji ich serce bije wolniutko, a ciało niemal stygnie — trudno je wtedy obudzić.
Suseł ma krępe, wydłużone ciało, krótkie nogi i niewielkie, przylegające do głowy uszy — sylwetkę zoptymalizowaną do szybkiego wciskania się w podziemny korytarz. Futro jest zwykle szarobrunatne, u niektórych gatunków z drobnymi, jasnymi cętkami na grzbiecie.
Policzki, choć nie mają tak rozbudowanych toreb jak u chomika, potrafią pomieścić spory zapas nasion na czas krótkiego przenoszenia do spiżarni. Ogon jest krótszy niż u wiewiórki i mniej puszysty, bo suseł nie żyje na drzewach i nie potrzebuje go do balansowania w skokach.
Świstak jest wyraźnie większy od susła i żyje wyżej w górach, na halach, podczas gdy suseł preferuje niżej położone stepy i suche murawy. Oba zwierzęta gwiżdżą ostrzegawczo, ale głos świstaka jest głośniejszy i bardziej przenikliwy.
Chomik ma podobną wielkość co niektóre gatunki susła, ale jest samotnikiem, podczas gdy suseł żyje w licznych, gadatliwych koloniach, w których zwierzęta stale komunikują się gwizdami i pomrukami.
Polskie powiedzenie spać jak suseł odnosi się właśnie do hibernacji tego zwierzęcia, podczas której temperatura ciała spada niemal do temperatury otoczenia, a tętno zwalnia z kilkuset do zaledwie kilku uderzeń na minutę — stan bliższy odrętwieniu niż zwykłemu snu.
Susły są w Polsce jednym z najbardziej zagrożonych ssaków — przetrwały tylko w kilku izolowanych koloniach na południowym wschodzie kraju, głównie dzięki wieloletnim programom reintrodukcji na starannie zarządzanych murawach.
Kolonie susłów pełnią ważną rolę w ekosystemie stepowym: ich nory wykorzystują inne zwierzęta, w tym tchórz stepowy, a wykopana ziemia i skubanie trawy utrzymują otwarty charakter murawy, sprzyjający wielu rzadkim roślinom i owadom.
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Materiał PDF · sklep
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Materiał PDF · sklep
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł

Kartkówka PDF · sklep
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Suseł ma około 20–30 cm długości razem z ogonem.
Suseł ma krępe, wydłużone ciało, krótkie nogi i niewielkie, przylegające do głowy uszy — sylwetkę zoptymalizowaną do szybkiego wciskania się w podziemny korytarz.
Suseł dożywa około 3–8 lat.
Suseł je nasiona, trawy i zioła, a czasem owady.
Suseł mieszka na stepach, łąkach i polach Europy, Azji i Ameryki Północnej.
Bo suseł zapada w wyjątkowo głęboki sen zimowy, który trwa nawet pół roku.
Suseł po angielsku to ground squirrel (lub souslik).
Temperatura ciała spada niemal do temperatury otoczenia, a tętno zwalnia z kilkuset do zaledwie kilku uderzeń na minutę — to stan bliższy odrętwieniu niż zwykłemu snu.
Przetrwały tylko w kilku izolowanych koloniach na południowym wschodzie kraju, głównie dzięki wieloletnim programom reintrodukcji na starannie zarządzanych murawach.
Inne zwierzęta stepowe, w tym tchórz stepowy, który zajmuje opuszczone korytarze zamiast kopać własne.

Bóbr potrafi ściąć zębami całe drzewo i zbudować z niego tamę?
Poznaj
Chomik potrafi zmieścić w policzkach tyle jedzenia, że jego głowa robi się dwa razy szersza?
Poznaj
Golec piaskowy jest jednym z nielicznych ssaków praktycznie odpornych na raka i żyje wyjątkowo długo jak na tak małe zwierzę — naw
Poznaj
Wbrew popularnemu przekonaniu jeżozwierz nie potrafi „wystrzeliwać” kolców?
Poznaj
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-13
30 kart pracy, które uczą dziecko uważnego patrzenia i kończenia tego, co zaczęło. Cały PDF wrzucam za darmo do grupy na Facebooku — bez zapisów.
Odbieram książeczkę w grupie