Czytanie i odbiór tekstów

Teza i argumentacja — zadania maturalne — strona 20

Rozpoznawanie tezy, argumentów, przykładów i sposobu prowadzenia rozumowania.

Ćwicz w pełnej bazie

212zadań przypisanych do tematu

Jak odpowiadać

Ustal dokładny zakres polecenia.
Oprzyj odpowiedź na tekście, lekturze albo wskazanym materiale.
Sformułuj wniosek i uzasadnij go konkretną obserwacją.
Porównaj zakres odpowiedzi z zasadami oceniania.

Najczęstsza pułapka

Mylenie argumentu z przykładem albo streszczeniem tekstu.

Pełny zestaw · strona 20 z 21

Zadania, odpowiedzi i kryteria

Na tej stronie znajduje się 11 z 212 zadań. Odpowiedzi oraz zasady oceniania są ukryte do chwili rozwinięcia.

Teza i argumentacja

Zadanie 6

maj 2009podstawowy1 pkt

Sformułuj tezę, którą potwierdzić miał eksperyment opisany w akapicie 5.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw nazwij wniosek, myśl lub zasadę, której wymaga polecenie. Zapisz ją jednym precyzyjnym zdaniem i sprawdź, czy wynika z całego wskazanego materiału, a nie tylko z pojedynczego słowa.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Sugestia działająca podczas hipnozy jest wyjątkowo silna: osoba zahipnotyzowana może wykonać czynności, których nie potrafi wykonać w zwykłym stanie.

Klucz i zasady oceniania

Opracowanie serwisu na podstawie zasad CKE. 1 pkt - poprawne sformułowanie tezy potwierdzanej przez opisany eksperyment. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Rozpoznawanie zasady kompozycyjnej tekstu i jej funkcji, Korzystanie ilustrowanie przykładami tego, jak autor posługuje się z informacji konkretem, który służy wprowadzeniu rozważań na poziom uogólnień. Zdający otrzymuje 2 punkty, jeżeli podał przykład posługiwania się przez autora konkretem w celu zbudowania uogólnienia oraz przedstawił uzyskiwane uogólnienie. Uwaga: za to zadanie nie przyznaje się punktów cząstkowych! Przykłady poprawnych odpowiedzi. konkret uogólnienie strajk na polonistyce w 1981 r. (odgłos np.: rozważania nad tym, co przemijające i trwałe muzyki) słuchanie Wagnera podczas strajku np.: sztuka powoduje, że odchodzimy studenckiego w 1981 roku od doświadczenia konkretnego, by dotrzeć do doświadczenia uniwersalnego. losy Chimery w kontekście wydarzeń np.: ponadczasowość piękna, trwałość sztuki historycznych (np. z 1905 r.) schody przy trasie W-Z np.: dostrzeżenie różnych poziomów egzystencji i różnych funkcji sztuki Chimera np.: rozważanie na temat eskapizmu

Teza i argumentacja

Zadanie 5

maj 2008rozszerzony2 pkt

Miłosz polemizuje z niektórymi poglądami literaturoznawców. W poniższej tabeli zapisz, jakie są jego sądy i jakimi argumentami je uzasadnia. Pogląd, z którym Miłosz Pogląd Miłosza Argument Miłosza polemizuje Na kształt literatury polskiej największy wpływ miał romantyzm. Stałym elementem polskiej literatury jest katolicyzm. Renesans i barok to pojęcia opisujące literaturę danej epoki.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.

Odpowiedź lub przykład realizacji

1. Największy wpływ na literaturę polską miały renesans i barok, ponieważ właśnie w tych epokach ukształtowała się polszczyzna literacka. 2. Katolicyzm nie był jej stałym elementem: w okresie rozkwitu literatury w Polsce żyło wielu protestantów i pojawiały się nurty antyklerykalne. 3. Renesans i barok są pojęciami niejasnymi i nieprecyzyjnymi, ponieważ w każdej epoce współistnieją różne prądy.

