Murena
Ilustracja AI (zamiennik zdjęcia)
🐟 Ryby

Murena

Muraenidae

Murena to wężowata ryba morska, która chowa się w szczelinach skał i raf koralowych. Ma niezwykłą tajemnicę — drugą parę szczęk ukrytą w gardle, które pomagają jej chwytać i połykać zdobycz.

W pigułce

Murena — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaRafy koralowe i skaliste dno ciepłych mórz
🍽️
Co jeRyby i inne drobne zwierzęta morskie (drapieżnik)
📏
WielkośćZależnie od gatunku, od ok. 0,5 m do ponad 2 m
Ile żyjeOk. 10–30 lat
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Ma drugą parę szczęk ukrytą w gardle.
  • Chowa się w szczelinach skał i raf.
  • Poluje z zasadzki, wystawiając tylko głowę.
  • Otwieranie pyska to oddychanie, nie groźba.
Bliżej natury

Jak żyje murena?

Gdy murena schwyta ofiarę pierwszymi szczękami, z jej gardła wysuwa się do przodu druga para szczęk, chwyta zdobycz i wciąga ją głębiej. To niezwykłe rozwiązanie sprawia, że śliska ofiara nie ma jak się wyrwać. Murena poluje z zasadzki, wystawiając ze szczeliny tylko głowę.

Murena, otwierając i zamykając pysk, wcale nie grozi — po prostu oddycha, przepuszczając wodę przez skrzela. Choć wygląda groźnie, zwykle jest ostrożna i atakuje tylko wtedy, gdy poczuje się zaczepiona. Poluje głównie nocą na ryby i inne drobne zwierzęta morskie.

Czy wiesz, że…?

murena ma drugą parę szczęk ukrytą w gardle — wysuwają się one do przodu, żeby chwycić zdobycz i wciągnąć ją głębiej, gdy pierwsze szczęki już ją trzymają? A otwierając i zamykając pysk, murena nie grozi, lecz po prostu oddycha.

Jak rozpoznać

Jak wygląda murena?

Murena to wężowata ryba o długim, umięśnionym ciele pozbawionym płetw piersiowych i brzusznych, przez co przypomina raczej węża niż typową rybę. Skóra jest gruba, naga i śliska, bez widocznej łuski, często pokryta marmurkowym, plamistym wzorem w barwach zieleni, brązu i żółci, który maskuje mureny wśród skał.

Płetwa grzbietowa ciągnie się długim fałdem wzdłuż całego grzbietu aż do ogona. Głowa jest wąska, o dużej paszczy uzbrojonej w ostre, zagięte do tyłu zęby. Murena często tkwi w szczelinie z wystawioną głową i otwartą paszczą, co wygląda groźnie, choć w rzeczywistości jest to sposób oddychania.

Nie pomyl się

Murena a podobne zwierzęta

Murenę najłatwiej pomylić z węgorzem, do którego jest z daleka podobna wężowatym kształtem. Węgorz ma jednak drobną łuskę i płetwy piersiowe tuż za głową, których murena zupełnie nie ma. Naga, śliska skóra i brak płetw piersiowych to najpewniejsze znaki mureny.

Z ukrycia w skałach murena bywa brana za węża morskiego, ale węże morskie to gady, które muszą wypływać po powietrze, a murena jest rybą oddychającą skrzelami. Marmurkowy wzór skóry i sposób chowania się w szczelinach są dla mureny charakterystyczne.

W sąsiedztwie człowieka

Murena a ludzie

Murena ma opinię groźnej, ale w rzeczywistości nie poluje na ludzi i atakuje niemal wyłącznie w obronie, gdy zostanie wyciągnięta ze szczeliny lub zaskoczona. Nurkowie, którzy jej nie prowokują, mogą ją spokojnie podziwiać. Ukąszenie bywa jednak bolesne, bo zęby są ostre i zagięte do tyłu.

