
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Gadus morhua
Dorsz to jedna z najważniejszych ryb morskich łowionych na świecie. Od wieków jest ważnym pożywieniem ludzi, a mieszka w chłodnych wodach północnego Atlantyku.
Dorsz ma na brodzie pojedynczy „wąsik”, którym wyczuwa jedzenie przy dnie. Poluje na mniejsze ryby oraz bezkręgowce, przeszukując morskie dno w poszukiwaniu pokarmu.
Dorsze często pływają w dużych ławicach. Samica składa ogromną liczbę jaj, dzięki czemu z pokolenia na pokolenie ryb tych może być bardzo wiele — choć intensywne połowy sprawiły, że w niektórych rejonach zrobiło się ich dużo mniej.
dorsz to jedna z najważniejszych ryb morskich łowionych na świecie — od wieków jest ważnym pożywieniem ludzi? Na brodzie ma pojedynczy „wąsik”, którym wyczuwa jedzenie przy dnie.
Dorsz ma krępe, wydłużone ciało o grzbiecie w odcieniach oliwki, brązu i szarości, gęsto pokrytym drobniejszymi ciemnymi plamkami. Wzdłuż boków biegnie jasna, wyraźnie zaznaczona linia boczna, która u dorsza łukowato wygina się nad płetwami piersiowymi.
Najbardziej rozpoznawczą cechą jest pojedynczy wąsik zwisający z brody, pod dolną szczęką. Dorsz ma też aż trzy płetwy grzbietowe i dwie płetwy odbytowe ustawione jedna za drugą, co daje mu charakterystyczną, „poszatkowaną” sylwetkę grzbietu i brzucha.
Dorsza łatwo pomylić z blisko spokrewnionym witlinkiem i plamiakiem. Plamiak ma nad płetwą piersiową wyraźną ciemną plamę i prostą, ciemną linię boczną, a jego wąsik jest znacznie krótszy. Dorsz z kolei ma jasną, wygiętą linię boczną i dłuższy wąsik pod brodą.
Wszystkie te ryby należą do jednej rodziny i mają podobny układ trzech płetw grzbietowych. Przy rozpoznawaniu warto patrzeć na barwę linii bocznej i obecność charakterystycznej plamy, bo sam kształt ciała bywa u nich bardzo zbliżony.
Dorsz od stuleci jest jedną z najważniejszych ryb gospodarczych północnej Europy. Suszony i solony sztokfisz oraz klipfisz można było przewozić na wielkie odległości, dlatego handel dorszem napędzał dawną gospodarkę krajów nadatlantyckich i bałtyckich.
Dziś dorsz bałtycki jest rybą, której stan bacznie się pilnuje, bo intensywne połowy mocno przetrzebiły jego ławice. Wprowadza się okresy ochronne i limity, żeby populacja mogła się odbudować. W polskiej kuchni dorsz to klasyczna ryba na smażony filet.
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Materiał PDF · sklep
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Materiał PDF · sklep
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł

Kartkówka PDF · sklep
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Dorsz ma zwykle 50–100 cm długości, a duże okazy bywają jeszcze większe.
Dorsz ma krępe, wydłużone ciało o grzbiecie w odcieniach oliwki, brązu i szarości, gęsto pokrytym drobniejszymi ciemnymi plamkami.
Dorsz dożywa nawet około 20 lat.
Dorsz poluje na mniejsze ryby oraz morskie bezkręgowce.
Dorsz mieszka w chłodnych wodach północnego Atlantyku.
Dorsz od wieków jest jedną z najczęściej łowionych ryb morskich i ważnym pożywieniem ludzi w wielu krajach.
Dorsz po angielsku to cod.
Pojedynczy wąsik na brodzie to narząd czucia i smaku. Dorsz obmacuje nim dno i wyczuwa ukryte tam zwierzęta, zwłaszcza tam, gdzie woda jest mętna i wzrok niewiele pomaga.
Trzy oddzielne płetwy grzbietowe i dwie odbytowe to cecha całej rodziny dorszowatych. Taki układ daje rybie dużą zwrotność przy dnie, gdzie musi manewrować wśród kamieni i nierówności.
Dorsz ma jasną, dobrze widoczną linię boczną, która nad płetwami piersiowymi łagodnie wygina się w łuk. To prosty sposób, by odróżnić go od plamiaka, u którego linia jest ciemna i prosta.

Barracuda potrafi rozpędzić się do prędkości nawet 43 km/h podczas krótkiego, błyskawicznego ataku na zdobycz?
Poznaj
Manta to największa płaszczka świata — rozpiętość jej „skrzydeł” sięga nawet 7 metrów?
Poznaj
Rekin wielorybi to największa ryba świata — dłuższy niż autobus — a mimo to jest łagodny i żywi się maleńkim planktonem?
Poznaj
Rozdymka w obronie potrafi nabrać do żołądka dużo wody i nadmuchać się w okrągłą, kolczastą kulkę, przez co drapieżnikowi trudno ją połknąć?
Poznaj
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-12
30 kart pracy, które uczą dziecko uważnego patrzenia i kończenia tego, co zaczęło. Cały PDF wrzucam za darmo do grupy na Facebooku — bez zapisów.
Odbieram książeczkę w grupie