
Materiał PDF · sklep
Budowa atomu i układ okresowy, chemia klasa 7 — 10 kart PDF z kluczem
10 kart pracy z chemii dla klasy 7: protony, neutrony i elektrony, powłoki elektronowe, grupa i okres, izotopy, masa atomowa.
7,90 zł
Zobacz w sklepie →Moskow (Mc, łac. Moscovium) to pierwiastek o liczbie atomowej 115, leżący w 7 okresie układu okresowego i 15 grupie. Należy do kategorii: O nieustalonych właściwościach.
pierwiastek promieniotwórczy · otrzymany sztucznie
Pierwiastek leży w siódmym okresie, czyli w siódmym poziomym rzędzie tablicy — to oznacza, że jego elektrony rozmieszczone są na 7 powłokach. Znajduje się w 15 grupie (blok p — elektrony walencyjne zapełniają podpowłokę p). W tej samej grupie stoją: Azot, Fosfor, Arsen, Antymon, Bizmut — pierwiastki z jednej grupy mają podobną liczbę elektronów walencyjnych, dlatego zachowują się chemicznie podobnie.
| Symbol chemiczny | Mc |
|---|---|
| Liczba atomowa (Z) | 115 |
| Masa atomowa | 290 u |
| Liczba masowa | 290 |
| Grupa | 15 |
| Okres | 7 |
| Blok | p |
| Kategoria | O nieustalonych właściwościach |
| Konfiguracja elektronowa | [Rn] 5f¹⁴ 6d¹⁰ 7s² 7p³ |
| Wartościowość | nie ustalono |
| Stopnie utlenienia | nie ustalono |
| Elektroujemność (Pauling) | nie zmierzono |
| Energia jonizacji | nie zmierzono |
| Temperatura topnienia | nie zmierzono |
| Temperatura wrzenia | nie zmierzono |
| Gęstość | nie zmierzono |
| Promień atomowy | nie zmierzono |
| Zawartość w skorupie ziemskiej | 0 mg/kg |
| Nazwa łacińska | Moscovium |
| Rok odkrycia | 2003 |
| Odkrywca | Dubna i Livermore |
Rozpada się w kilkadziesiąt milisekund, przechodząc w nihon.
Właściwości moskowu są w większości nieznane. Nie zmierzono jego gęstości, temperatury topnienia ani elektroujemności, nie ustalono też wartościowości — na to potrzeba więcej atomów i dłuższego czasu życia, niż udało się dotąd uzyskać. Z położenia w tablicy wynika, że powinien być metalem, cięższym odpowiednikiem bizmutu. Wiadomo na pewno, że jest silnie promieniotwórczy i rozpada się przez emisję cząstki alfa w ułamku sekundy. Pracuje się z nim za pełną osłoną radiologiczną, choć w praktyce nigdy nie ma go tyle, by stanowił zagrożenie poza laboratorium.
Moskow nie ma żadnych zastosowań praktycznych i nie należy się ich spodziewać. Jego atomy powstają pojedynczo w akceleratorze i rozpadają się szybciej, niż dałoby się je gdziekolwiek przenieść — najtrwalszy izotop, moskow-290, żyje 0,65 sekundy. Cała wartość tego pierwiastka jest poznawcza. Fizycy badają, jak długo żyją kolejne jądra superciężkie, bo szukają tak zwanej wyspy stabilności: przewidywanego obszaru, w którym bardzo ciężkie jądra miałyby żyć znacznie dłużej. Moskow rozpada się na nihon, a łańcuch kolejnych rozpadów jest jednym z dowodów, że nowy pierwiastek naprawdę powstał.
Nie otrzymano dotąd żadnego związku chemicznego moskowu i przy obecnych czasach życia jego jąder byłoby to bardzo trudne. Chemicy dysponują wyłącznie obliczeniami teoretycznymi, według których moskow, jako pierwiastek 15 grupy, mógłby tworzyć połączenia podobne do związków bizmutu. Przewiduje się jednak, że ogromna prędkość elektronów w tak ciężkim atomie mocno zmieni jego zachowanie. Zanim taki eksperyment stanie się możliwy, trzeba by otrzymać izotop żyjący co najmniej sekundy, a najlepiej minuty.
Moskow ma liczbę atomową 115, leży w 15 grupie i 7 okresie, w bloku p — czyli w tej samej kolumnie co azot, fosfor i antymon, tylko na samym jej dole. Konfiguracja to [Rn] 5f¹⁴ 6d¹⁰ 7s² 7p³. Na sprawdzianie wystarczy umieć go znaleźć w tablicy i powiedzieć, że jest sztuczny oraz promieniotwórczy. Przy takich pierwiastkach nie ma podanej elektroujemności ani temperatur topnienia i wrzenia — to nie jest błąd druku, tylko znak, że nikt tego nie zmierzył. Nazwy takie jak moskow czy nihon są nowe, więc w starszych podręcznikach można ich w ogóle nie znaleźć.
Moskow otrzymano po raz pierwszy w 2003 roku we wspólnym eksperymencie Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych w Dubnej pod Moskwą i amerykańskiego laboratorium w Livermore. Tarczę z ameryku bombardowano wtedy jonami wapnia. Przez lata pierwiastek nosił nazwę roboczą ununpentium, utworzoną po prostu z cyfr jego liczby atomowej. Ostateczną nazwę, od obwodu moskiewskiego, w którym leży Dubna, zatwierdzono kilkanaście lat po odkryciu. Odkrycie uznano oficjalnie dopiero po latach, gdy niezależne zespoły potwierdziły obserwowane łańcuchy rozpadów.
od obwodu moskiewskiego
moskow-290 najtrwalszy (0,65 sekundy)
Silnie radiotoksyczny.
Wszystko na tej stronie zostaje darmowe. Gotowe materiały PDF do druku z kluczem odpowiedzi znajdziesz w sklepie.

Materiał PDF · sklep
10 kart pracy z chemii dla klasy 7: protony, neutrony i elektrony, powłoki elektronowe, grupa i okres, izotopy, masa atomowa.
7,90 zł
Zobacz w sklepie →
Materiał PDF · sklep
9 kart pracy z chemii do matury rozszerzonej: liczby kwantowe, konfiguracje pełne, konfiguracje skrócone i jony, położenie w…
9,90 zł
Zobacz w sklepie →
Materiał PDF · sklep
10 kart pracy z chemii dla klasy 7: wartościowość, wzory i nazwy tlenków, masa cząsteczkowa, wiązania kowalencyjne i jonowe.
7,90 zł
Zobacz w sklepie →Symbol chemiczny to Mc. Nazwa łacińska brzmi Moscovium.
Liczba atomowa (Z) wynosi 115, czyli w jądrze atomu jest 115 protonów. Masa atomowa to 290 u.
Typowa wartościowość to nie ustalono. Spotykane stopnie utlenienia: nie ustalono.
Konfiguracja skrócona to [Rn] 5f¹⁴ 6d¹⁰ 7s² 7p³. Pierwiastek należy do bloku p.
Najczęściej: badania podstawowe.
← Wróć do układu okresowego · Zobacz wszystkie: O nieustalonych właściwościach · Układ okresowy do druku
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-08-25
30 kart pracy, które uczą dziecko uważnego patrzenia i kończenia tego, co zaczęło. Cały PDF wrzucam za darmo do grupy na Facebooku — bez zapisów.
Odbieram książeczkę w grupie