Strona główna › Lektury szkolne › Klasa 4

Klasa 4 · nowa podstawa programowa

Lektury w klasie 4 (2026/2027): co obowiązuje po reformie

Klasa 4 jako pierwsza w drugim etapie uczy się według nowej podstawy programowej. Obowiązkowych tytułów jest niewiele: fragmenty Biblii, cztery mity, baśnie i legendy oraz dwa utwory patriotyczne. Resztę, czyli co najmniej 4 dłuższe teksty w roku, nauczyciel wybiera razem z uczniami z listy przykładowej (108 pozycji) albo spoza niej. Akademii Pana Kleksa, Kajka i Kokosza ani Mikołajka w nowej podstawie nie ma.

  • Dz.U. 2026 poz. 378
  • min. 4 dłuższe teksty w roku
  • klasy 5–6 nadal po staremu

Lektury obowiązkowe w klasie 4

Nowa podstawa (zał. nr 2, język polski, klasy 4–6, wymagania 7.5–7.6) wymienia z nazwy tylko te teksty. Mają je poznać wszyscy uczniowie klas 4–6, a szkoła decyduje, w której klasie je omówi.

TytułAutor
Biblia – opis stworzenia świata—
Biblia – przypowieść o miłosiernym Samarytaninie—
Biblia – przypowieść o synu marnotrawnym—
Mit o stworzeniu świata—
Mit o Syzyfie—
Mit o Dedalu i Ikarze—
Mit o Demeter i Korze—
wybrane baśnie i legendy ważne dla kultury światowej, europejskiej, narodowej i regionalnej—
Mazurek DąbrowskiegoJózef Wybicki
RotaMaria Konopnicka

Do tego dochodzą baśnie i legendy ważne dla kultury światowej, europejskiej, narodowej i regionalnej, bez wskazanych tytułów, oraz co najmniej 4 dłuższe teksty w roku dla dzieci i młodzieży. Wśród tych tekstów muszą być takie, które dotyczą doświadczeń uczniów: domu, rodziny, przyjaźni, emocji, przyrody i różnorodności.

Co z Akademią Pana Kleksa, Kajkiem i Kokoszem i Mikołajkiem

Tych trzech tytułów nie ma w nowej podstawie, ani jako lektur obowiązkowych, ani na liście przykładowej. Nauczyciel klasy 4 może je jednak wybrać jako teksty spoza listy, bo podstawa wprost na to pozwala. Jeśli Twoje dziecko je czyta, to z wyboru nauczyciela, a nie z obowiązku.

Hobbit, Chłopcy z Placu Broni, Opowieści z Narnii, W pustyni i w puszczy, Tajemniczy ogród, Pinokio i Ania z Zielonego Wzgórza są na liście przykładowej. Należą do najczęściej wybieranych propozycji i do nich najczęściej szuka się testów i opracowań.

Lista przykładowa: 108 pozycji

To pełna lista „Przykładowych tekstów do omówienia w klasach IV–VIII” z nowej podstawy (s. 91–94). Podstawa nie przypisuje ich do klas: tę samą listę wykorzystują klasy 4–8, a nauczyciel dobiera tytuły do wieku uczniów. Lista nie jest zamknięta.

