Czytanie i odbiór tekstów

Teza i argumentacja — zadania maturalne — strona 19

Rozpoznawanie tezy, argumentów, przykładów i sposobu prowadzenia rozumowania.

Ćwicz w pełnej bazie

212zadań przypisanych do tematu

Jak odpowiadać

Ustal dokładny zakres polecenia.
Oprzyj odpowiedź na tekście, lekturze albo wskazanym materiale.
Sformułuj wniosek i uzasadnij go konkretną obserwacją.
Porównaj zakres odpowiedzi z zasadami oceniania.

Najczęstsza pułapka

Mylenie argumentu z przykładem albo streszczeniem tekstu.

Pełny zestaw · strona 19 z 21

Zadania, odpowiedzi i kryteria

Na tej stronie znajduje się 11 z 212 zadań. Odpowiedzi oraz zasady oceniania są ukryte do chwili rozwinięcia.

Teza i argumentacja

Zadanie 13

sierpień 2010podstawowy1 pkt

Co zdaniem autorki jest warunkiem poznania innych kultur (akapit 10.)?

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Zamień pytanie z polecenia na początek zdania oznajmującego. Następnie dodaj informację wynikającą z tekstu lub lektury i sprawdź, czy odpowiedź obejmuje każdy człon pytania.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Warunkiem poznania innej kultury jest zachowanie wobec niej neutralności.

Klucz i zasady oceniania

Opracowanie serwisu na podstawie zasad CKE. 1 pkt - poprawne wskazanie warunku. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.

Teza i argumentacja

Zadanie 12

sierpień 2010podstawowy1 pkt

W którym akapicie autorka definiuje pojęcie relatywizmu kulturowego, a w którym wyjaśnia, na czym polega wiążący się z nim problem?

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Nazwij zjawisko lub mechanizm, a następnie opisz jego najważniejsze elementy albo przebieg. Oprzyj objaśnienie na szczególe z podanego materiału.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Definicję relatywizmu kulturowego zawiera akapit 9., a problem z nim związany wyjaśnia akapit 10.

Klucz i zasady oceniania

Opracowanie serwisu na podstawie zasad CKE. 1 pkt - poprawne wskazanie obu akapitów. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.

Teza i argumentacja

Zadanie 11

sierpień 2010podstawowy1 pkt

Jaką funkcję w tekście artykułu pełni pytanie otwierające akapit 8? A. Porządkuje tok wywodu autorki. B. Wyraża emocje autorki. C. Wyraża świadomość niewiedzy autorki. Zaznacz poprawną odpowiedź.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Nazwij funkcję precyzyjnym terminem, a następnie wyjaśnij, jaki efekt dany element wywołuje w tym konkretnym tekście. Samo wskazanie środka lub zabiegu nie realizuje całego polecenia.

Odpowiedź lub przykład realizacji

A. Porządkuje tok wywodu autorki.

Klucz i zasady oceniania

Opracowanie serwisu na podstawie zasad CKE. 1 pkt - zaznaczenie odpowiedzi A. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.

Teza i argumentacja

Zadanie 10

sierpień 2010podstawowy2 pkt

W akapitach 7. i 8. autorka pisze o dwóch typach kultury: kolektywistycznym i indywidualistycznym. Czym kultura indywidualistyczna różni się od kultury kolektywistycznej?

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Ustal wspólne kryterium i w jednym toku odpowiedzi wskaż podobieństwo oraz różnicę między zestawianymi elementami.

Odpowiedź lub przykład realizacji

W kulturze kolektywistycznej jednostka jest podporządkowana grupie, a w kulturze indywidualistycznej może uznać własny interes za ważniejszy od interesu grupy.

Klucz i zasady oceniania

Opracowanie serwisu na podstawie zasad CKE. 2 pkt - poprawne scharakteryzowanie obu typów kultury. 1 pkt - poprawne scharakteryzowanie tylko jednego typu. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.

