Śledź

Śledzie łączą się w gigantyczne ławice, które chronią je przed drapieżnikami — w takim tłumie trudniej upolować jedną rybę. Żywią się drobnym planktonem, który odcedzają z wody, płynąc z otwartym pyskiem.

Ławice śledzi są tak ważnym pożywieniem, że polują na nie niemal wszyscy morscy drapieżnicy — większe ryby, ptaki, foki, a nawet wieloryby. Dla ludzi śledź od stuleci jest cennym pokarmem, przyrządzanym na wiele sposobów.

Śledź to smukła, bocznie spłaszczona ryba o grzbiecie zielononiebieskim lub stalowym i srebrzystych, lśniących bokach. To srebro nie jest przypadkowe — odbija światło i sprawia, że w toni ryba staje się niemal niewidoczna dla drapieżnika patrzącego z boku.

Łuski śledzia są cienkie, delikatne i łatwo odpadają, dlatego świeżo złowiona ryba zostawia je na dłoniach. Pojedyncza płetwa grzbietowa leży mniej więcej pośrodku grzbietu, a brzuch jest gładki, bez wyraźnego kilu. Ciało jest wąskie i lekkie, przystosowane do ciągłego pływania.

Śledzia bardzo łatwo pomylić z blisko spokrewnioną sardynką oraz szprotem. Wszystkie trzy są srebrzyste i podobnej budowy, ale sardynka ma na skrzelach wyraźne promieniste bruzdy, a szprot jest drobniejszy i ma ostry, ząbkowany brzuch, którego śledź nie ma.

Na targu rybnym gatunki te rozróżnia się też po ułożeniu płetwy grzbietowej względem brzusznych oraz po wielkości. Wędzony śledź bywa mylony z makrelą, ale makrela ma na grzbiecie wyraźny wzór ciemnych pręg, których srebrny, jednolity śledź nie posiada.

Mało która ryba tak mocno zapisała się w europejskiej kuchni jak śledź. Solony, marynowany, wędzony i w occie trafiał na stoły od wieków, bo dobrze się przechowywał w czasach bez lodówek. Handel soloną rybą był dawniej podstawą bogactwa całych portowych miast nad Bałtykiem i Morzem Północnym.

Do dziś śledź jest jedną z najczęściej jadanych ryb w Polsce, zwłaszcza w wersji solonej i w oleju. Połowy prowadzi się na skalę przemysłową, dlatego wielkość ławic bywa uważnie liczona, żeby nie wyłowić ich zbyt wiele.