Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł
Encyklopedia zwierząt
Ryby akwariowe i morskie — gatunki i ciekawostki
Od kolorowych mieszkańców domowych akwariów po drapieżniki otwartego oceanu — ta strona łączy dwie grupy ryb, które nie mieściły się w osobnej kategorii ryb słodkowodnych. Na tej stronie zebraliśmy 66 gatunków opisanych w naszej encyklopedii.
Poznaj gatunki
Które ryby akwariowe i morskie chcesz poznać?
Każda karta prowadzi do osobnej strony z ciekawostkami, zdjęciami i prostym opisem — takim, który spokojnie przeczytasz dziecku na głos.
Barracuda
Barracuda potrafi rozpędzić się do prędkości nawet 43 km/h podczas krótkiego, błyskawicznego ataku na zdobycz?
Poznaj
Barwena
Starożytni Rzymianie bardzo cenili barweny i płacili za nie fortunę? Podobno trzymali je w stawach, żeby podziwiać, jak zmieniają kolor.
Poznaj
Belona
Ości belony są zielone? Barwi je naturalny barwnik biliwerdyna. Wygląda to dziwnie, ale jest zupełnie bezpieczne — mięso belony można jeść.
Poznaj
Błazenek
Błazenek żyje wśród parzących ramion ukwiała — zwierzęcia, które innym rybom groziłoby poparzeniem — a robi to bezpiecznie dzięki
Poznaj
Długoszpar
Długoszpar w ciągu jednej godziny potrafi przecedzić przez skrzela ilość wody, która wypełniłaby kilka basenów? Zatrzymuje z niej malutkie zwierzątka planktonu.
Poznaj
Dorada
Dorada przez pierwsze dwa lata życia jest samcem, a potem zmienia płeć i staje się samicą? Takie zjawisko występuje u niektórych ryb i pomaga, bo duże samice…
Poznaj
Dorsz
Dorsz to jedna z najważniejszych ryb morskich łowionych na świecie — od wieków jest ważnym pożywieniem ludzi?
Poznaj
Flądra
Flądra to płaska ryba dna morskiego, która potrafi zmieniać kolor skóry, dopasowując się do podłoża — dzięki czemu niemal znika, l
Poznaj
Gładzica
Oko młodej gładzicy wędruje przez głowę na drugą stronę? Po kilku tygodniach oba oczy są obok siebie i patrzą do góry, gdy ryba leży na dnie.
Poznaj
Halibut
Halibut leży na boku na dnie, a oba jego oczy znajdują się na wierzchniej stronie ciała — bo gdy młoda ryba dorasta, jedno oko „wę
Poznaj
Kergulena
Kergulena ma we krwi coś w rodzaju płynu przeciw zamarzaniu? Specjalne białka chronią ją przed lodem, dlatego może pływać w wodzie, w której inne ryby by zamarzły.
Poznaj
Konik morski
U koników morskich młode nosi...
Poznaj
Labraks
Labraksy z hodowli pływają w wielkich klatkach z siatki zakotwiczonych w morzu? Większość labraksów w sklepach pochodzi z farm w Grecji i Turcji.
Poznaj
Latimeria
Latimeria nosi młode w ciele nawet 5 lat, dłużej niż jakiekolwiek inne zwierzę? Młode rodzą się duże — mają ok. 35 cm długości.
Poznaj
Łosoś pacyficzny
Łosoś pacyficzny odnajduje swoją rodzinną rzekę po zapachu? Zapamiętuje go jako mała rybka i po latach w oceanie trafia dokładnie do tego samego strumienia.
Poznaj
Makrela
Makrela to bardzo szybka ryba morska pływająca w wielkich ławicach, której grzbiet pokrywają charakterystyczne, faliste pręgi — a
Poznaj
Manta
Manta to największa płaszczka świata — rozpiętość jej „skrzydeł” sięga nawet 7 metrów?
Poznaj
Marlin
Marlin ma długi, ostry „dziób” przypominający włócznię i należy do najszybszych ryb oceanu?