Klucz i zasady oceniania

Miłosz polemizuje z niektórymi poglądami literaturoznawców. W poniższej tabeli zapisz, jakie są jego sądy i jakimi argumentami je uzasadnia. Pogląd, z którym Miłosz Pogląd Miłosza Argument Miłosza polemizuje Na literaturę polską Polszczyzna literacka Na kształt literatury polskiej największy wpływ ukształtowała się największy wpływ miał miały renesans w czasach renesansu romantyzm. i barok. i baroku. W polskiej literaturze W okresie rozkwitu Stałym elementem polskiej jest wiele literatury w Polsce żyło literatury jest katolicyzm. antyklerykalizmu. wielu protestantów. Renesans i barok to Renesans i barok to pojęcia W każdej epoce opisujące literaturę danej pojęcia niejasne współistnieją różne prądy. epoki. i nieprecyzyjne.

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Miłosz polemizuje z niektórymi poglądami literaturoznawców. W poniższej tabeli zapisz, jakie są jego sądy i jakimi argumentami je uzasadnia. Pogląd, z którym Miłosz Pogląd Miłosza Argument Miłosza polemizuje Na literaturę polską Polszczyzna literacka Na kształt literatury polskiej największy wpływ ukształtowała się największy wpływ miał miały renesans w czasach renesansu romantyzm. i barok. i baroku. W polskiej literaturze W okresie rozkwitu Stałym elementem polskiej jest wiele literatury w Polsce żyło literatury jest katolicyzm. antyklerykalizmu. wielu protestantów. Renesans i barok to Renesans i barok to pojęcia W każdej epoce opisujące literaturę danej pojęcia niejasne współistnieją różne prądy. epoki. i nieprecyzyjne.

Teza i argumentacja

Zadanie 12

maj 2008podstawowy2 pkt

Sformułuj dwa argumenty uzasadniające przekonanie autora o tym, że blogi nie zniszczą polskiej publicystyki.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Blogi nie zniszczą publicystyki, ponieważ nie zastąpią gazet, do których czytelnicy są przyzwyczajeni. Nie dla wszystkich są dostępne, dlatego publicystyka prasowa będzie istniała, tak jak mimo nowych technik, nadal istnieje i jest popularne kino.

Klucz i zasady oceniania

Sformułuj dwa argumenty uzasadniające przekonanie autora o tym, że blogi nie zniszczą polskiej publicystyki. Blogi nie zniszczą publicystyki, ponieważ nie zastąpią gazet, do których czytelnicy są przyzwyczajeni. Nie dla wszystkich są dostępne, dlatego publicystyka prasowa będzie istniała, tak jak mimo nowych technik, nadal istnieje i jest popularne kino.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza samodzielne formułowanie wniosku zgodnego z poleceniem.

Teza i argumentacja

Zadanie 10

maj 2008podstawowy2 pkt

Sformułuj dwa argumenty uzasadniające stwierdzenie, że blogi są przejawem demokracji.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Każdy może prowadzić blogi lub komentować blogi innych. Piszącym blogi nikt nie dyktuje podejmowanych tematów ani nie narzuca opinii i poglądów.

Klucz i zasady oceniania

Sformułuj dwa argumenty uzasadniające stwierdzenie, że blogi są przejawem demokracji. Każdy może prowadzić blogi lub komentować blogi innych. Piszącym blogi nikt nie dyktuje podejmowanych tematów ani nie narzuca opinii i poglądów.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza samodzielne formułowanie wniosku zgodnego z poleceniem.

Teza i argumentacja

Zadanie 9

maj 2007podstawowy2 pkt

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Barbara Skarga pisze: „patrzę”, więc obserwuje i przyjmuje postawę badacza. Zastanawia się nad celem i jakością rozmów. Analizuje ewentualne cele prowadzenia nic nieznaczącej rozmowy.

