Liwermor (Lv)

Liwermor w układzie okresowym

Pierwiastek leży w siódmym okresie, czyli w siódmym poziomym rzędzie tablicy — to oznacza, że jego elektrony rozmieszczone są na 7 powłokach. Znajduje się w 16 grupie (blok p — elektrony walencyjne zapełniają podpowłokę p). W tej samej grupie stoją: Tlen, Siarka, Selen, Tellur, Polon — pierwiastki z jednej grupy mają podobną liczbę elektronów walencyjnych, dlatego zachowują się chemicznie podobnie.

Liwermor — co to za pierwiastek

Cięższy odpowiednik tlenu, choć z tlenem nie ma już nic wspólnego.

Właściwości pierwiastka Liwermor

O liwermorze wiadomo tyle, ile wynika z jego położenia w układzie okresowym i z obliczeń. Stoi w 16 grupie, pod tlenem, siarką, selenem, tellurem i polonem, i najpewniej byłby ciałem stałym o charakterze metalicznym, znacznie bliższym polonowi niż tlenowi. Wartościowości nie ustalono. Konfiguracja przypisywana mu to [Rn] 5f¹⁴ 6d¹⁰ 7s² 7p⁴. Jest silnie promieniotwórczy, rozpada się przez emisję cząstek alfa i pracuje się z nim wyłącznie zdalnie.

Zastosowanie pierwiastka Liwermor

Liwermor nie ma żadnych zastosowań praktycznych. Powstaje wyłącznie w akceleratorach ciężkich jonów, w ilościach liczonych w pojedynczych atomach, a najtrwalszy poznany izotop, liwermor-293, istnieje około 0,06 sekundy. Badania nad nim służą fizyce jądrowej: pozwalają sprawdzić, jak zmienia się trwałość jąder przy wzroście liczby protonów, i szukać przewidywanej wyspy stabilności, w której jądra superciężkie miałyby żyć znacznie dłużej. Przy okazji rozwijają się metody wykrywania pojedynczych atomów. Sam pierwiastek nigdy nie opuszcza wnętrza aparatury badawczej i nie ma go w żadnym materiale, z którym można się zetknąć.

Liwermor — najważniejsze związki chemiczne

Liwermor nie tworzy żadnych znanych związków. Jego atomy rozpadają się szybciej, niż zdążyłyby wejść w reakcję, więc doświadczeń chemicznych na nim nie wykonano. Wszystko, co mówi się o jego przewidywanej chemii, pochodzi z obliczeń uwzględniających efekty relatywistyczne, a nie z pomiarów. Dla porównania, chemię zbadano już dla kilku lżejszych pierwiastków superciężkich, których atomy żyją dostatecznie długo.

Liwermor — gdzie go spotykasz

• badania podstawowe

Liwermor w szkole — co trzeba wiedzieć

Liwermor to pierwiastek sztuczny i w szkole pojawia się wyłącznie jako pozycja w tablicy: liczba atomowa 116, 16 grupa, blok p. Warto zapamiętać, że stoi w tej samej kolumnie co tlen i siarka, ale reguła o podobieństwie pierwiastków z jednej grupy przestaje działać na dole układu okresowego — im niżej w grupie 16, tym bardziej metaliczny charakter. Drugi typowy błąd to przekonanie, że skoro pierwiastek jest w tablicy, to gdzieś w przyrodzie występuje; liwermor istnieje tylko przez ułamek sekundy po wytworzeniu w akceleratorze.

Liwermor — historia odkrycia

Liwermor otrzymano po raz pierwszy w 2000 roku w Zjednoczonym Instytucie Badań Jądrowych w Dubnej, we współpracy z amerykańskim Lawrence Livermore National Laboratory. Wkład Amerykanów polegał głównie na wytworzeniu bardzo czystego, rzadkiego materiału na tarczę. Nazwa upamiętnia to właśnie laboratorium i miasto Livermore w Kalifornii. Zatwierdzono ją w 2012 roku; wcześniej pierwiastek 116 nosił roboczą nazwę ununheksium. Odkrycie uznano oficjalnie dopiero po latach weryfikacji, gdy udało się powtórzyć syntezę i potwierdzić zarejestrowany łańcuch rozpadów.

Liwermor — skąd wzięła się nazwa

od Livermore w Kalifornii

Liwermor — izotopy

liwermor-293 najtrwalszy (0,06 sekundy)

Liwermor — bezpieczeństwo

Silnie radiotoksyczny.

Ciekawostki o pierwiastku Liwermor

• Stoi w kolumnie tlenu, ale z tlenem nie ma nic wspólnego.
• Dubna i Livermore uczciły się w układzie okresowym nawzajem: obok liwermoru stoi dubn, którego nazwa upamiętnia rosyjski ośrodek.
• Do syntezy liwermoru użyto wiązki wapnia-48, rzadkiego izotopu, którego niewielkie światowe zapasy są kluczowe dla całej dziedziny pierwiastków superciężkich.
• Nazwa ununheksium nie była żartem — to zapis liczby 116 łacińskimi cyframi, stosowany do czasu, aż odkrywcy zaproponują właściwą nazwę.

Najczęstsze pytania o pierwiastek Liwermor