Teza i argumentacja

Zadanie 5

maj 2010podstawowy1 pkt

Akapit poświęcony Andy’emu Warholowi jest przykładem dla wcześniej sformułowanej tezy. Zacytuj ją.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw ustal, jaką funkcję lub treść ma potwierdzać cytat. Przepisz najmniejszy wystarczający fragment dokładnie, bez zmiany formy i bez dopisywania słów spoza tekstu.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Dla wielu mniej ekspansywnych a ciekawych kultur Internet stał się wręcz szansą na globalną prezentację lub Kto umie szukać, znajdzie perełki.

Klucz i zasady oceniania

1 p.– poprawne zacytowanie tezy sformułowanej przez autora Przykładowa odpowiedź Dla wielu mniej ekspansywnych a ciekawych kultur Internet stał się wręcz szansą na globalną prezentację lub Kto umie szukać, znajdzie perełki. 0 p. – odpowiedź niepoprawna (wypisanie z tekstu zdania innego niż powyższe, stworzenie własnej tezy) lub brak odpowiedzi

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.

Teza i argumentacja

Zadanie 11

maj 2010podstawowy1 pkt

Hotele sieci Marriott, restauracje McDonald’s i język angielski to według autora symbole A. otwarcia na lokalne kultury. B. amerykanizacji kultury. C. konfrontacji różnorodnych kultur. D. współczesnej kultury europejskiej. Zaznacz poprawną odpowiedź.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw sformułuj odpowiedź własnymi słowami, dopiero potem porównaj ją z wariantami. Odrzucaj odpowiedzi częściowo prawdziwe, które nie obejmują całego sensu polecenia.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Klucz i zasady oceniania

1 p. – odpowiedź B 0 p. – odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Korzystanie Wyodrębnianie wykorzystanych w tekście argumentów i sformułowanych z informacji wniosków

Teza i argumentacja

Zadanie 1

maj 2010podstawowy1 pkt

Wyjaśnij, dlaczego odpowiedź na postawione w tytule artykułu pytanie uzależniona jest według autora od osobistych doświadczeń i przekonań?

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Nazwij przyczynę wskazanego zjawiska, a następnie pokaż zależność przyczynowo-skutkową obecną w materiale. Nie ograniczaj odpowiedzi do powtórzenia skutku opisanego w pytaniu.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Odpowiedź na postawione pytanie uzależniona jest od tego, jak człowiek nastawiony jest wobec Internetu: jeżeli podejmie on trochę trudu, to Internet będzie sezamem, jeżeli nie – śmietnikiem.

Klucz i zasady oceniania

1 p. – wyjaśnienie, dlaczego odpowiedź na postawione w tytule artykułu pytanie uzależniona jest według autora od osobistych doświadczeń i przekonań użytkownika Internetu Przykładowa odpowiedź Odpowiedź na postawione pytanie uzależniona jest od tego, jak człowiek nastawiony jest wobec Internetu: jeżeli podejmie on trochę trudu, to Internet będzie sezamem, jeżeli nie – śmietnikiem. 0 p. – odpowiedź niezgodna z tekstem Edwina Bendyka

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Korzystanie Wyodrębnianie wykorzystanych w tekście argumentów i sformułowanych z informacji wniosków

Teza i argumentacja

Zadanie 2

styczeń 2009podstawowy1 pkt

Dlaczego igrzyska olimpijskie można nazwać „wydarzeniem wielowymiarowym”? Na podstawie akapitu 2. sformułuj trzy argumenty.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Nazwij przyczynę wskazanego zjawiska, a następnie pokaż zależność przyczynowo-skutkową obecną w materiale. Nie ograniczaj odpowiedzi do powtórzenia skutku opisanego w pytaniu.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Trzy argumenty, np.: igrzyska są elementem tradycji; łączą starożytność ze współczesnością; inspirują twórczość artystyczną; są tematem konkursów sztuki; zwycięstwo olimpijskie wynosi zawodnika ponad przeciętność.

Klucz i zasady oceniania

1 pkt - sformułowanie trzech poprawnych argumentów; 0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza samodzielne formułowanie wniosku zgodnego z poleceniem.