Poznaj
Megalodon
Megalodon nie żyje już od milionów lat, mimo że czasem pojawiają się filmy i plotki o jego przetrwaniu? Gdyby nadal pływał w oceanach, naukowcy znajdowaliby jego…
Poznaj
Miecznik
Miecznik ma przy oczach specjalny narząd, który podgrzewa oczy i mózg? Dzięki temu dobrze widzi nawet w zimnej wodzie głębin, gdzie poluje.
Poznaj
Mintaj
Mintaj to jedna z najczęściej łowionych ryb świata? Co roku poławia się jej kilka milionów ton, a z mięsa robi się nie tylko paluszki rybne, ale też surimi, czyli…
Poznaj
Morszczuk
Morszczuk to smukła, drapieżna ryba morska z ostrymi zębami, którymi chwyta mniejsze ryby — a w dzień trzyma się głębiej, nocą zaś
Poznaj
Murena
Murena ma drugą parę szczęk ukrytą w gardle — wysuwają się one do przodu, żeby chwycić zdobycz i wciągnąć ją głębiej, gdy pierwsze
Poznaj
Nerka (łosoś czerwony)
Na Alasce niedźwiedzie brunatne łowią nerki, stojąc na krawędzi wodospadu? Ryby skaczą w górę rzeki prosto w ich pyski.
Poznaj
Płaszczka
Płaszczki mają szerokie, skrzydlaste płetwy, dzięki którym wyglądają, jakby „latały” pod wodą — a są blisko spokrewnione z rekinam
Poznaj
Rekin tygrysi
W żołądkach rekinów tygrysich znajdowano dziwne rzeczy, np. tablice rejestracyjne, puszki i opony? Rekin ten połyka niemal wszystko, co znajdzie w wodzie.
Poznaj
Rekin wielorybi
Rekin wielorybi to największa ryba świata — dłuższy niż autobus — a mimo to jest łagodny i żywi się maleńkim planktonem?
Poznaj
Rozdymka
Rozdymka w obronie potrafi nabrać do żołądka dużo wody i nadmuchać się w okrągłą, kolczastą kulkę, przez co drapieżnikowi trudno ją połknąć?
Poznaj
Akara błękitna
Rodzice akary przenoszą w pyszczkach świeżo wyklute młode do wykopanych w piasku dołków? Tam maluchy są bezpieczne, dopóki nie nauczą się pływać.
Poznaj
Bocja wspaniała
Bocje potrafią „klikać”? Wydają ciche, trzaskające dźwięki, zwłaszcza gdy jedzą albo się ze sobą przekomarzają.
Poznaj
Brzanka sumatrzańska
Brzanki sumatrzańskie zachowują się spokojniej, gdy jest ich dużo? W ławicy co najmniej sześciu ryb „bawią się” między sobą, zamiast zaczepiać inne gatunki.
Poznaj
Danio pręgowany
Danio pręgowany potrafi odbudować uszkodzoną płetwę, a nawet część serca? Naukowcy badają go, żeby kiedyś pomóc ludziom chorym na serce.
Poznaj
Dyskowiec
Młode dyskowce przez pierwsze tygodnie skubią rodziców? Zjadają specjalną, odżywczą wydzielinę ze skóry mamy i taty — to trochę jak rybie mleko.
Poznaj
Glonojad
Popularny „glonojad” ze sklepu zoologicznego, zbrojnik lamparci, może urosnąć do 40–50 cm i żyć ponad 15 lat? Kupiony jako mały rybka, po kilku latach często…
Poznaj
Gupik
Gupiki wpuszczano do wód w wielu krajach, żeby zjadały larwy komarów przenoszących choroby? Niestety czasem szkodziły też rodzimym rybom.
Poznaj
Gurami mozaikowe
Gurami ma specjalny narząd zwany labiryntem, dzięki któremu oddycha powietrzem? Dlatego w naturze przeżywa w ciepłych, mulistych bagnach z małą ilością tlenu.
Poznaj
Kardynałek chiński
Kardynałek chiński pochodzi z Białych Chmur — gór Baiyun koło miasta Kanton? Stąd jego angielska nazwa „rybka z gór Białej Chmury”.
Poznaj
Kirysek
Kirysek wygląda, jakby mrugał do nas oczami? Tak naprawdę obraca gałki oczne w dół, żeby je oczyścić i rozejrzeć się po dnie.
