Strona główna › Matura z polskiego › Pytania jawne › Pieśń o Rolandzie
Średniowiecze · 1 pytanie na maturze ustnej
„Pieśń o Rolandzie”: pytania jawne na maturę ustną 2027 i 2028
Francuski epos rycerski (chanson de geste) z przełomu XI i XII w. Opowiada o klęsce straży tylnej wojsk Karola Wielkiego w wąwozie Roncevaux po wyprawie do Hiszpanii. Roland, siostrzeniec cesarza, zdradzony przez Ganelona, walczy z Saracenami do końca. Na maturze obowiązują fragmenty.
Lektura obowiązkowa czytana we fragmentach.
Sceny-klucze: to musisz pamiętać
| Gdzie | Co się dzieje | Pytania |
|---|---|---|
| Zdrada Ganelona | Ganelon, ojczym Rolanda, umawia się z królem Marsyliuszem i wyznacza Rolanda do straży tylnej | 12 |
| Róg Olifant | Oliwier trzy razy prosi, by Roland zadął w róg i wezwał cesarza; Roland odmawia, bo uważa to za hańbę | 12 |
| Bitwa w Roncevaux | Francuzi walczą do końca z ogromną armią Saracenów; ginie Oliwier i arcybiskup Turpin | 12 |
| Śmierć Rolanda | dmie w róg tak mocno, że pękają mu skronie; próbuje skruszyć miecz Durendal o skałę; umiera twarzą do wroga, podając Bogu rękawicę | 12 |
12 Średniowieczny wzorzec rycerza.
Zostaje na liście 2029–2031 bez zmian, jako pytanie 14.
Średniowieczny wzorzec rycerza. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Pieśni o Rolandzie. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Teza
Roland jest średniowiecznym wzorem rycerza: mężnym, wiernym seniorowi, Bogu i „słodkiej Francji”, gotowym oddać życie za honor. „Pieśń o Rolandzie” pokazuje jednak także cenę tego ideału: duma, która nie pozwala wezwać pomocy, prowadzi do śmierci całego oddziału.
Plan odpowiedzi (ok. 4 minuty)
- Wstęp: Rycerz średniowieczny miał być mężny, wierny władcy, Bogu i ojczyźnie oraz dbać o honor. Roland spełnia wszystkie te warunki.
- Argument 1: Męstwo i honor: otoczony przez Saracenów Roland odmawia wezwania pomocy, bo zadęcie w róg byłoby dla niego hańbą. Walczy do końca, a gdy prawie wszyscy zginęli, dmie w Olifant tak mocno, że pękają mu skronie.
- Argument 2: Wierność i wiara: umierając, próbuje skruszyć Durendal o skałę, by miecz nie wpadł w ręce pogan; kładzie się twarzą ku wrogom i podaje Bogu rękawicę, którą przyjmuje archanioł Gabriel. Kontrast: Oliwier, rozsądny przyjaciel, mówi mu, że duma zgubiła ich wszystkich.
- Kontekst: „Krzyżacy” Sienkiewicza: Zawisza Czarny jako wzór rycerza bez skazy i rycerskie śluby Zbyszka. Ten sam kodeks: męstwo, honor, wiara.
- Zakończenie: Roland jest wzorem rycerskich cnót, ale jego historia pokazuje, że honor bez rozwagi może kosztować życie innych.
Przykładowy kontekst
„Krzyżacy” – Henryk Sienkiewicz (literacki): Zawisza Czarny, wzór prawości; śluby Zbyszka; rycerskie obyczaje i turnieje.
Uwaga, pułapka
Roland nie zostaje zabity przez Saracena w pojedynku: umiera z wyczerpania i ran, a skronie pękają mu od dęcia w róg. Zdrajcą jest Ganelon, a nie Oliwier.
W PDF do tego pytania: wypowiedź wzorcowa (358 słów), trzy konteksty do wyboru i trzy pytania komisji z podpowiedziami. Komplet 76 pytań w PDF
Pytania z lektury „Pieśń o Rolandzie” od 2029 roku
Na nowej liście CKE na lata 2029–2031 z tej lektury jest 1 pytanie i wszystkie przechodzą bez zmian ze starej listy. Zmienia się tylko numeracja: dawne 12 to teraz 14. Opracowania z tej strony przydadzą się więc też na maturze 2029, 2030 i 2031. Pełna lista 78 pytań 2029–2031
Pytania jawne z innych lektur
Pełna lista 76 pytań jawnych 2027
Najczęstsze pytania
Ile jest pytań jawnych z lektury „Pieśń o Rolandzie” na maturze 2027?
1, tak samo na maturze ustnej w 2026, 2027 i 2028 r. (komunikat CKE z 30 sierpnia 2024 r.)
Czy „Pieśń o Rolandzie” trzeba znać w całości?
Na maturze obowiązują fragmenty. Odwołuj się do scen, które naprawdę znasz, i nie dopowiadaj szczegółów, których nie jesteś pewien.
Czy w odpowiedzi trzeba podać kontekst?
Tak. Za zadanie 1. można dostać 8 punktów tylko wtedy, gdy oprócz lektury przywołasz kontekst (choćby częściowo funkcjonalnie). Bez kontekstu maksimum to 4 punkty.
Czy pytania jawne z lektury „Pieśń o Rolandzie” zmienią się od 2029 roku?
Z lektury „Pieśń o Rolandzie” na liście 2029–2031 jest 1 pytanie i wszystkie przechodzą bez zmian ze starej listy, zmienia się tylko numeracja. Opracowania z tej strony przydadzą się też na maturze 2029, 2030 i 2031.
Źródła. Lista zadań: komunikat dyrektora CKE z 30 sierpnia 2024 r. (zadania jawne w latach 2026–2028) i komunikat z 20 sierpnia 2026 r. (zadania jawne w latach 2029–2031). Zasady oceniania: informator CKE o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025. Opracowania: Mateusz Będkowski. Fakty sprawdzone w tekstach lektur. Zgłoś błąd
Aktualizacja: 2026-10-10.
