Suseł
Ilustracja AI (zamiennik zdjęcia)
🦊 Ssaki

Suseł

Spermophilus

Suseł to naziemny gryzoń spokrewniony z wiewiórką, żyjący na otwartych, trawiastych terenach. Słynie z bardzo głębokiego snu zimowego — stąd powiedzenie „spać jak suseł".

W pigułce

Suseł — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaStepy, łąki i pola Europy, Azji i Ameryki Płn.
🍽️
Co jeNasiona, trawy, zioła, czasem owady
📏
WielkośćOk. 20–30 cm z ogonem
Ile żyjeOk. 3–8 lat
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Zapada w bardzo głęboki sen zimowy.
  • Staje słupka i gwiżdże, ostrzegając kolonię.
  • Żyje w koloniach z sieciami nor.
  • To gryzoń spokrewniony z wiewiórką.
Bliżej natury

Jak żyje suseł?

Susły żyją w koloniach i kopią rozgałęzione nory pod ziemią. Często można je zobaczyć, jak stoją słupka na tylnych łapkach i rozglądają się za drapieżnikami. Gdy któryś dostrzeże zagrożenie, ostrzega całą kolonię głośnym gwizdem.

Na zimę suseł zapada w bardzo głęboki sen. Jego serce bije wtedy wolniutko, a ciało niemal stygnie — dlatego tak trudno go obudzić. W tym śnie spędza nawet pół roku.

Czy wiesz, że…?

powiedzenie „spać jak suseł" wzięło się stąd, że susły zapadają w wyjątkowo głęboki sen zimowy trwający nawet pół roku? Podczas hibernacji ich serce bije wolniutko, a ciało niemal stygnie — trudno je wtedy obudzić.

Jak rozpoznać

Jak wygląda suseł?

Suseł ma krępe, wydłużone ciało, krótkie nogi i niewielkie, przylegające do głowy uszy — sylwetkę zoptymalizowaną do szybkiego wciskania się w podziemny korytarz. Futro jest zwykle szarobrunatne, u niektórych gatunków z drobnymi, jasnymi cętkami na grzbiecie.

Policzki, choć nie mają tak rozbudowanych toreb jak u chomika, potrafią pomieścić spory zapas nasion na czas krótkiego przenoszenia do spiżarni. Ogon jest krótszy niż u wiewiórki i mniej puszysty, bo suseł nie żyje na drzewach i nie potrzebuje go do balansowania w skokach.

Nie pomyl się

Suseł a podobne zwierzęta

Świstak jest wyraźnie większy od susła i żyje wyżej w górach, na halach, podczas gdy suseł preferuje niżej położone stepy i suche murawy. Oba zwierzęta gwiżdżą ostrzegawczo, ale głos świstaka jest głośniejszy i bardziej przenikliwy.

Chomik ma podobną wielkość co niektóre gatunki susła, ale jest samotnikiem, podczas gdy suseł żyje w licznych, gadatliwych koloniach, w których zwierzęta stale komunikują się gwizdami i pomrukami.

W sąsiedztwie człowieka

Suseł a ludzie

Polskie powiedzenie spać jak suseł odnosi się właśnie do hibernacji tego zwierzęcia, podczas której temperatura ciała spada niemal do temperatury otoczenia, a tętno zwalnia z kilkuset do zaledwie kilku uderzeń na minutę — stan bliższy odrętwieniu niż zwykłemu snu.

Susły są w Polsce jednym z najbardziej zagrożonych ssaków — przetrwały tylko w kilku izolowanych koloniach na południowym wschodzie kraju, głównie dzięki wieloletnim programom reintrodukcji na starannie zarządzanych murawach.

Kolonie susłów pełnią ważną rolę w ekosystemie stepowym: ich nory wykorzystują inne zwierzęta, w tym tchórz stepowy, a wykopana ziemia i skubanie trawy utrzymują otwarty charakter murawy, sprzyjający wielu rzadkim roślinom i owadom.

Pytania i odpowiedzi

Suseł — częste pytania

Jak duży jest suseł?

Suseł ma około 20–30 cm długości razem z ogonem.

Dla dociekliwych
Ma krępe ciało, krótkie łapki i niezbyt długi ogon — jest przystosowany do życia na ziemi, nie na drzewach.
Ile żyje suseł?

Suseł dożywa około 3–8 lat.

Dla dociekliwych
Sporą część życia przesypia — w sen zimowy zapada co roku na wiele miesięcy.
Co je suseł?

Suseł je nasiona, trawy i zioła, a czasem owady.

Dla dociekliwych
Przed zimą dużo je i tyje, żeby zgromadzić zapasy tłuszczu na długi sen.
Gdzie żyje suseł?

Suseł mieszka na stepach, łąkach i polach Europy, Azji i Ameryki Północnej.

Dla dociekliwych
Kopie w ziemi rozgałęzione nory, w których cała kolonia chowa się przed drapieżnikami i mrozem.
Dlaczego mówi się „spać jak suseł"?

Bo suseł zapada w wyjątkowo głęboki sen zimowy, który trwa nawet pół roku.

Dla dociekliwych
Podczas hibernacji jego serce bije bardzo wolno, a ciało niemal stygnie, więc trudno go obudzić. Właśnie z tego wzięło się powiedzenie o kimś, kto śpi mocno i długo.
Jak jest „suseł" po angielsku?

Suseł po angielsku to ground squirrel (lub souslik).

Dla dociekliwych
Nora to a burrow, a sen zimowy to hibernation.
Co dzieje się z ciałem susła podczas hibernacji?

Temperatura ciała spada niemal do temperatury otoczenia, a tętno zwalnia z kilkuset do zaledwie kilku uderzeń na minutę — to stan bliższy odrętwieniu niż zwykłemu snu.

Dla dociekliwych
Właśnie z tego stanu wzięło się polskie powiedzenie spać jak suseł, opisujące kogoś śpiącego wyjątkowo mocno i długo.
Dlaczego susły są w Polsce tak zagrożone?

Przetrwały tylko w kilku izolowanych koloniach na południowym wschodzie kraju, głównie dzięki wieloletnim programom reintrodukcji na starannie zarządzanych murawach.

Dla dociekliwych
Utrata siedlisk stepowych i muraw, na których żyją, jest głównym powodem, dla którego populacja susłów tak bardzo się skurczyła.
Kto jeszcze korzysta z nor susła?

Inne zwierzęta stepowe, w tym tchórz stepowy, który zajmuje opuszczone korytarze zamiast kopać własne.

Dla dociekliwych
Wykopana przez susły ziemia i skubanie trawy dodatkowo utrzymują otwarty charakter murawy, sprzyjający wielu rzadkim roślinom i owadom żyjącym na takich terenach stepowych i murawowych.
Poznaj też

Zobacz także gryzonie i zającokształtne

Kategoria: SsakiWróć do: Gryzonie i zającokształtne
Wszystkie: gryzonie i zającokształtne