Poznaj
Molinezja
Molinezje mogą żyć zarówno w słodkiej, jak i w słonej wodzie? W naturze pływają w rzekach, lagunach i przy brzegach morza, a w akwarium lubią odrobinę soli.
Poznaj
Neonek Innesa
Neonki „śpią” w nocy i wtedy bledną? Ich niebieski pasek prawie znika, a rano znów zaczyna błyszczeć.
Poznaj
Pielęgnica
W samym jeziorze Malawi w Afryce żyje kilkaset gatunków pielęgnic, których nie ma nigdzie indziej na świecie? Wyewoluowały tam z kilku dawnych przodków.
Poznaj
Pielęgniczka Ramireza
Pielęgniczka Ramireza potrzebuje wody cieplejszej niż większość ryb akwariowych — nawet 27–30 °C? W naturze żyje w płytkich, nagrzanych słońcem rozlewiskach.
Poznaj
Ryba betta (bojownik syjamski)
Dwóch samców bojownika syjamskiego nigdy nie można trzymać razem w jednym akwarium, ponieważ będą walczyć aż do poważnych obrażeń
Poznaj
Ryba kamień
Ryba kamień to mistrz maskowania i jedna z najbardziej jadowitych ryb świata — leży nieruchomo na dnie, wyglądając zupełnie jak om
Poznaj
Ryba księżycowa
Ryba księżycowa (samogłów) wygląda jak wielka, spłaszczona głowa z płetwami — jakby ktoś zapomniał domalować jej resztę ciała?
Poznaj
Ryba młot
Ryba młot ma niezwykłą, spłaszczoną głowę w kształcie młota, z oczami na jej końcach — dzięki czemu widzi szerzej i lepiej wyczuwa
Poznaj
Ryba piła
Ryba piła używa swojego "piłowatego" pyska nie tylko do cięcia, ale przede wszystkim do wykrywania i ogłuszania zdobyczy?
Poznaj
Rybka Valentini
Rybka Valentini upodabnia się wyglądem do innego gatunku — trującej rybki-chirurga plamistej — mimo że sama nie jest z nią spokrewniona?
Poznaj
Sardela
Sardela ma tak wielki pysk, że sięga on daleko za oko? Pływając z otwartym pyskiem, ryba działa jak żywe sitko na plankton.
Poznaj
Sardynka
Sardynka to niewielka, srebrzysta ryba morska, blisko spokrewniona ze śledziem, która pływa w ogromnych, lśniących ławicach — w ta
Poznaj
Skalar
Skalar w naturze pływa niemal wyłącznie w pozycji pionowej, dzięki wyjątkowo spłaszczonemu, wysokiemu kształtowi ciała, który idea
Poznaj
Skorpena
Skorpena połyka zdobycz w ułamku sekundy, szybciej niż mrugnięcie oka? Gwałtownie otwiera pysk, a woda razem z rybką sama wpada do środka.
Poznaj
Skrzydlica
Skrzydlica jest piękna, ale niebezpieczna — jej długie, wachlarzowate płetwy najeżone są jadowitymi kolcami, a jaskrawe pasy ostrz
Poznaj
Sola
Sola to płaska ryba dna morskiego, która świetnie się maskuje — jej brązowe, plamiste ciało wtapia się w dno, a ryba potrafi lekko
Poznaj
Szprot
Szprot ma na brzuchu ostry „grzebień” z łusek? Gdy przesunie się palcem od ogona do głowy, wyraźnie czuć ząbki.
Poznaj
Tuńczyk
Tuńczyk należy do nielicznych ryb, które potrafią utrzymać ciało cieplejsze niż woda wokół?
Poznaj
Uaru
Młode ryby uaru w pierwszych tygodniach życia żywią się specjalnym śluzem wydzielanym przez skórę obojga rodziców?
Poznaj
Zbrojnik
U zbrojników to samiec zajmuje się jajami i młodymi? Zamyka się w jaskini z ikrą, wachluje ją płetwami, żeby miała świeżą wodę, i przez kilka dni prawie nic nie je.