Teza i argumentacja

Zadanie 13

styczeń 2009podstawowy2 pkt

Na podstawie całego tekstu sformułuj dwa argumenty dowodzące, że człowiek jest jednością psychosomatyczną.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw nazwij wniosek, myśl lub zasadę, której wymaga polecenie. Zapisz ją jednym precyzyjnym zdaniem i sprawdź, czy wynika z całego wskazanego materiału, a nie tylko z pojedynczego słowa.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Dwa argumenty, np.: o wyniku sportowym decydują zarówno forma fizyczna, jak i psychiczna; przygotowanie obejmuje kondycję ciała i wzmacnianie psychiki; zwycięstwu sprzyja stan flow, czyli jedność tego, co fizyczne i duchowe.

Klucz i zasady oceniania

2 pkt - sformułowanie dwóch argumentów; 1 pkt - jednego; 0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: czytanie ze zrozumieniem; odnajdywanie informacji i zależności w tekście oraz formułowanie odpowiedzi zgodnej z czasownikiem operacyjnym użytym w poleceniu.

Teza i argumentacja

Zadanie 7

maj 2009podstawowy2 pkt

Jak odpowiada autor artykułu na pytanie postawione przez siebie w akapicie 7.? Podaj argument, którym uzasadnia swoją odpowiedź.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw podaj jednoznaczne rozstrzygnięcie, a następnie dowód z tekstu lub lektury. Samo powtórzenie tezy nie jest uzasadnieniem.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Autor uważa, że nie należy bać się hipnozy ani hipnotyzerów. Uzasadnia to brakiem znanych w Polsce przypadków użycia hipnozy do celów przestępczych oraz tym, że hipnoza najczęściej pomaga ludziom rozwiązywać problemy.

Klucz i zasady oceniania

Zdający otrzymuje 2 punkty, jeżeli właściwie odczytał stanowisko autora wobec hipnozy oraz przytoczył argument autora, którym on uzasadnił swoje stanowisko, np.: na pytanie, czy należy bać się hipnozy, autor odpowiada przecząco; nie zgadza się ze stwierdzeniem, że należy obawiać się hipnotyzerów. Autor tekstu uzasadnia to następująco: w Polsce nieznany jest przykład wykorzystania hipnozy w celach przestępczych; hipnoza służy rozwiązywaniu problemów człowieka, najczęściej pomaga ludziom. Zdający otrzymuje 1 punkt, jeżeli poprawnie rozwiązał pierwszą część zadania, czyli określił stanowisko autora wobec hipnozy, ale nie znalazł w tekście autorskiej argumentacji.

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Korzystanie Odczytywanie sensu fragmentu, wyodrębnianie argumentów. 0–2 z informacji Zdający otrzymuje 2 punkty, jeżeli właściwie odczytał stanowisko autora wobec hipnozy oraz przytoczył argument autora, którym on uzasadnił swoje stanowisko, np.: na pytanie, czy należy bać się hipnozy, autor odpowiada przecząco; nie zgadza się ze stwierdzeniem, że należy obawiać się hipnotyzerów. Autor tekstu uzasadnia to następująco: w Polsce nieznany jest przykład wykorzystania hipnozy w celach przestępczych; hipnoza służy rozwiązywaniu problemów człowieka, najczęściej pomaga ludziom. Zdający otrzymuje 1 punkt, jeżeli poprawnie rozwiązał pierwszą część zadania, czyli określił stanowisko autora wobec hipnozy, ale nie znalazł w tekście autorskiej argumentacji.

Teza i argumentacja

Zadanie 7

maj 2009rozszerzony1 pkt

Jaką funkcję, zdaniem autora, powinna pełnić sztuka?

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Nazwij funkcję precyzyjnym terminem, a następnie wyjaśnij, jaki efekt dany element wywołuje w tym konkretnym tekście. Samo wskazanie środka lub zabiegu nie realizuje całego polecenia.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Sztuka powinna łączyć codzienność ze sferą metafizyczną, czyli troskę o dobro doczesne i wspólne z troską o dobro ostateczne.

Klucz i zasady oceniania

Opracowanie serwisu na podstawie zasad CKE. 1 pkt - poprawne określenie funkcji sztuki wskazanej przez autora. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej