Ryba piła to niezwykła ryba ciepłych, przybrzeżnych mórz, spokrewniona z płaszczkami. Jej najbardziej zaskakująca cecha to długi, płaski pysk z rzędami zębów po bokach, przypominający piłę.

Piłą wyczuwa ukrytą w mule zdobycz, a także ogłusza ławice ryb szybkimi ruchami głowy. Mimo groźnego narzędzia jest spokojna i niegroźna dla ludzi; wiele gatunków ryby piły jest dziś rzadkich i chronionych.

Ryba piła to jedno z najbardziej niezwykłych zwierząt mórz — wygląda jak połączenie rekina i płaszczki uzbrojone w prawdziwą, kostną piłę. Z przodu jej głowy wyrasta długi, płaski wyrostek zwany rostrum, obsadzony po obu stronach rzędem ostrych, twardych zębów, przez co przypomina piłę stolarską.

Choć z sylwetki jest podobna do rekina, ryba piła należy w istocie do płaszczek: jej skrzela i pysk znajdują się po spodniej stronie płaskiej głowy. Ciało jest wydłużone, szarawe lub oliwkowe z wierzchu i jasne od spodu, zakończone potężnym, rekinim ogonem. Piła stanowi przedłużenie głowy, a nie osobny pysk.

Rybę piłę myli się czasem z rekinem piłonosym, który również ma piłowaty wyrostek. Rekin piłonosy jest jednak prawdziwym rekinem ze skrzelami po bokach głowy i ma na swojej pile parę długich wąsów, których ryba piła nie posiada. Ryba piła jest zwykle znacznie większa.

Od zwykłych płaszczek odróżnia ją oczywiście piła, a od rekinów — płaska głowa ze skrzelami umieszczonymi pod spodem. To ryba na pograniczu dwóch światów: z rodowodu płaszczka, z sylwetki niemal rekin, a jej niepowtarzalny "miecz z zębami" nie pozostawia wątpliwości, z kim mamy do czynienia.

Piła ryby piły od dawna fascynowała ludzi i bywała cennym trofeum oraz przedmiotem obrzędowym w kulturach nadmorskich. Niestety to samo uzbrojenie stało się przekleństwem gatunku — ryby piły łatwo zaplątują się w sieci, a ich piły bywają sprzedawane jako pamiątki, przez co gwałtownie ich ubyło.

Dziś ryby piły należą do najbardziej zagrożonych ryb świata i są otoczone ścisłą ochroną, a spotkanie z nimi w naturze jest rzadkością. Bywają pokazywane w największych publicznych akwariach, gdzie ich niezwykły wygląd robi ogromne wrażenie i przypomina, jak dziwne formy potrafi stworzyć przyroda.