Strona główna › Matura z polskiego › Pytania jawne › Podróże z Herodotem
Literatura współczesna · 1 pytanie na maturze ustnej
„Podróże z Herodotem”: pytania jawne na maturę ustną 2027 i 2028
Książka Ryszarda Kapuścińskiego z 2004 r., łącząca reportaż i esej. Autor wspomina swoje pierwsze podróże jako młody reporter (Indie, Chiny) i opowiada, jak towarzyszyły mu „Dzieje” Herodota, które dostał przed pierwszym wyjazdem. Przeplata własne doświadczenia z historiami Herodota o Persach, Scytach i Grekach. Na maturze obowiązują fragmenty.
Lektura obowiązkowa czytana we fragmentach.
Sceny-klucze: to musisz pamiętać
| Gdzie | Co się dzieje | Pytania |
|---|---|---|
| Marzenie o granicy | młody Kapuściński marzy, by „przekroczyć granicę”, wszystko jedno jaką | 76 |
| Herodot na drogę | przed wyjazdem do Indii dostaje od redaktorki „Dzieje” Herodota | 76 |
| Indie | poczucie obcości i własnej niewiedzy: nie zna języka ani kultury, uczy się angielskiego z powieści Hemingwaya | 76 |
| Herodot jako reporter | pierwszy „reporter” świata: ciekawość ludzi, słuchanie świadków, porównywanie wersji | 76 |
76 Czym dla człowieka może być podróżowanie?
Zostaje na liście 2029–2031 bez zmian, jako pytanie 78.
Czym dla człowieka może być podróżowanie? Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Podróży z Herodotem Ryszarda Kapuścińskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Teza
W „Podróżach z Herodotem” podróżowanie jest dla człowieka przede wszystkim poznawaniem innych ludzi i kultur, a przez to także siebie. Kapuściński pokazuje podróż jako przekraczanie granic: geograficznych, językowych i własnej niewiedzy. Jego przewodnikiem jest Herodot, który już 2500 lat temu pytał, kim są inni.
Plan odpowiedzi (ok. 4 minuty)
- Wstęp: Kapuściński był reporterem, który przez całe życie podróżował. W tej książce wraca do początku tej drogi.
- Argument 1: Młody reporter marzy, by „przekroczyć granicę”, wszystko jedno jaką. Gdy trafia do Indii, czuje się zagubiony: nie zna języka ani kultury, uświadamia sobie własną niewiedzę. Podróż uczy pokory i ciekawości.
- Argument 2: Towarzyszą mu „Dzieje” Herodota, które dostał przed wyjazdem. Herodot podróżował, by poznać innych ludzi i zrozumieć, dlaczego Grecy i Persowie walczą. Kapuściński widzi w nim pierwszego reportera: kogoś, kto słucha, porównuje i szanuje obcych.
- Kontekst: „Miejsce” Stasiuka: odwrotna perspektywa, czyli zatrzymanie się w jednym miejscu i odkrywanie jego warstw pamięci. Podróż może być też wędrówką w głąb.
- Zakończenie: Podróżowanie jest szkołą otwartości: uczy, że inny człowiek jest ciekawy, a nie groźny, i że granice istnieją po to, by je przekraczać.
Przykładowy kontekst
„Miejsce” – Andrzej Stasiuk (literacki): Wędrówka w głąb jednego miejsca i jego pamięci, przeciwieństwo dalekiej podróży.
Uwaga, pułapka
Kapuściński nie jest współczesnym Herodotowi: prowadzi z nim dialog przez lekturę. Pierwszą daleką podróżą były Indie (lata 50.), a nie Afryka.
W PDF do tego pytania: wypowiedź wzorcowa (373 słów), trzy konteksty do wyboru i trzy pytania komisji z podpowiedziami. Komplet 76 pytań w PDF
Pytania z lektury „Podróże z Herodotem” od 2029 roku
Na nowej liście CKE na lata 2029–2031 z tej lektury jest 1 pytanie i wszystkie przechodzą bez zmian ze starej listy. Zmienia się tylko numeracja: dawne 76 to teraz 78. Opracowania z tej strony przydadzą się więc też na maturze 2029, 2030 i 2031. Pełna lista 78 pytań 2029–2031
Pytania jawne z innych lektur
Pełna lista 76 pytań jawnych 2027
Najczęstsze pytania
Ile jest pytań jawnych z lektury „Podróże z Herodotem” na maturze 2027?
1, tak samo na maturze ustnej w 2026, 2027 i 2028 r. (komunikat CKE z 30 sierpnia 2024 r.)
Czy „Podróże z Herodotem” trzeba znać w całości?
Na maturze obowiązują fragmenty. Odwołuj się do scen, które naprawdę znasz, i nie dopowiadaj szczegółów, których nie jesteś pewien.
Czy w odpowiedzi trzeba podać kontekst?
Tak. Za zadanie 1. można dostać 8 punktów tylko wtedy, gdy oprócz lektury przywołasz kontekst (choćby częściowo funkcjonalnie). Bez kontekstu maksimum to 4 punkty.
Czy pytania jawne z lektury „Podróże z Herodotem” zmienią się od 2029 roku?
Z lektury „Podróże z Herodotem” na liście 2029–2031 jest 1 pytanie i wszystkie przechodzą bez zmian ze starej listy, zmienia się tylko numeracja. Opracowania z tej strony przydadzą się też na maturze 2029, 2030 i 2031.
Źródła. Lista zadań: komunikat dyrektora CKE z 30 sierpnia 2024 r. (zadania jawne w latach 2026–2028) i komunikat z 20 sierpnia 2026 r. (zadania jawne w latach 2029–2031). Zasady oceniania: informator CKE o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025. Opracowania: Mateusz Będkowski. Fakty sprawdzone w tekstach lektur. Zgłoś błąd
Aktualizacja: 2026-10-10.