TytułAutor
Do przerwy 0:1Adam Bahdaj
Dom numer 5Justyna Bednarek
Wszystkie lajki MarczukaPaweł Beręsewicz
SzeptanePaweł Beręsewicz
Pamiętnik z powstania warszawskiego (fragmenty)Miron Białoszewski
Znaczy KapitanKarol Olgierd Borchardt
Tajemniczy ogródFrances Hodgson Burnett
Alicja w Krainie CzarówLewis Carroll
wybrana powieść z serii Podpalacze książekMarine Carteron
Nawiedzony domJoanna Chmielewska
Zwyczajne życieJoanna Chmielewska
wybrana powieść kryminalnaAgatha Christie
PinokioCarlo Collodi
KasieńkaSarah Crossan
My dwie, my trzy, my czterySarah Crossan
Tippi i jaSarah Crossan
Kończy się czasSarah Crossan
Opowieść wigilijnaCharles Dickens
Wielki RybakLloyd Cassel Douglas
WroniecJacek Dukaj
Trzej muszkieterowieAleksander Dumas
MomoMichael Ende
Niekończąca się historiaMichael Ende
wybrana powieść z cyklu ZwiadowcyJohn Flanagan
ZemstaAleksander Fredro
Śluby panieńskieAleksander Fredro
Skarb TroiOlaf Fritsche
Stary człowiek i morzeErnest Hemingway
Stan splątaniaRoksana Jędrzejewska-Wróbel
wybrana powieśćGrzegorz Kasdepke
Ewolucja według Calpurnii TateJacqueline Kelly
RzekaEmilia Kiereś
Księga dżungliJoseph Rudyard Kipling
Stowarzyszenie umarłych poetówNancy H. Kleinbaum
Król Maciuś PierwszyJanusz Korczak
Bankructwo małego DżekaJanusz Korczak
Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych LudziRafał Kosik
Pozłacana rybkaBarbara Kosmowska
Topsy i LupusZofia Kossak-Szczucka
Bursztyny (wybrane opowiadanie)Zofia Kossak-Szczucka
Skrzynia Władcy PiorunówMarcin Kozioł
Najgorsza rzecz, jaką zrobiłaAlice Kuipers
Życie na drzwiach lodówki: powieść w notatkachAlice Kuipers
Cudowna podróżSelma Lagerlöf
Czarnoksiężnik z ArchipelaguUrsula K. Le Guin
CyberiadaStanisław Lem
Bajki robotówStanisław Lem
Klechdy sezamoweBolesław Leśmian
wybrana powieść z cyklu Opowieści z NarniiClive Staples Lewis
Bracia Lwie SerceAstrid Lindgren
Ronja, córka zbójnikaAstrid Lindgren
wybrana powieśćKornel Makuszyński
wybrana powieść z cyklu Magiczne drzewoAndrzej Maleszka
Kubuś PuchatekAlan Aleksander Milne
Chłopcy z Placu Broni (Chłopcy z ulicy Pawła)Ferenc Molnár
Ania z Zielonego Wzgórza (Anne z Zielonych Szczytów)Lucy Maud Montgomery
Wojna cukierkowaBrandon Mull
BaśniobórBrandon Mull
wybrana powieść z cyklu JeżycjadaMałgorzata Musierowicz
Sposób na AlcybiadesaEdmund Niziurski
Pajączek na rowerzeEwa Nowak
TecumsehLongin Jan Okoń
Folwark zwierzęcyGeorge Orwell
Słoń BiraraFerdynand Antoni Ossendowski
Cudowny chłopakRaquel Jaramillo Palacio
Most do TerabithiiKatherine Paterson
PaxSara Pennypacker
Czerwona kartka dla SprężynyJacek Podsiadło
wybrana powieść z cyklu Percy Jackson i bogowie olimpijscyRick Riordan
wybrana powieść o Harrym PotterzeJ.K. Rowling
KrólKatarzyna Ryrych
Wyspa mojej siostryKatarzyna Ryrych
Lato na RodosKatarzyna Ryrych
Mały KsiążęAntoine de Saint-Exupéry
Oskar i pani RóżaÉric-Emmanuel Schmitt
Romeo i JuliaWilliam Shakespeare
Sen nocy letniejWilliam Shakespeare
KrzyżacyHenryk Sienkiewicz
W pustyni i w puszczyHenryk Sienkiewicz
Quo vadisHenryk Sienkiewicz
Młodość. Wyznania nastolatkówLinn Skåber
wybrana powieść z cyklu Enola HolmesNancy Springer
Blizny jak skrzydłaErin Stewart
Teatr Niewidzialnych DzieciMarcin Szczygielski
Arka Czasu, czyli wielka ucieczka Rafała od kiedyś przez wtedy do teraz i wsteczMarcin Szczygielski
wybrana powieść o Tomku WilmowskimAlfred Szklarski
Tam, gdzie spadają aniołyDorota Terakowska
Córka czarownicDorota Terakowska
Hobbit, czyli tam i z powrotemJohn Ronald Reuel Tolkien
Przygody Tomka SawyeraMark Twain
Już, już!Katarzyna Wasilkowska
Wierzbowa 13. Opowieści z Wierzbowej 13Danuta Wawiłow, Natalia Usenko
Posłaniec królaLouis de Wohl
wybrany utwórKarol Wojtyła
Złodziejka książekMarkus Zusak
Syzyfowe praceStefan Żeromski
SiłaczkaStefan Żeromski
Gorzka czekolada i inne opowiadania o ważnych sprawachPaweł Beręsewicz, Wojciech Cesarz, Barbara Kosmowska, Andrzej Maleszka, Katarzyna Ryrych, Katarzyna Terechowicz
seria „Nazywam się…” (np. Mikołaj Kopernik, Fryderyk Chopin, Maria Skłodowska-Curie, Jan Paweł II)różni autorzy
Wszystkie kolory świataautorzy zebrani (Michał Rusinek i inni)
wiersze poetów dawnych i współczesnych niewymienionych w podstawie programowej—
zbiory mitologii światowej (np. słowiańskiej, skandynawskiej, staroegipskiej)—
IqbalFrancesco D’Adamo
wybrany tekst ze zbioru Media ćwiczą rozum. Vademecum rozsądku dla obywateli, polityków i dziennikarzyJacek Dąbała
Damy, dziewuchy, dziewczyny. Historia w spódnicyAnna Dziewit-Meller
wybrany felieton ze zbiorów Zapiski na pudełku od zapałekUmberto Eco
Dywizjon 303Arkady Fiedler
Filozofia dla początkującychRachel Firth, Minna Lacey, Jordan Akpojaro
Nie lękajcie się! Rozmowy z Janem Pawłem IIAndré Frossard
Mietek na wojnieNatalia Gancarz
Wojenka. O dzieciach, które dorosły bez ostrzeżenia (wybrany reportaż)Magdalena Grzebałkowska
wybrana pozycja z serii To, o czym dorośli ci nie mówią lub WyzwaniaBoguś Janiszewski
Mini-wykłady o maxi-sprawachLeszek Kołakowski
13 bajek z królestwa Lailonii dla dużych i małychLeszek Kołakowski
Serce i pazur. Opowieści o uczuciach zwierzątSimona Kossak
Brakująca połowa dziejów. Krótka historia kobiet na ziemiach polskichAnna Kowalczyk
Wspomnienia wojenne 22 IX 1939–5 IV 1945 (fragmenty)Karolina Lanckorońska
Dzieci Ireny SendlerowejAnna Mieszkowska
wybrany utwórNela Mała Reporterka
BezprizorniLidia Ostałowska
A kiedy zniknie pustyniaMarie Pavlenko
Podwórko bez trzepaka. Reportaże z dzieciństwa (wybrany reportaż)Łukasz Pilip
Bajki filozoficzneMichel Piquemal
Niewygodni. Mówią prawdę o wojnie (wywiad z Adą Willenberg lub inny)Magdalena Rigamonti
Szalik. O Wisławie Szymborskiej dla dzieciMichał Rusinek
SimonaMaria Strzelecka
Young power. 30 historii o tym, jak młodzi zmieniają światJustyna Suchecka
Na szlaku kliprów i windjammerów (fragmenty)Zbigniew Urbanyi
Bitwa o Monte CassinoMelchior Wańkowicz
Ziele na kraterzeMelchior Wańkowicz
Patyki, badyleUrszula Zajączkowska