Klucz i zasady oceniania

Zdanie z akapitu 4.: Patrzę więc na ludzi, najczęściej młodych, ale i w wieku dojrzałym, z przyklejonymi do ucha komórkami w każdym miejscu, na ulicy, w pociągach, korytarzach uczelni, supermarketach itd., wyraża A. aprobatę. B. niechęć. C. sympatię. D. dystans. Uzasadnij odpowiedź w kontekście całego akapitu. Barbara Skarga pisze: „patrzę”, więc obserwuje i przyjmuje postawę badacza. Zastanawia się nad celem i jakością rozmów. Analizuje ewentualne cele prowadzenia nic nieznaczącej rozmowy.

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Zdanie z akapitu 4.: Patrzę więc na ludzi, najczęściej młodych, ale i w wieku dojrzałym, z przyklejonymi do ucha komórkami w każdym miejscu, na ulicy, w pociągach, korytarzach uczelni, supermarketach itd., wyraża A. aprobatę. B. niechęć. C. sympatię. D. dystans. Uzasadnij odpowiedź w kontekście całego akapitu. Barbara Skarga pisze: „patrzę”, więc obserwuje i przyjmuje postawę badacza. Zastanawia się nad celem i jakością rozmów. Analizuje ewentualne cele prowadzenia nic nieznaczącej rozmowy.

Teza i argumentacja

Zadanie 5

maj 2007rozszerzony1 pkt

„A zatem czym jest dzisiaj dziennikarstwo? Zawodem czy powołaniem, misją czy rzemiosłem?” Odpowiedź na pytanie uzasadnij dwoma wskazanymi w tekście argumentami.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Autorka jest zdania, że dzisiaj dziennikarstwo jest zawodem, ponieważ wymaga właściwego przygotowania, czyli posiadania pewnej wiedzy i ciągłego jej poszerzania oraz profesjonalizmu.

Klucz i zasady oceniania

„A zatem czym jest dzisiaj dziennikarstwo? Zawodem czy powołaniem, misją czy rzemiosłem?” Odpowiedź na pytanie uzasadnij dwoma wskazanymi w tekście argumentami. Autorka jest zdania, że dzisiaj dziennikarstwo jest zawodem, ponieważ wymaga właściwego przygotowania, czyli posiadania pewnej wiedzy i ciągłego jej poszerzania oraz profesjonalizmu.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza uzasadnianie stanowiska za pomocą trafnych przesłanek lub przykładów.

Teza i argumentacja

Zadanie 4

maj 2007podstawowy1 pkt

Jaką funkcję w toku argumentacyjnym wykładu Barbary Skargi pełni przywołanie fragmentów rozmów telefonicznych?

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Nazwij funkcję precyzyjnym terminem, a następnie wyjaśnij, jaki efekt dany element wywołuje w tym konkretnym tekście. Samo wskazanie środka lub zabiegu nie realizuje całego polecenia.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Autorka je przywołuje, aby zilustrować swój wywód. 5 kuratela – opieka prawna, nadzór ustanowiony przez sąd nad osobą niezdolną do działań prawnych (chorą umysłowo, nieletnią).

Klucz i zasady oceniania

Jaką funkcję w toku argumentacyjnym wykładu Barbary Skargi pełni przywołanie fragmentów rozmów telefonicznych? Autorka je przywołuje, aby zilustrować swój wywód. 5 kuratela – opieka prawna, nadzór ustanowiony przez sąd nad osobą niezdolną do działań prawnych (chorą umysłowo, nieletnią).

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.

Teza i argumentacja

Zadanie 1

maj 2007podstawowy2 pkt

Jak Barbara Skarga ocenia współczesną rzeczywistość społeczno-polityczną? Przywołaj dwie cechy tej rzeczywistości, które taką ocenę uzasadniają (akapit 1.). Ocena: Cechy:

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Nazwij ocenę lub stosunek możliwie precyzyjnie, a następnie wskaż zachowanie, sformułowanie albo argument, który pozwala je rozpoznać.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Ocena jest niejednoznaczna: pozytywna, ponieważ rzeczywistość jest stabilna i zapewnia pokój, oraz negatywna ze względu na ciągłe spory i brak więzi społecznych.

