Łosoś atlantycki
🐟 Ryby

Łosoś atlantycki

Salmo salar

Łosoś atlantycki to jedna z najbardziej niezwykłych ryb świata — rodzi się w słodkowodnych rzekach, dorasta w słonym oceanie, a następnie wraca do dokładnie tej samej rzeki, w której się wykluł, by złożyć własne jaja.

W pigułce

Łosoś atlantycki — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaRzeki północnej Europy i Ameryki Płn. (tarło); Ocean Atlantycki (dorosłość)
🍽️
Co jeOwady, skorupiaki (młode); ryby, kałamarnice (dorosłe w oceanie)
📏
Wielkość60-150 cm długości, do 35 kg
Ile żyje3-8 lat
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Rodzi się w rzece, dorasta w morzu i wraca na tarło.
  • Potrafi wyskakiwać w górę ponad wodospady.
  • Odnajduje rodzinną rzekę po zapachu.
  • To silny i wytrwały pływak.
Bliżej natury

Jak żyje łosoś atlantycki?

Łosoś atlantycki to wędrowna ryba, która rodzi się w rzece, a dorasta w morzu. Po latach wraca dokładnie do tej samej rzeki, w której przyszedł na świat, żeby złożyć ikrę.

W czasie tej podróży pod prąd potrafi wyskakiwać wysoko w górę, pokonując progi i wodospady. Rodzinnej rzeki szuka po zapachu, który zapamiętał jako mała rybka.

Czy wiesz, że…?

łosoś atlantycki potrafi odnaleźć rzekę, w której się urodził, po jej unikalnym "zapachu" chemicznym, mimo że spędził wcześniej lata w oceanie, oddalony o setki lub tysiące kilometrów? Podczas powrotu potrafi też pokonywać wodospady, skacząc nawet do 3,6 metra w górę.

Jak rozpoznać

Jak wygląda łosoś atlantycki?

Łosoś atlantycki to smukła, silnie umięśniona ryba o wrzecionowatym, opływowym ciele. W morzu jest srebrzysty, o ciemnym, stalowoniebieskim grzbiecie i jasnym brzuchu, z nielicznymi ciemnymi plamkami rozrzuconymi powyżej linii bocznej. Między płetwą grzbietową a ogonem ma małą płetwę tłuszczową, cechę ryb łososiowatych.

W okresie tarła, gdy łosoś wraca z morza do rzek, jego wygląd zmienia się nie do poznania: ciało ciemnieje, pojawiają się czerwonawe i brązowe plamy, a samcom zagina się dolna szczęka w charakterystyczny hak. Ta godowa przemiana sprawia, że morski, srebrny łosoś i rzeczny, barwny samiec wyglądają jak dwie różne ryby.

Nie pomyl się

Łosoś atlantycki a podobne zwierzęta

Łososia atlantyckiego najłatwiej pomylić z troćią, jego bliską krewniaczką z tego samego gatunku lub rodzaju. Troć jest zwykle bardziej krępa i ma więcej ciemnych plamek również poniżej linii bocznej, podczas gdy u łososia plamki skupiają się głównie powyżej niej i jest ich mniej.

Od pstrąga tęczowego łososia odróżnia brak różowej, tęczowej pręgi wzdłuż boku. Wszystkie te ryby łączy płetwa tłuszczowa na grzbiecie — to znak przynależności do łososiowatych. Godowy samiec łososia z zagiętą szczęką jest jednak nie do pomylenia z żadną inną naszą rybą.

W sąsiedztwie człowieka

Łosoś atlantycki a ludzie

Łosoś atlantycki jest jedną z najważniejszych ryb w kuchni i gospodarce — jego różowe, tłuste mięso jest cenione na całym świecie, a hodowla łososia w morskich zagrodach stała się ogromną gałęzią rybactwa. Wędzony i pieczony łosoś to dziś jedna z najczęściej kupowanych ryb.