Jak pomóc czwartoklasiście z lekturą

  1. Zapytaj o plan lektur na semestr

    Nauczyciele często podają listę na początku roku. Przy nowej podstawie to szczególnie ważne, bo w każdej szkole lista może być inna.

  2. Sprawdź długość i wydanie

    Powieść na 200–300 stron to dla czwartoklasisty kilka tygodni czytania po 20 minut dziennie. Zacznij wcześniej i podziel książkę na rozdziały na każdy tydzień.

  3. Rozmawiaj o treści, nie tylko o „przeczytaniu”

    Po każdym rozdziale wystarczą 2–3 pytania: kto, co, dlaczego. Taka rozmowa przygotowuje do kartkówki lepiej niż czytanie streszczenia.

  4. Zrób test na koniec

    Testy z wyjaśnieniami do kolejnych lektur pojawiają się w dziale lektury szkolne. Krótki test pokazuje, które fragmenty warto przeczytać jeszcze raz.

Karty pracy do lektur klas 4–6

Każdy pakiet to 10 kart pracy z kluczem odpowiedzi w PDF i darmowa próbka.

Najczęstsze pytania

Jakie lektury są obowiązkowe w klasie 4 w roku 2026/2027?

Z nazwy obowiązkowe są: opis stworzenia świata oraz przypowieści o miłosiernym Samarytaninie i o synu marnotrawnym z Biblii; mity o stworzeniu świata, o Syzyfie, o Dedalu i Ikarze oraz o Demeter i Korze; baśnie i legendy; Mazurek Dąbrowskiego i Rota. Do tego co najmniej 4 dłuższe teksty w roku, które nauczyciel wybiera z listy przykładowej albo spoza niej.

Czy w klasie 4 czyta się Akademię Pana Kleksa?

W nowej podstawie nie ma jej wśród lektur. Nauczyciel może ją wybrać jako tekst spoza listy przykładowej. Dla klas 5–6 w roku 2026/2027 pozostaje lekturą obowiązkową.

Ile lektur trzeba przeczytać w klasie 4?

Co najmniej 4 dłuższe teksty w roku, oprócz krótszych tekstów obowiązkowych (Biblia, mity, baśnie, legendy, utwory patriotyczne).

Czy Hobbit jest lekturą obowiązkową w klasie 4?

Nie. W nowej podstawie Hobbit jest na liście przykładowej, więc nauczyciel może go wybrać. Obowiązkowy pozostaje dla klas 5–6 w roku 2026/2027 i na egzaminie ósmoklasisty w latach 2027–2030.

Źródła i metoda. Status lektur według Dz.U. 2026 poz. 378 (nowa podstawa), Dz.U. 2024 poz. 996 (dotychczasowa podstawa) i informatorów CKE. Zasady redakcyjne · Zgłoś błąd

Stan prawny na 2026-10-10.

Mateusz Będkowski — nauczyciel matematyki, autor serwisu Nie każ mu liczyć

Mateusz Będkowski

nauczyciel matematyki i pedagog

Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-10-10