W kuchni śródziemnomorskiej murena jest znana od starożytności — już Rzymianie hodowali ją w przybrzeżnych sadzawkach i cenili jako przysmak. Dziś bywa poławiana lokalnie, a częściej podziwiana przez nurków. Jej wyłaniająca się ze skalnej szczeliny głowa to jeden z najbardziej rozpoznawalnych obrazów rafy.

Pytania i odpowiedzi

Murena — częste pytania

Jak duża jest murena?

To zależy od gatunku — mureny bywają różne, od około pół metra po ponad 2 metry.

Dla dociekliwych
Mają wężowate, wydłużone ciało bez łusek, które łatwo prześlizguje się przez skalne szczeliny.
Ile żyje murena?

Murena może żyć długo — około 10–30 lat, zależnie od gatunku.

Dla dociekliwych
Większość życia spędza w jednej kryjówce, z której wypatruje zdobyczy.
Co je murena?

Murena poluje głównie na ryby i inne drobne zwierzęta morskie.

Dla dociekliwych
Poluje z zasadzki, głównie nocą — wystawia ze szczeliny tylko głowę i czeka, aż ofiara podpłynie zbyt blisko.
Gdzie żyje murena?

Murena mieszka wśród raf koralowych i na skalistym dnie ciepłych mórz.

Dla dociekliwych
Chowa się w szczelinach skał i korali, z których wypatruje zdobyczy i w których czuje się bezpiecznie.
Czy to prawda, że murena ma drugą parę szczęk?

Tak — murena ma w gardle drugą parę szczęk, które wysuwają się do przodu, gdy pierwsze już trzymają zdobycz.

Dla dociekliwych
Ta druga para chwyta ofiarę i wciąga ją głębiej, dzięki czemu śliska zdobycz nie ma jak się wyrwać. To niezwykłe rozwiązanie, jakiego nie ma większość ryb. A gdy murena otwiera i zamyka pysk, po prostu oddycha, przepuszczając wodę przez skrzela.
Jak jest „murena" po angielsku?

Murena po angielsku to moray eel.

Dla dociekliwych
Szczęki to jaws, a rafa to a reef.
Dlaczego murena wciąż otwiera i zamyka paszczę?

To nie groźba, lecz oddychanie. Murena musi rytmicznie otwierać pysk, żeby przepompowywać wodę przez skrzela. Wygląda to groźnie, bo odsłania ostre zęby, ale w rzeczywistości ryba po prostu oddycha, tkwiąc w kryjówce.

Dla dociekliwych
Ponieważ murena zwykle chowa się w ciasnej szczelinie i nie może swobodnie pompować wody ruchem ciała, to otwieranie paszczy jest dla niej podstawowym sposobem oddychania.
Czy to prawda, że murena współpracuje ze strzępielem?

Tak, i jest to jedno z ciekawszych zjawisk rafy. Strzępiel podpływa do szczeliny, w której tkwi murena, i potrząsaniem głowy wyraźnie zaprasza ją na wspólne polowanie. Potem murena przeszukuje ciasne zakamarki, a strzępiel czeka w otwartej wodzie.

Dla dociekliwych
Żadna z ryb niczym się nie dzieli — każda zjada to, co sama złapie. Współpraca i tak opłaca się obu stronom, bo osobno żadna nie sięgnęłaby tam, gdzie sięga druga.
Czy murena jest niebezpieczna dla nurków?

Murena nie poluje na ludzi i atakuje niemal wyłącznie w obronie, gdy poczuje się zagrożona lub zostanie zaczepiona w kryjówce. Nurek, który jej nie prowokuje i nie wkłada rąk do szczelin, zwykle nie ma się czego obawiać.

Dla dociekliwych
Ukąszenie zdarza się czasem, gdy nurkowie próbują karmić mureny z ręki — ryba o słabym wzroku może przez pomyłkę chwycić palce zamiast pokarmu.
Poznaj też

Zobacz także morskie

Kategoria: RybyWróć do: Morskie
Wszystkie: morskie