Zwroty na maturę ustną z polskiego: wstęp, argumenty, kontekst, zakończenie

Zwroty do każdej części wypowiedzi

Przykład: zwroty w wypowiedzi wzorcowej

Fragmenty wypowiedzi do pytania 30. „Miłość – siła destrukcyjna czy motywująca do działania?” („Lalka”). Zaznaczone są zwroty, które prowadzą słuchacza. Całą wypowiedź znajdziesz w bezpłatnej próbce PDF, a krótkie opracowanie na stronie pytania jawne: Lalka.

Wstęp

Moim tematem jest pytanie, czy miłość jest siłą destrukcyjną, czy motywującą do działania. Odpowiem na podstawie „Lalki” Bolesława Prusa. Uważam, że w tej powieści miłość jest jednym i drugim naraz. Wokulski z miłości do Izabeli Łęckiej dokonuje rzeczy niezwykłych: zdobywa majątek i pozycję. Ta sama miłość odbiera mu jednak naukę, spokój, a w końcu chęć życia. Dzieje się tak, bo kocha nie prawdziwą kobietę, ale romantyczny ideał. To ciekawe, że Prus, pisarz pozytywizmu, każe swojemu bohaterowi kochać jak romantyk.

Kontekst

Kontekstem jest dla mnie czwarta część „Dziadów” Adama Mickiewicza. Gustaw kocha kobietę wyczytaną z romantycznych książek, a gdy ona wybiera bogatszego, jego miłość zamienia się w obsesję i prowadzi do samobójstwa. Prus świadomie nawiązuje do tego wzorca. W Paryżu Wokulski ciska tomikiem Mickiewicza o ścianę i oskarża poezję, że zatruła mu życie, bo nauczyła go szukać niepochwytnego ideału. To zestawienie pokazuje, że nieszczęście Wokulskiego ma źródło w romantycznym sposobie myślenia o miłości.

Słowa, które brzmią dojrzale

postawa, wartość, dylemat, motyw, kreacja bohatera, symbol, konwencja, ironia, groteska, tragizm, przemiana, wymowa utworu, uniwersalny, ponadczasowy, wymiar moralny, perspektywa narratora, kontrast, nawiązanie, polemika.

Używaj ich tylko wtedy, gdy wiesz, co znaczą. Komisja chętnie dopyta o słowo, które brzmi mądrze, a nie pasuje do lektury.

Czego unikać

1. Streszczania. Fabułę przywołuj tylko po to, żeby udowodnić tezę.
2. Wypełniaczy. „Yyy”, „no więc”, „jakby” zastąp krótką pauzą albo zwrotem z tabeli.
3. Ogólników o kontekście. Zamiast „to jest też w innych utworach” powiedz, w którym i co z tego wynika.
4. Zakończenia bez wniosku. Ostatnie zdanie ma odpowiadać na pytanie z polecenia.

Konteksty, które pasują do wielu pytań, znajdziesz w zestawieniu konteksty na maturę ustną. Ćwicz z zegarem w symulatorze losowania.

Najczęstsze pytania