Strona główna › Matura z polskiego › Pytania jawne › Iliada
Antyk · 1 pytanie na maturze ustnej
„Iliada”: pytania jawne na maturę ustną 2027 i 2028
Epos Homera (VIII w. p.n.e.) o kilkudziesięciu dniach dziesiątego roku wojny trojańskiej. Zaczyna się od gniewu Achillesa obrażonego przez Agamemnona, a kończy pogrzebem Hektora. Na maturze obowiązują fragmenty: m.in. pożegnanie Hektora z Andromachą, śmierć Patroklosa, pojedynek Achillesa z Hektorem i wizyta Priama u Achillesa.
Lektura obowiązkowa czytana we fragmentach.
Sceny-klucze: to musisz pamiętać
| Gdzie | Co się dzieje | Pytania |
|---|---|---|
| Gniew Achillesa (pieśń I) | Agamemnon odbiera Achillesowi brankę Bryzeidę; Achilles wycofuje się z walki | 7 |
| Hektor i Andromacha (pieśń VI) | Hektor wie, że Troja upadnie, ale wraca do walki; żegna żonę i synka Astianaksa | 7 |
| Śmierć Patroklosa (pieśń XVI) | przyjaciel w zbroi Achillesa ginie z ręki Hektora; Achilles wraca do walki, choć wie, że niedługo potem zginie | 7 |
| Pojedynek (pieśń XXII) | Hektor ucieka trzy razy wokół murów, potem staje do walki i ginie; Achilles bezcześci ciało | 7 |
| Priam u Achillesa (pieśń XXIV) | stary król całuje ręce zabójcy syna i prosi o ciało Hektora; Achilles się wzrusza | 7 |
7 Heroizm jako postawa człowieka w zmaganiu się z losem.
Zostaje na liście 2029–2031 bez zmian, jako pytanie 9.
Heroizm jako postawa człowieka w zmaganiu się z losem. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Iliady Homera. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Teza
„Iliada” pokazuje heroizm jako postawę człowieka, który zna swój los i mimo to wybiera honor i obowiązek. Hektor wie, że Troja upadnie, Achilles wie, że zginie młodo, a jednak obaj walczą. Najgłębszy heroizm pokazuje jednak Priam, który odważa się prosić zabójcę syna o jego ciało.
Plan odpowiedzi (ok. 4 minuty)
- Wstęp: Bohaterowie Homera nie mogą zmienić przeznaczenia ustalonego przez bogów i Mojry. Mogą wybrać, jak się wobec niego zachowają.
- Argument 1: Hektor (pieśń VI) wie, że Troja padnie, a Andromacha zostanie niewolnicą. Mimo jej próśb wraca do walki, bo wstydziłby się uciekać. W pieśni XXII najpierw ucieka przed Achillesem, ale w końcu staje do walki i ginie z honorem.
- Argument 2: Achilles wybrał krótkie życie pełne sławy zamiast długiego w zapomnieniu. Po śmierci Patroklosa wraca do walki, choć wie, że zginie wkrótce po Hektorze. Priam (pieśń XXIV) przychodzi nocą do namiotu wroga i całuje ręce zabójcy syna. Heroizm to też odwaga pokory.
- Kontekst: „Pieśń o Rolandzie”: Roland w wąwozie Roncevaux walczy do końca, wierny władcy i Bogu, wiedząc, że zginie.
- Zakończenie: Heroizm u Homera to wierność sobie wobec nieuchronnego losu. Wybór wobec przeznaczenia nadaje życiu sens.
Przykładowy kontekst
„Pieśń o Rolandzie” (literacki): Rycerz walczy do ostatniego tchu w beznadziejnej sytuacji, wierny władcy i honorowi.
Uwaga, pułapka
Patroklosa zabija Hektor (przy pomocy Apollina), a Hektora Achilles. Priam to ojciec Hektora i król Troi. Achilles walczy po stronie Greków (Achajów).
W PDF do tego pytania: wypowiedź wzorcowa (384 słów), trzy konteksty do wyboru i trzy pytania komisji z podpowiedziami. Komplet 76 pytań w PDF
Pytania z lektury „Iliada” od 2029 roku
Na nowej liście CKE na lata 2029–2031 z tej lektury jest 1 pytanie i wszystkie przechodzą bez zmian ze starej listy. Zmienia się tylko numeracja: dawne 7 to teraz 9. Opracowania z tej strony przydadzą się więc też na maturze 2029, 2030 i 2031. Pełna lista 78 pytań 2029–2031
Pytania jawne z innych lektur
Pełna lista 76 pytań jawnych 2027
Najczęstsze pytania
Ile jest pytań jawnych z lektury „Iliada” na maturze 2027?
1, tak samo na maturze ustnej w 2026, 2027 i 2028 r. (komunikat CKE z 30 sierpnia 2024 r.)
Czy „Iliada” trzeba znać w całości?
Na maturze obowiązują fragmenty. Odwołuj się do scen, które naprawdę znasz, i nie dopowiadaj szczegółów, których nie jesteś pewien.
Czy w odpowiedzi trzeba podać kontekst?
Tak. Za zadanie 1. można dostać 8 punktów tylko wtedy, gdy oprócz lektury przywołasz kontekst (choćby częściowo funkcjonalnie). Bez kontekstu maksimum to 4 punkty.
Czy pytania jawne z lektury „Iliada” zmienią się od 2029 roku?
Z lektury „Iliada” na liście 2029–2031 jest 1 pytanie i wszystkie przechodzą bez zmian ze starej listy, zmienia się tylko numeracja. Opracowania z tej strony przydadzą się też na maturze 2029, 2030 i 2031.
Źródła. Lista zadań: komunikat dyrektora CKE z 30 sierpnia 2024 r. (zadania jawne w latach 2026–2028) i komunikat z 20 sierpnia 2026 r. (zadania jawne w latach 2029–2031). Zasady oceniania: informator CKE o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025. Opracowania: Mateusz Będkowski. Fakty sprawdzone w tekstach lektur. Zgłoś błąd
Aktualizacja: 2026-10-10.
