
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Carcharodon carcharias
Żarłacz biały, powszechnie nazywany rekinem białym, to jeden z największych i najbardziej rozpoznawalnych drapieżników oceanów — opływowe, szare ciało, rzędy ostrych, trójkątnych zębów i wyjątkowo dobrze rozwinięty zmysł węchu. To jeden z najlepiej zbadanych, choć wciąż często błędnie postrzeganych gatunków rekinów.
Żarłacz biały, zwany rekinem białym, to jeden z największych drapieżnych rekinów oceanów. Ma opływowe ciało, potężne szczęki i rzędy ostrych, trójkątnych zębów, które wciąż się wymieniają.
Poluje głównie na foki i ryby, a zdobycz wykrywa dzięki znakomitemu węchowi i zmysłom wyczuwającym ruch w wodzie. Wbrew swojej sławie rzadko atakuje ludzi — najczęściej to pomyłka, bo człowiek nie jest jego naturalnym pokarmem.
żarłacz biały potrafi wyczuć nawet jedną kroplę krwi rozpuszczoną w milionach litrów wody, a jego zmysł węchu jest na tyle czuły, że może wykryć zdobycz z odległości nawet kilkuset metrów?
Żarłacz biały to inne imię tego samego wielkiego drapieżnika, którego znamy jako rekina białego. Nazwa „żarłacz” wskazuje na grupę dużych, drapieżnych rekinów, do której należy. Ma ciężkie, beczkowato wysklepione za głową ciało, które ku ogonowi zwęża się w smukły, umięśniony trzon.
Rzuca się w oczy ogrom paszczy i szerokość głowy u dużych osobników, a także czarne, pozbawione wyrazu oko, które podczas ataku bywa obracane w głąb oczodołu dla ochrony. Skórę pokrywają drobne, twarde ząbki skórne skierowane do tyłu, przez co jest szorstka jak papier ścierny, gdy pogładzić ją pod włos.
Ponieważ żarłacz biały i rekin biały to ta sama ryba, największym nieporozumieniem jest branie ich za dwa różne zwierzęta. Od innych żarłaczy odróżnia go krępsza, cięższa budowa i ząbkowane, trójkątne zęby, podczas gdy wiele pokrewnych rekinów ma zęby węższe i gładsze.
Bywa mylony z żarłaczem ludojadem z opowieści — w istocie to właśnie jego dawniej tak nazywano. W wodzie jego ciemny grzbiet i biały brzuch tworzą wyraźny kontrast, a szeroka głowa i masywny kark odróżniają go od smuklejszych, bardziej wysmuklonych żarłaczy oceanicznych.
Żarłacz biały to chyba najbardziej owiana strachem ryba świata, głównie za sprawą filmów, które przedstawiły go jako bezwzględnego pożeracza ludzi. W rzeczywistości człowiek nie jest jego pokarmem, a rzadkie ugryzienia bywają wynikiem pomyłki, gdy z dołu sylwetka pływaka czy surfera przypomina fokę.
Ta zła sława przez lata szkodziła gatunkowi — żarłacze bywały masowo zabijane ze strachu i dla trofeów. Dziś coraz częściej są chronione, a nurkowanie w klatkach w ich obecności stało się formą turystyki. Powoli zmienia się też ich wizerunek: z potwora w cenny, zagrożony element morskiej przyrody.
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Materiał PDF · sklep
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Materiał PDF · sklep
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł

Kartkówka PDF · sklep
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Żarłacz biały (rekin biały) waży nawet ponad 2000 kg i mierzy 4–6 metrów.
Żarłacz biały ma 4-6 m długości i waży do ponad 2000 kg.
Żarłacz biały (rekin biały) waży nawet ponad 2000 kg i mierzy 4–6 metrów.
Żarłacz biały może żyć nawet ponad 70 lat.
To drapieżnik — poluje na foki, ryby, inne rekiny, żywi się też padliną wielorybów.
Pływa w ciepłych i umiarkowanych wodach oceanów całego świata, najczęściej blisko wybrzeży.
Bardzo dużo — w ciągu życia traci i odnawia tysiące zębów.
Tak — ma niesamowity węch i wyczuwa nawet odrobinę krwi rozpuszczoną w ogromnej ilości wody.
Ataki na ludzi są bardzo rzadkie — człowiek nie jest naturalnym pokarmem rekina.
Żarłacz biały po angielsku to great white shark (czyt. grejt łajt szark).
Nie, to dokładnie ten sam gatunek — dwie nazwy tego samego zwierzęcia. „Żarłacz” podkreśla jego przynależność do grupy dużych drapieżnych rekinów, a „rekin biały” nawiązuje do jasnego brzucha. Obie nazwy są poprawne.
To dawna, sensacyjna nazwa, która przylgnęła do niego przez strach i opowieści. W rzeczywistości człowiek nie jest jego pokarmem, a większość ugryzień to pomyłki, po których rekin zwykle odpływa, nie traktując człowieka jako ofiary.
Tak. Polując na foki, żarłacz biały potrafi zaatakować z głębi z takim rozpędem, że wyskakuje całym ciałem nad powierzchnię. Ten spektakularny atak, zwany wyskokiem, jest jednym z najbardziej znanych zachowań tego rekina.

Barracuda potrafi rozpędzić się do prędkości nawet 43 km/h podczas krótkiego, błyskawicznego ataku na zdobycz?
Poznaj
Rekin wielorybi to największa ryba świata — dłuższy niż autobus — a mimo to jest łagodny i żywi się maleńkim planktonem?
Poznaj
Dwóch samców bojownika syjamskiego nigdy nie można trzymać razem w jednym akwarium, ponieważ będą walczyć aż do poważnych obrażeń
Poznaj
Ryba piła używa swojego "piłowatego" pyska nie tylko do cięcia, ale przede wszystkim do wykrywania i ogłuszania zdobyczy?
Poznaj
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-12
30 kart pracy, które uczą dziecko uważnego patrzenia i kończenia tego, co zaczęło. Cały PDF wrzucam za darmo do grupy na Facebooku — bez zapisów.
Odbieram książeczkę w grupie