Klucz i zasady oceniania

Jak Barbara Skarga ocenia współczesną rzeczywistość społeczno-polityczną? Przywołaj dwie cechy tej rzeczywistości, które taką ocenę uzasadniają (akapit 1.). Ocena: pozytywnie i negatywnie Cechy: pozytywnie, bo stabilna i zapewnia pokój, negatywnie ze względu na obecne w niej ciągłe kłótnie i brak więzi społecznych

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Jak Barbara Skarga ocenia współczesną rzeczywistość społeczno-polityczną? Przywołaj dwie cechy tej rzeczywistości, które taką ocenę uzasadniają (akapit 1.). Ocena: pozytywnie i negatywnie Cechy: pozytywnie, bo stabilna i zapewnia pokój, negatywnie ze względu na obecne w niej ciągłe kłótnie i brak więzi społecznych

Teza i argumentacja

Zadanie 1

maj 2007rozszerzony1 pkt

Poprzedzające tekst motto pełni przede wszystkim funkcję A. świadomie wprowadzonej wskazówki. B. podpowiedzi sugerującej sposób interpretacji tekstu. C. oryginalnego, paradoksalnego wstępu. D. prologu wprowadzającego podstawowe informacje. Zdanie 2. (1 pkt) Nazwij styl, którym napisano tekst. Podaj trzy cechy stylu, uzasadniające odpowiedź. 1. 2. 3.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw sformułuj odpowiedź własnymi słowami, dopiero potem porównaj ją z wariantami. Odrzucaj odpowiedzi częściowo prawdziwe, które nie obejmują całego sensu polecenia.

Odpowiedź lub przykład realizacji

1. B. Motto jest podpowiedzią sugerującą sposób interpretacji tekstu. 2. Tekst napisano stylem naukowym. Świadczą o tym specjalistyczne słownictwo, rozbudowane zdania złożone oraz przypisy i odwołania do źródeł.

Klucz i zasady oceniania

Na podstawie modelu CKE. 1. 1 pkt - zaznaczenie odpowiedzi B; 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. 2. 1 pkt - poprawne nazwanie stylu i podanie trzech uzasadniających cech; 0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

B. podpowiedzi sugerującej sposób interpretacji tekstu.

Teza i argumentacja

Zadanie 14

styczeń 2006podstawowy1 pkt

Mówimy tak, jak myślimy, czy myślimy tak, jak mówimy? Uzasadnij odpowiedź. (akapit 8.)

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.

Odpowiedź lub przykład realizacji

i tak, i tak + logiczne uzasadnienie

Klucz i zasady oceniania

i tak, i tak + logiczne uzasadnienie 1 0

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: i tak, i tak + logiczne uzasadnienie 1 0

Teza i argumentacja

Zadanie 10

styczeń 2006podstawowy2 pkt

Jakie zjawisko jest charakterystyczne dla współczesnej potocznej polszczyzny? Czym prawdopodobnie zostało ono spowodowane? (akapit 7.)

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw nazwij zjawisko na podstawie jego objawów, a następnie wskaż przyczynę podaną lub zasugerowaną w tekście. Zapisz oba człony jako wyraźny związek przyczynowo-skutkowy.

Odpowiedź lub przykład realizacji

– brutalizacja (nadużywanie słów wulgarnych) lub posługiwanie się gotowymi formułami (za wskazanie (za samo – przyczyna: zachwianie systemu wartości lub zerwanie więzi z narodową z uzasadnieniem) wskazanie) tradycją lub nieumiejętność samodzielnego myślenia i posługiwania się językiem

Klucz i zasady oceniania

– brutalizacja (nadużywanie słów wulgarnych) lub posługiwanie się 2 1 gotowymi formułami (za wskazanie (za samo – przyczyna: zachwianie systemu wartości lub zerwanie więzi z narodową z uzasadnieniem) wskazanie) tradycją lub nieumiejętność samodzielnego myślenia i posługiwania się językiem

Wymagania podstawy programowej

tradycją lub nieumiejętność samodzielnego myślenia i posługiwania się