
Łosoś atlantycki
Salmo salar
Łosoś atlantycki to jedna z najbardziej niezwykłych ryb świata — rodzi się w słodkowodnych rzekach, dorasta w słonym oceanie, a następnie wraca do dokładnie tej samej rzeki, w której się wykluł, by złożyć własne jaja.
Łosoś atlantycki — podstawowe fakty
Szybkie ciekawostki
- Rodzi się w rzece, dorasta w morzu i wraca na tarło.
- Potrafi wyskakiwać w górę ponad wodospady.
- Odnajduje rodzinną rzekę po zapachu.
- To silny i wytrwały pływak.
Jak żyje łosoś atlantycki?
Łosoś atlantycki to wędrowna ryba, która rodzi się w rzece, a dorasta w morzu. Po latach wraca dokładnie do tej samej rzeki, w której przyszedł na świat, żeby złożyć ikrę.
W czasie tej podróży pod prąd potrafi wyskakiwać wysoko w górę, pokonując progi i wodospady. Rodzinnej rzeki szuka po zapachu, który zapamiętał jako mała rybka.
łosoś atlantycki potrafi odnaleźć rzekę, w której się urodził, po jej unikalnym "zapachu" chemicznym, mimo że spędził wcześniej lata w oceanie, oddalony o setki lub tysiące kilometrów? Podczas powrotu potrafi też pokonywać wodospady, skacząc nawet do 3,6 metra w górę.
Jak wygląda łosoś atlantycki?
Łosoś atlantycki to smukła, silnie umięśniona ryba o wrzecionowatym, opływowym ciele. W morzu jest srebrzysty, o ciemnym, stalowoniebieskim grzbiecie i jasnym brzuchu, z nielicznymi ciemnymi plamkami rozrzuconymi powyżej linii bocznej. Między płetwą grzbietową a ogonem ma małą płetwę tłuszczową, cechę ryb łososiowatych.
W okresie tarła, gdy łosoś wraca z morza do rzek, jego wygląd zmienia się nie do poznania: ciało ciemnieje, pojawiają się czerwonawe i brązowe plamy, a samcom zagina się dolna szczęka w charakterystyczny hak. Ta godowa przemiana sprawia, że morski, srebrny łosoś i rzeczny, barwny samiec wyglądają jak dwie różne ryby.
Łosoś atlantycki a podobne zwierzęta
Łososia atlantyckiego najłatwiej pomylić z troćią, jego bliską krewniaczką z tego samego gatunku lub rodzaju. Troć jest zwykle bardziej krępa i ma więcej ciemnych plamek również poniżej linii bocznej, podczas gdy u łososia plamki skupiają się głównie powyżej niej i jest ich mniej.
Od pstrąga tęczowego łososia odróżnia brak różowej, tęczowej pręgi wzdłuż boku. Wszystkie te ryby łączy płetwa tłuszczowa na grzbiecie — to znak przynależności do łososiowatych. Godowy samiec łososia z zagiętą szczęką jest jednak nie do pomylenia z żadną inną naszą rybą.
Łosoś atlantycki a ludzie
Łosoś atlantycki jest jedną z najważniejszych ryb w kuchni i gospodarce — jego różowe, tłuste mięso jest cenione na całym świecie, a hodowla łososia w morskich zagrodach stała się ogromną gałęzią rybactwa. Wędzony i pieczony łosoś to dziś jedna z najczęściej kupowanych ryb.
W wielu rzekach dziki łosoś mocno ucierpiał przez budowę zapór, które odcięły mu drogę na tarliska, oraz przez zanieczyszczenia. Dlatego prowadzi się programy przywracania łososia rzekom — buduje się przepławki i wpuszcza młode ryby. Powrót łososia do rzeki jest zawsze uważany za dobry znak jej czystości.
Łosoś atlantycki — częste pytania
Jak duży jest łosoś atlantycki?
Łosoś atlantycki ma 60–150 cm długości i waży do 35 kg.
Dla dociekliwych
Ile żyje łosoś?
Łosoś atlantycki dożywa 3–8 lat.
Dla dociekliwych
Co je łosoś?
Młody łosoś w rzece je owady i skorupiaki, a dorosły w oceanie poluje na ryby i kałamarnice.
Dla dociekliwych
Gdzie żyje łosoś atlantycki?
Łosoś rodzi się w rzekach północnej Europy i Ameryki Północnej, a dorasta w Oceanie Atlantyckim.
Dla dociekliwych
Jak łosoś odnajduje swoją rodzinną rzekę?
Po zapachu! Łosoś rozpoznaje unikalny „zapach" chemiczny rzeki, w której się urodził, i po nim do niej wraca — nawet po latach spędzonych w oceanie.
Dla dociekliwych
Jak jest „łosoś" po angielsku?
Łosoś po angielsku to salmon (czyt. samon).
Dla dociekliwych
Dlaczego łosoś wraca z morza do rzek?
Łosoś rodzi się w rzece, dorasta w morzu, a na tarło wraca do wód słodkich, często do tej samej rzeki, w której się wykluł. Ta wędrówka pod prąd, nierzadko przez wodospady, jest jednym z najbardziej niezwykłych zjawisk w świecie ryb.
Dla dociekliwych
Dlaczego samcowi łososia zagina się szczęka?
W okresie tarła samcowi łososia wyrasta na dolnej szczęce charakterystyczny hak. Służy on w walkach i pokazach między samcami rywalizującymi o samice na tarliskach. Poza sezonem godowym hak nie jest tak wyraźny.
Dla dociekliwych
Jak odróżnić łososia od troci?
To bardzo bliskie ryby, ale u łososia ciemne plamki skupiają się głównie powyżej linii bocznej i jest ich stosunkowo niewiele, a ciało jest smuklejsze. Troć jest zwykle krępsza i gęściej nakrapiana, także poniżej linii bocznej.
Dla dociekliwych
Zobacz także morskie

Barracuda
Barracuda potrafi rozpędzić się do prędkości nawet 43 km/h podczas krótkiego, błyskawicznego ataku na zdobycz?
Poznaj
Rekin wielorybi
Rekin wielorybi to największa ryba świata — dłuższy niż autobus — a mimo to jest łagodny i żywi się maleńkim planktonem?
Poznaj
Ryba betta (bojownik syjamski)
Dwóch samców bojownika syjamskiego nigdy nie można trzymać razem w jednym akwarium, ponieważ będą walczyć aż do poważnych obrażeń
Poznaj
Ryba piła
Ryba piła używa swojego "piłowatego" pyska nie tylko do cięcia, ale przede wszystkim do wykrywania i ogłuszania zdobyczy?
Poznaj