Układ okresowy do druku
Układ okresowy do druku najlepiej wydrukować z pliku PDF na kartce A4 ustawionej poziomo. Tablica Mendelejewa jest wyraźnie szersza niż wyższa, więc przy orientacji pionowej ostatnie grupy albo się nie mieszczą, albo przechodzą na drugą kartkę. Druga ważna rzecz to wyłączenie nagłówków i stopek przeglądarki oraz ustawienie skalowania na dopasowanie do strony — wtedy cała tablica trafia na jedną kartkę i pozostaje czytelna. Jeśli drukujesz wersję kolorową, trzeba dodatkowo włączyć drukowanie grafiki tła, bo inaczej pola pierwiastków wyjdą białe. Poniżej znajdziesz ustawienia drukarki krok po kroku, porównanie wersji czarno-białej z kolorową oraz sposoby na wykorzystanie wydrukowanej tablicy w nauce.
Układ okresowy do pobrania — cztery wersje PDF
Wszystkie pliki są darmowe, w formacie A4 poziomo, gotowe do wydruku bez dodatkowych ustawień. Możesz ich używać w domu i w szkole.
Ustawienia drukarki: układ okresowy pierwiastków na jednej kartce A4
Otwórz okno drukowania skrótem Ctrl+P i zacznij od orientacji — wybierz poziomą. Następnie rozwiń dodatkowe opcje, ukryte zwykle pod napisem Więcej ustawień, i ustaw skalowanie na dopasowanie do strony albo wpisz ręcznie wartość między 90 a 100 procent. Marginesy przestaw na minimalne lub żadne: tablica zyskuje wtedy około centymetra z każdej strony, co przy osiemnastu grupach robi realną różnicę w czytelności symboli. Odznacz opcję nagłówków i stopek, bo inaczej na wydruku pojawi się adres strony, tytuł i data. Jeżeli zależy Ci na kolorach, zaznacz drukowanie grafiki tła, nazywane w części przeglądarek kolorami i obrazami tła. Na koniec sprawdź podgląd: symbole i liczby atomowe muszą być czytelne, a lantanowce i aktynowce powinny być widoczne w dolnym pasie pod główną tablicą. Przy druku z pliku PDF te same ustawienia znajdziesz w oknie drukowania czytnika.
Tablica Mendelejewa do druku: wersja czarno-biała czy kolorowa
Wersja kolorowa ma jedno konkretne zadanie: barwy oznaczają rodzaje pierwiastków, czyli metale, niemetale, metale przejściowe i gazy szlachetne. Dzięki temu widać na pierwszy rzut oka, gdzie przebiegają granice między nimi, co pomaga przy nauce właściwości i przy zadaniach, w których trzeba szybko rozpoznać charakter pierwiastka. Wadą jest zużycie tuszu oraz to, że na słabszej drukarce ciemne tła potrafią zjeść czarny druk symboli. Wersja czarno-biała drukuje się szybko, kosztuje grosze i pozostaje czytelna nawet na przeciętnej drukarce laserowej. Sprawdza się jako podkładka do zeszytu, do rozwiązywania zadań i wszędzie tam, gdzie tablica ma być zużywalna, bo można po niej pisać, zakreślać i notować. Wielu uczniów drukuje obie: kolorową na ścianę nad biurkiem, czarno-białą do teczki na bieżącą pracę. Do samodzielnego kolorowania grup lepsza jest oczywiście wersja czarno-biała. Jeśli masz drukarkę atramentową i oszczędzasz tusz, dobrym kompromisem jest wydruk czarno-biały pokolorowany samodzielnie: zajmuje kwadrans, a przy okazji jest nauką, bo trzeba wiedzieć, gdzie kończą się metale.
Jak wykorzystać wydrukowany układ okresowy do nauki
Wydrukowana tablica działa lepiej niż ta na ekranie, bo można po niej pisać. Najprostszy sposób to kolorowanie własnymi kredkami: zaznaczasz litowce, berylowce, fluorowce i gazy szlachetne osobnymi barwami, a przy okazji zapamiętujesz, gdzie leżą. Drugi sposób to zakrywanie: przykryj kartką kolumnę z nazwami i próbuj odtworzyć je z samych symboli, potem odwrotnie. Trzeci to tablica ślepa — wydruk z pustymi polami, który uzupełniasz z pamięci symbolami pierwiastków pierwszych trzech okresów. Warto też dopisywać ołówkiem własne notatki przy pierwiastkach, które akurat pojawiają się na lekcjach, na przykład wartościowości spotykane w zadaniach. Egzemplarz powieszony nad biurkiem robi swoje mimochodem, bo wzrok wraca do niego codziennie. Jeśli tablica ma wisieć na ścianie, wybierz wariant z większą czcionką i mniejszą liczbą danych, bo z odległości metra drobny druk i tak jest nieczytelny. Gdy tablica ma służyć dłużej, warto włożyć wydruk w koszulkę foliową i pisać po niej flamastrem suchościeralnym — wtedy jedna kartka wystarcza na cały rok i można ją czyścić po każdym powtórzeniu.
Najczęstsze pytania
Jak wydrukować układ okresowy na jednej kartce A4?
Ustaw orientację poziomą, skalowanie na dopasowanie do strony, marginesy minimalne i odznacz nagłówki oraz stopki przeglądarki. Przed wydrukiem sprawdź podgląd, czy tablica mieści się w całości razem z dolnym pasem lantanowców i aktynowców. Przy druku z pliku PDF te same opcje znajdziesz w oknie drukowania czytnika.
Dlaczego wydruk wychodzi blady albo bez kolorów?
Najczęściej dlatego, że w ustawieniach druku wyłączone jest drukowanie grafiki tła. Przeglądarki domyślnie pomijają kolorowe tła, żeby oszczędzać tusz, więc pola pierwiastków wychodzą białe. Zaznacz opcję grafiki tła, a jeśli to nie pomaga, wydrukuj tablicę z pliku PDF zamiast bezpośrednio ze strony.
PDF czy obrazek — który plik lepiej nadaje się do druku?
Do druku lepszy jest PDF, bo ma ustalony rozmiar strony i nie traci ostrości przy powiększaniu, a napisy pozostają wyraźne. Plik graficzny wygodniej wstawić do prezentacji lub ustawić jako tapetę. Jeśli tablica ma trafić na papier, zwłaszcza w formacie większym niż A4, wybierz wersję PDF.
Czy można korzystać z wydrukowanej tablicy na sprawdzianie?
To zależy od nauczyciela i rodzaju sprawdzianu. Na wielu lekcjach chemii korzystanie z układu okresowego jest dozwolone, bo sprawdzana jest umiejętność odczytu danych, a nie pamięć. Bywają jednak kartkówki z symboli i nazw, gdzie tablica nie jest dozwolona. Warto po prostu zapytać przed sprawdzianem.
← Wróć do układu okresowego · Tabela wartościowości · Masy atomowe