W wielu rzekach dziki łosoś mocno ucierpiał przez budowę zapór, które odcięły mu drogę na tarliska, oraz przez zanieczyszczenia. Dlatego prowadzi się programy przywracania łososia rzekom — buduje się przepławki i wpuszcza młode ryby. Powrót łososia do rzeki jest zawsze uważany za dobry znak jej czystości.

Pytania i odpowiedzi

Łosoś atlantycki — częste pytania

Jak duży jest łosoś atlantycki?

Łosoś atlantycki ma 60–150 cm długości i waży do 35 kg.

Dla dociekliwych
Ma smukłe, srebrzyste ciało idealne do dalekich wędrówek — od rzeki aż po ocean i z powrotem.
Ile żyje łosoś?

Łosoś atlantycki dożywa 3–8 lat.

Dla dociekliwych
Większość życia spędza w oceanie, a do rzeki wraca głównie po to, żeby złożyć ikrę.
Co je łosoś?

Młody łosoś w rzece je owady i skorupiaki, a dorosły w oceanie poluje na ryby i kałamarnice.

Dla dociekliwych
W oceanie, gdzie jest dużo jedzenia, łosoś szybko rośnie i nabiera sił na powrotną wędrówkę.
Gdzie żyje łosoś atlantycki?

Łosoś rodzi się w rzekach północnej Europy i Ameryki Północnej, a dorasta w Oceanie Atlantyckim.

Dla dociekliwych
To niezwykłe — jedno zwierzę żyje i w słodkiej wodzie rzeki, i w słonej wodzie oceanu, w różnych etapach życia.
Jak łosoś odnajduje swoją rodzinną rzekę?

Po zapachu! Łosoś rozpoznaje unikalny „zapach" chemiczny rzeki, w której się urodził, i po nim do niej wraca — nawet po latach spędzonych w oceanie.

Dla dociekliwych
Podczas tej wędrówki płynie pod prąd, przeskakując wodospady i bystrza. To jedna z najbardziej niezwykłych podróży w świecie zwierząt.
Jak jest „łosoś" po angielsku?

Łosoś po angielsku to salmon (czyt. samon).

Dla dociekliwych
Rzeka to river, a ikra to roe.
Dlaczego łosoś wraca z morza do rzek?

Łosoś rodzi się w rzece, dorasta w morzu, a na tarło wraca do wód słodkich, często do tej samej rzeki, w której się wykluł. Ta wędrówka pod prąd, nierzadko przez wodospady, jest jednym z najbardziej niezwykłych zjawisk w świecie ryb.

Dla dociekliwych
Uważa się, że łosoś odnajduje rodzinną rzekę między innymi po zapachu wody. Wędrówka jest ogromnym wysiłkiem — ryby przestają wtedy jeść i żyją z zapasów zgromadzonych w morzu.
Dlaczego samcowi łososia zagina się szczęka?

W okresie tarła samcowi łososia wyrasta na dolnej szczęce charakterystyczny hak. Służy on w walkach i pokazach między samcami rywalizującymi o samice na tarliskach. Poza sezonem godowym hak nie jest tak wyraźny.

Dla dociekliwych
Wraz z hakiem ciało samca ciemnieje i pokrywa się barwnymi plamami — cała ta przemiana sprawia, że godowy łosoś wygląda zupełnie inaczej niż srebrna ryba z morza.
Jak odróżnić łososia od troci?

To bardzo bliskie ryby, ale u łososia ciemne plamki skupiają się głównie powyżej linii bocznej i jest ich stosunkowo niewiele, a ciało jest smuklejsze. Troć jest zwykle krępsza i gęściej nakrapiana, także poniżej linii bocznej.

Dla dociekliwych
Rozróżnienie bywa trudne nawet dla wprawnych, bo obie ryby są sobie bardzo bliskie, a ich wygląd zmienia się w zależności od tego, czy przebywają w morzu, czy w rzece.
Poznaj też

Zobacz także morskie

Kategoria: RybyWróć do: Morskie
Wszystkie: morskie