Strona główna › Matura z polskiego › Pytania jawne › Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią
Średniowiecze · 1 pytanie na maturze ustnej
„Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”: pytania jawne na maturę ustną 2027 i 2028
Średniowieczny wiersz polski z XV w., zachowany we fragmencie. Mędrzec Polikarp prosi Boga, by mógł zobaczyć Śmierć. Gdy zostaje sam w kościele, ukazuje mu się Śmierć z kosą i opowiada o swojej władzy nad wszystkimi ludźmi bez względu na stan. Utwór łączy motyw danse macabre (tańca śmierci) z satyrą na grzechy różnych stanów.
Lektura obowiązkowa czytana we fragmentach.
Sceny-klucze: to musisz pamiętać
| Gdzie | Co się dzieje | Pytania |
|---|---|---|
| Spotkanie | Polikarp modli się sam w kościele; ukazuje mu się Śmierć, a on ze strachu pada na ziemię | 11 |
| Wygląd Śmierci | chuda, blada, żółta na twarzy, bez nosa i warg, z krwawymi łzami, przepasana chustą, z kosą w ręku | 11 |
| Władza Śmierci | zabija wszędzie i zawsze; nie pomogą mury, zbroja ani lekarstwa; przypomina biblijnych bohaterów, których zabrała | 11 |
| Stany | papież, cesarz, królowie, rycerze, mnisi, sędziowie przekupni, lichwiarze, karczmarze; złych odda czartom | 11 |
11 Motyw tańca śmierci.
Zostaje na liście 2029–2031 bez zmian, jako pytanie 13.
Motyw tańca śmierci. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Teza
„Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” pokazuje taniec śmierci (danse macabre), czyli korowód, w którym wszyscy ludzie, od papieża po karczmarza, są równi wobec końca życia. Śmierć jest straszna i nieubłagana, ale jej władza ma też sens moralny: przypomina o przemijaniu i o sądzie, przed którym nie pomogą bogactwo ani urząd.
Plan odpowiedzi (ok. 4 minuty)
- Wstęp: W średniowieczu śmierć była stale obecna (zarazy, wojny), a sztuka przypominała o niej słowami „memento mori”.
- Argument 1: Śmierć ukazuje się mędrcowi jako makabryczna postać: chuda, blada, z żółtą twarzą, bez nosa i warg, z krwawymi łzami i kosą. Polikarp mdleje ze strachu. Mądrość nie chroni przed śmiercią.
- Argument 2: Śmierć wylicza stany, które zabiera: papieża, cesarza, królów, rycerzy, mnichów, kupców, chłopów. Krytykuje przekupnych sędziów, lichwiarzy, karczmarzy i złych zakonników, których odda czartom. Taniec śmierci łączy więc lęk z moralną oceną.
- Kontekst: Obraz „Taniec śmierci” z kościoła Bernardynów w Krakowie (XVII w.): przedstawiciele wszystkich stanów w korowodzie ze śmiercią.
- Zakończenie: Taniec śmierci przypomina, że wobec końca wszyscy są równi, a liczy się nie stan, lecz to, jak człowiek żył.
Przykładowy kontekst
„Taniec śmierci” – obraz w kościele Bernardynów w Krakowie (kulturowy): Szkielety prowadzą do tańca papieża, króla, szlachcica i żebraka.
Uwaga, pułapka
Polikarp nie umiera w utworze: Śmierć tylko mu się ukazuje i rozmawia z nim. Śmierć jest postacią kobiecą (w tekście: „chuda”, „żółta”).
W PDF do tego pytania: wypowiedź wzorcowa (366 słów), trzy konteksty do wyboru i trzy pytania komisji z podpowiedziami. Komplet 76 pytań w PDF
Pytania z lektury „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” od 2029 roku
Na nowej liście CKE na lata 2029–2031 z tej lektury jest 1 pytanie i wszystkie przechodzą bez zmian ze starej listy. Zmienia się tylko numeracja: dawne 11 to teraz 13. Opracowania z tej strony przydadzą się więc też na maturze 2029, 2030 i 2031. Pełna lista 78 pytań 2029–2031
Pytania jawne z innych lektur
Pełna lista 76 pytań jawnych 2027
Najczęstsze pytania
Ile jest pytań jawnych z lektury „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” na maturze 2027?
1, tak samo na maturze ustnej w 2026, 2027 i 2028 r. (komunikat CKE z 30 sierpnia 2024 r.)
Czy „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” trzeba znać w całości?
Na maturze obowiązują fragmenty. Odwołuj się do scen, które naprawdę znasz, i nie dopowiadaj szczegółów, których nie jesteś pewien.
Czy w odpowiedzi trzeba podać kontekst?
Tak. Za zadanie 1. można dostać 8 punktów tylko wtedy, gdy oprócz lektury przywołasz kontekst (choćby częściowo funkcjonalnie). Bez kontekstu maksimum to 4 punkty.
Czy pytania jawne z lektury „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” zmienią się od 2029 roku?
Z lektury „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” na liście 2029–2031 jest 1 pytanie i wszystkie przechodzą bez zmian ze starej listy, zmienia się tylko numeracja. Opracowania z tej strony przydadzą się też na maturze 2029, 2030 i 2031.
Źródła. Lista zadań: komunikat dyrektora CKE z 30 sierpnia 2024 r. (zadania jawne w latach 2026–2028) i komunikat z 20 sierpnia 2026 r. (zadania jawne w latach 2029–2031). Zasady oceniania: informator CKE o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025. Opracowania: Mateusz Będkowski. Fakty sprawdzone w tekstach lektur. Zgłoś błąd
Aktualizacja: 2026-10-10.