Poznaj
Złota rybka
Złote rybki mają dobrą pamięć i można je nauczyć prostych sztuczek, np. przepływania przez obręcz albo reagowania na dźwięk przed karmieniem? Mit o trzysekundowej…
Poznaj
Żałobniczka
Młode żałobniczki są najbardziej czarne, a z wiekiem ich kolor blednie do szarego? Po barwie można więc w przybliżeniu ocenić, czy rybka jest młoda.
Poznaj
Łosoś atlantycki
Łosoś atlantycki potrafi odnaleźć rzekę, w której się urodził, po jej unikalnym "zapachu" chemicznym, mimo że spędził wcześniej la
Poznaj
Śledź
Śledź pływa w ogromnych ławicach liczących miliony osobników — w takim tłumie trudniej drapieżnikowi upolować jedną rybę?
Poznaj
Turbot
Turbot rodzi się jako zwykła, symetryczna rybka z oczami po obu stronach głowy? Podczas dorastania jego prawe oko przesuwa się na lewą stronę, a ryba zaczyna pływać…
Poznaj
Żabnica
Żabnica poluje jak wędkarz?
Poznaj
Żaglica
Żaglica ma ogromną, wysoką płetwę grzbietową przypominającą żagiel, którą potrafi nagle rozłożyć podczas polowania, żeby wydać się
Poznaj
Żarłacz biały (rekin biały)
Żarłacz biały potrafi wyczuć nawet jedną kroplę krwi rozpuszczoną w milionach litrów wody, a jego zmysł węchu jest na tyle czuły,
PoznajZobacz też
Inne grupy: ryby
Warto wiedzieć
Co łączy ryby akwariowe i morskie
- Oddychają skrzelami, przepuszczając przez nie wodę i pobierając rozpuszczony w niej tlen.
- Większość ma pęcherz pławny — wypełniony gazem narząd pozwalający utrzymać głębokość bez ciągłego płynięcia.
- Mają linię boczną: rząd czułych receptorów wzdłuż ciała, którymi wyczuwają drgania wody i ruch innych zwierząt.
- Ryby morskie muszą stale pić wodę, żeby nie odwodnić się w słonym środowisku; słodkowodne przeciwnie — nadmiar wody usuwają.
Wskazówki
Na co zwrócić uwagę z dzieckiem
- Ogon ryby porusza się na boki. To najprostszy sposób odróżnienia ryby od walenia, u którego ogon pracuje w górę i w dół.
- Warto pokazać linię boczną na rysunku: ryba „widzi” nią w mętnej wodzie i w ciemności, co tłumaczy, czemu ławica skręca równocześnie.
- Złota rybka nie ma pamięci trzysekundowej — to mit. Badania pokazały, że zapamiętuje układ zbiornika na miesiące.
Ćwicz dalej z kartami pracy
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Zwierzęta z zoo, 6 tekstów PDF
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł
Kartkówka PDF · sklep
Rośliny i zwierzęta — kartkówka, przyroda kl. 3
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Pytania i odpowiedzi
Ryby akwariowe i morskie — częste pytania
Czy złota rybka ma pamięć trzysekundową?
Nie, to mit. Badania pokazały, że złota rybka zapamiętuje układ zbiornika na miesiące.
Dla dociekliwych
Ryby wyczuwają też otoczenie linią boczną — rzędem czułych receptorów wzdłuż ciała, którymi odbierają drgania wody i ruch innych zwierząt.
Czy ryby morskie piją wodę?
Tak. Ryby morskie muszą stale pić wodę, żeby nie odwodnić się w słonym środowisku.
Dla dociekliwych
Ryby słodkowodne przeciwnie — nadmiar wody usuwają.
Jak odróżnić rybę od walenia?
Po ruchu ogona: ogon ryby porusza się na boki, a u walenia pracuje w górę i w dół.
Dla dociekliwych
To najprostszy sposób odróżnienia ryby od walenia, który warto pokazać dziecku.
Dlaczego ławica ryb skręca w tym samym momencie?
Ryby wyczuwają drgania wody i ruch innych zwierząt linią boczną — dlatego cała ławica skręca równocześnie.
Dla dociekliwych
Linią boczną ryba „widzi” także w mętnej wodzie i w ciemności.
