
Murena
Muraenidae
Murena to wężowata ryba morska, która chowa się w szczelinach skał i raf koralowych. Ma niezwykłą tajemnicę — drugą parę szczęk ukrytą w gardle, które pomagają jej chwytać i połykać zdobycz.
Murena — podstawowe fakty
Szybkie ciekawostki
- Ma drugą parę szczęk ukrytą w gardle.
- Chowa się w szczelinach skał i raf.
- Poluje z zasadzki, wystawiając tylko głowę.
- Otwieranie pyska to oddychanie, nie groźba.
Jak żyje murena?
Gdy murena schwyta ofiarę pierwszymi szczękami, z jej gardła wysuwa się do przodu druga para szczęk, chwyta zdobycz i wciąga ją głębiej. To niezwykłe rozwiązanie sprawia, że śliska ofiara nie ma jak się wyrwać. Murena poluje z zasadzki, wystawiając ze szczeliny tylko głowę.
Murena, otwierając i zamykając pysk, wcale nie grozi — po prostu oddycha, przepuszczając wodę przez skrzela. Choć wygląda groźnie, zwykle jest ostrożna i atakuje tylko wtedy, gdy poczuje się zaczepiona. Poluje głównie nocą na ryby i inne drobne zwierzęta morskie.
murena ma drugą parę szczęk ukrytą w gardle — wysuwają się one do przodu, żeby chwycić zdobycz i wciągnąć ją głębiej, gdy pierwsze szczęki już ją trzymają? A otwierając i zamykając pysk, murena nie grozi, lecz po prostu oddycha.
Jak wygląda murena?
Murena to wężowata ryba o długim, umięśnionym ciele pozbawionym płetw piersiowych i brzusznych, przez co przypomina raczej węża niż typową rybę. Skóra jest gruba, naga i śliska, bez widocznej łuski, często pokryta marmurkowym, plamistym wzorem w barwach zieleni, brązu i żółci, który maskuje mureny wśród skał.
Płetwa grzbietowa ciągnie się długim fałdem wzdłuż całego grzbietu aż do ogona. Głowa jest wąska, o dużej paszczy uzbrojonej w ostre, zagięte do tyłu zęby. Murena często tkwi w szczelinie z wystawioną głową i otwartą paszczą, co wygląda groźnie, choć w rzeczywistości jest to sposób oddychania.
Murena a podobne zwierzęta
Murenę najłatwiej pomylić z węgorzem, do którego jest z daleka podobna wężowatym kształtem. Węgorz ma jednak drobną łuskę i płetwy piersiowe tuż za głową, których murena zupełnie nie ma. Naga, śliska skóra i brak płetw piersiowych to najpewniejsze znaki mureny.
Z ukrycia w skałach murena bywa brana za węża morskiego, ale węże morskie to gady, które muszą wypływać po powietrze, a murena jest rybą oddychającą skrzelami. Marmurkowy wzór skóry i sposób chowania się w szczelinach są dla mureny charakterystyczne.
Murena a ludzie
Murena ma opinię groźnej, ale w rzeczywistości nie poluje na ludzi i atakuje niemal wyłącznie w obronie, gdy zostanie wyciągnięta ze szczeliny lub zaskoczona. Nurkowie, którzy jej nie prowokują, mogą ją spokojnie podziwiać. Ukąszenie bywa jednak bolesne, bo zęby są ostre i zagięte do tyłu.
W kuchni śródziemnomorskiej murena jest znana od starożytności — już Rzymianie hodowali ją w przybrzeżnych sadzawkach i cenili jako przysmak. Dziś bywa poławiana lokalnie, a częściej podziwiana przez nurków. Jej wyłaniająca się ze skalnej szczeliny głowa to jeden z najbardziej rozpoznawalnych obrazów rafy.
Murena — częste pytania
Jak duża jest murena?
To zależy od gatunku — mureny bywają różne, od około pół metra po ponad 2 metry.
Dla dociekliwych
Ile żyje murena?
Murena może żyć długo — około 10–30 lat, zależnie od gatunku.
Dla dociekliwych
Co je murena?
Murena poluje głównie na ryby i inne drobne zwierzęta morskie.
Dla dociekliwych
Gdzie żyje murena?
Murena mieszka wśród raf koralowych i na skalistym dnie ciepłych mórz.
Dla dociekliwych
Czy to prawda, że murena ma drugą parę szczęk?
Tak — murena ma w gardle drugą parę szczęk, które wysuwają się do przodu, gdy pierwsze już trzymają zdobycz.
Dla dociekliwych
Jak jest „murena" po angielsku?
Murena po angielsku to moray eel.
Dla dociekliwych
Dlaczego murena wciąż otwiera i zamyka paszczę?
To nie groźba, lecz oddychanie. Murena musi rytmicznie otwierać pysk, żeby przepompowywać wodę przez skrzela. Wygląda to groźnie, bo odsłania ostre zęby, ale w rzeczywistości ryba po prostu oddycha, tkwiąc w kryjówce.
Dla dociekliwych
Czy to prawda, że murena współpracuje ze strzępielem?
Tak, i jest to jedno z ciekawszych zjawisk rafy. Strzępiel podpływa do szczeliny, w której tkwi murena, i potrząsaniem głowy wyraźnie zaprasza ją na wspólne polowanie. Potem murena przeszukuje ciasne zakamarki, a strzępiel czeka w otwartej wodzie.
Dla dociekliwych
Czy murena jest niebezpieczna dla nurków?
Murena nie poluje na ludzi i atakuje niemal wyłącznie w obronie, gdy poczuje się zagrożona lub zostanie zaczepiona w kryjówce. Nurek, który jej nie prowokuje i nie wkłada rąk do szczelin, zwykle nie ma się czego obawiać.
Dla dociekliwych
Zobacz także morskie

Barracuda
Barracuda potrafi rozpędzić się do prędkości nawet 43 km/h podczas krótkiego, błyskawicznego ataku na zdobycz?
Poznaj
Błazenek
Błazenek żyje wśród parzących ramion ukwiała — zwierzęcia, które innym rybom groziłoby poparzeniem — a robi to bezpiecznie dzięki
Poznaj
Dorsz
Dorsz to jedna z najważniejszych ryb morskich łowionych na świecie — od wieków jest ważnym pożywieniem ludzi?
Poznaj
Flądra
Flądra to płaska ryba dna morskiego, która potrafi zmieniać kolor skóry, dopasowując się do podłoża — dzięki czemu niemal znika, l
Poznaj