
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Tetraodontidae
Rozdymka to niezwykła ryba, która w obronie potrafi nadmuchać się w kolczastą kulkę. Wiele rozdymek jest przy tym silnie trujących — więc lepiej ich nie ruszać.
Rozdymka pływa powoli i nie ma pancerza ani szybkości, żeby uciec drapieżnikom. Ma za to dwie inne bronie: potrafi się nadmuchać oraz gromadzi w ciele silną truciznę.
Gdy poczuje zagrożenie, rozdymka nabiera do żołądka dużo wody (albo powietrza) i pęcznieje w okrągłą, najeżoną kulę. Dla drapieżnika staje się wtedy za duża i zbyt kolczasta, żeby ją połknąć.
rozdymka w obronie potrafi nabrać do żołądka dużo wody i nadmuchać się w okrągłą, kolczastą kulkę, przez co drapieżnikowi trudno ją połknąć? Wiele rozdymek jest do tego silnie trujących, więc podwójnie lepiej ich nie ruszać.
Rozdymka to ryba o krępym, zaokrąglonym ciele i dużej głowie z wielkimi, ruchliwymi oczami. Skóra jest zwykle naga lub pokryta drobnymi kolcami zamiast zwykłej łuski. Ubarwienie bywa różne — od piaskowego i plamistego po jaskrawe wzory u gatunków rafowych.
Pysk rozdymki kończy się dziobem złożonym z paru zrośniętych, mocnych płytek zębowych, przez co wygląda jak małe, twarde szczypce. Płetwy piersiowe pracują niemal bez przerwy, dając rybie precyzyjne, powolne pływanie. Najbardziej znana cecha kryje się w środku: rozciągliwy żołądek pozwalający się nadymać.
Rozdymkę myli się z jej krewnymi — najeżkami i nadymkami. Najeżka ma długie, sterczące kolce, które przy nadęciu stają się prawdziwym jeżem; rozdymka jest gładsza lub ma tylko drobne kolce. Wszystkie te ryby łączy zdolność nadymania się i dziobowaty pysk.
Drobne rozdymki bywają mylone z niegroźnie wyglądającymi rybkami akwariowymi, ale zdradza je charakterystyczny „dziób” i duże oczy. Ostatecznym znakiem rozpoznawczym pozostaje reakcja obronna — żadna zwykła rybka nie zamieni się w napompowaną kulę.
Rozdymki są sławne z tego, że wiele z nich zawiera silne substancje trujące w skórze i narządach. W niektórych kuchniach, zwłaszcza japońskiej, mięso pewnych gatunków bywa podawane jako wyszukany przysmak, ale przyrządzać je mogą tylko specjalnie wyszkoleni kucharze.
Ze względu na ciekawy wygląd i zachowanie mniejsze rozdymki bywają trzymane w akwariach morskich. Wymagają jednak wprawnego opiekuna, bo są wybredne i potrafią podszczypywać sąsiadów. Nadymanie się to dla ryby duży stres, więc dobrze traktowana rozdymka robi to tylko w ostateczności.
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Materiał PDF · sklep
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Materiał PDF · sklep
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł

Kartkówka PDF · sklep
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Rozdymki bywają bardzo różne — od kilku centymetrów po ponad 60 cm, zależnie od gatunku.
Rozdymka to ryba o krępym, zaokrąglonym ciele i dużej głowie z wielkimi, ruchliwymi oczami.
Rozdymka dożywa od kilku do kilkunastu lat, zależnie od gatunku.
Rozdymka je skorupiaki, mięczaki i glony.
Rozdymka mieszka w ciepłych wodach mórz i oceanów, a część gatunków także w rzekach.
Nabiera do żołądka dużo wody (albo powietrza) i nadmuchuje się w okrągłą, kolczastą kulę.
Rozdymka po angielsku to pufferfish.
Rozdymka porusza każdym okiem osobno, więc potrafi jednocześnie patrzeć w dwie strony — jedno oko śledzi to, co przed nią, a drugie pilnuje, czy nic nie nadpływa z tyłu. Przy tak powolnym pływaniu to bardzo przydatna umiejętność.
Dziób to zrośnięte, twarde płytki zębowe, którymi rozdymka kruszy pancerze i muszle drobnych zwierząt. Działa jak mocne szczypce zdolne rozgryzać nawet twarde skorupy.
Wiele gatunków rozdymek gromadzi w ciele silne substancje trujące, groźne po zjedzeniu. To obrona chemiczna: drapieżnik, który spróbuje takiej ryby, ciężko choruje, więc unika rozdymek na przyszłość.

Barracuda potrafi rozpędzić się do prędkości nawet 43 km/h podczas krótkiego, błyskawicznego ataku na zdobycz?
Poznaj
Manta to największa płaszczka świata — rozpiętość jej „skrzydeł” sięga nawet 7 metrów?
Poznaj
Rekin wielorybi to największa ryba świata — dłuższy niż autobus — a mimo to jest łagodny i żywi się maleńkim planktonem?
Poznaj
Dwóch samców bojownika syjamskiego nigdy nie można trzymać razem w jednym akwarium, ponieważ będą walczyć aż do poważnych obrażeń
Poznaj
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-12
30 kart pracy, które uczą dziecko uważnego patrzenia i kończenia tego, co zaczęło. Cały PDF wrzucam za darmo do grupy na Facebooku — bez zapisów.
Odbieram książeczkę w grupie