Makrela ma opływowe, wrzecionowate ciało i mocny ogon, dzięki którym rozwija duże prędkości i wytrwale płynie na dalekie odległości. Żywi się drobnym planktonem oraz małymi rybami, które łapie, płynąc w ławicy.

Makrela musi niemal bez przerwy płynąć. Woda z tlenem przepływa przez jej skrzela głównie wtedy, gdy ryba się porusza, dlatego makrele właściwie nigdy nie odpoczywają w bezruchu. Ich wielkie ławice są ważnym pożywieniem dla wielu morskich drapieżników i dla ludzi.

Makrela to smukła, wrzecionowata ryba o wyjątkowo eleganckim ubarwieniu. Grzbiet mieni się metalicznym błękitem i zielenią, a przez niego biegną charakterystyczne ciemne, faliste pręgi ustawione poprzecznie. Boki i brzuch są srebrzyste, niemal lustrzane.

Ciało makreli jest gładkie, o bardzo drobnej łusce, przez co w dotyku wydaje się prawie nagie. Za drugą płetwą grzbietową i za płetwą odbytową ciągnie się rząd drobnych płetewek, a ogon jest wąski, sztywny i głęboko wcięty w sierp — to znaki szybkiej ryby otwartego morza.

Makrelę najłatwiej pomylić z bliską krewną — ostrobokiem, zwanym też karmazynem. Ostrobok ma jednak wzdłuż linii bocznej rząd twardych, tarczkowatych łusek i zwykle jaśniejsze, mniej pręgowane ciało. Makrelę zdradza deseń falistych, ciemnych pręg na metalicznym grzbiecie.

Bywa też mylona z młodym tuńczykiem lub bonito, bo należą do tej samej grupy szybkich ryb z płetewkami przy ogonie. Tuńczyk jest jednak znacznie masywniejszy i beczkowaty, a makrela pozostaje smukła i lekka przez całe życie.

Makrela jest jedną z najczęściej jadanych ryb morskich i szczególnie lubianą w wersji wędzonej — złocista, tłusta wędzona makrela to klasyka polskich sklepów rybnych. Poławia się ją na dużą skalę, a jej mięso jest cenione za wyrazisty smak.

Dla wędkarzy morskich makrela to wdzięczny cel, bo poluje w ławicach tuż pod powierzchnią i chętnie bierze na błyszczące przynęty. Jej ławice bywają tak liczne, że potrafią zagotować powierzchnię morza, gdy razem napędzają drobne rybki.