Strona główna › Lektury szkolne › Nowa lista lektur 2026
Reforma programowa 2026
Nowa lista lektur 2026: co zniknęło, co doszło i kogo to dotyczy
Od 1 września 2026 roku obowiązuje nowa podstawa programowa szkoły podstawowej (Dz.U. 2026 poz. 378), ale tylko w klasach 1 i 4. Starsze roczniki kończą naukę według dotychczasowej listy. Poniżej znajdziesz wszystkie zmiany w lekturach w jednej tabeli, harmonogram dla każdej klasy i odpowiedź, co to znaczy dla egzaminu ósmoklasisty.
- źródło: Dz.U. 2026 poz. 378
- E8 2027–2030 bez zmian
- 108 pozycji listy przykładowej
Najważniejsze w pięciu punktach
- Nowa lista obowiązuje od 2026/2027 tylko w klasach 1 i 4. Klasy 2, 3, 5, 6, 7 i 8 czytają według dotychczasowej podstawy (Dz.U. 2024 poz. 996).
- W klasach 1–6 prawie nie ma już „kanonu” książek. W klasach 1–3 lektury dobiera nauczyciel (co najmniej 4 książki w roku). W klasach 4–6 obowiązkowe są fragmenty Biblii, cztery mity, baśnie i legendy oraz Mazurek Dąbrowskiego i Rota, a do tego co najmniej 4 dłuższe teksty z listy przykładowej albo spoza niej.
- Z podstawy całkowicie zniknęły Akademia Pana Kleksa, Kajko i Kokosz i Mikołajek. Nie ma ich nawet na liście przykładowej.
- Hobbit, Chłopcy z Placu Broni, Narnia, Opowieść wigilijna, Zemsta, Mały Książę, Quo vadis i Syzyfowe prace nie są już obowiązkowe, ale zostają na liście przykładowej. Nauczyciel może je wybrać.
- Egzamin ósmoklasisty w latach 2027–2030 się nie zmienia: sprawdza dotychczasową listę. Pierwszy egzamin według nowej podstawy odbędzie się w 2031 roku.
Których klas to dotyczy
| Rok szkolny | Nowa podstawa | Dotychczasowa podstawa |
|---|---|---|
| 2026/2027 | klasy 1 i 4 | klasy 2, 3, 5, 6, 7, 8 |
| 2027/2028 | klasy 1, 2, 4, 5 | klasy 3, 6, 7, 8 |
| 2028/2029 | klasy 1–6 | klasy 7 i 8 |
| 2029/2030 | klasy 1–7 | klasa 8 |
| 2030/2031 | wszystkie klasy | — |
Źródło: § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 378) w brzmieniu nadanym przez Dz.U. 2026 poz. 958.
Co zniknęło, a co zostało
| Lektura | Dotychczasowa podstawa | Nowa podstawa (2026) |
|---|---|---|
| Akademia Pana Kleksa, J. Brzechwa | obowiązkowa w kl. 4–6 | brak w podstawie |
| Kajko i Kokosz. Szkoła latania, J. Christa | obowiązkowa w kl. 4–6 | brak w podstawie |
| Mikołajek, R. Goscinny, J.-J. Sempé | krótki utwór w kl. 4–6 | brak w podstawie |
| Hobbit, J.R.R. Tolkien | obowiązkowa w kl. 4–6 | lista przykładowa |
| Chłopcy z Placu Broni, F. Molnár | obowiązkowa w kl. 4–6 | lista przykładowa |
| Opowieści z Narnii, C.S. Lewis | obowiązkowa w kl. 4–6 (Lew, czarownica i stara szafa) | lista przykładowa (dowolna część cyklu) |
| Opowieść wigilijna, Ch. Dickens | obowiązkowa w kl. 7–8 | lista przykładowa |
| Zemsta, A. Fredro | obowiązkowa w kl. 7–8 | lista przykładowa (razem ze Ślubami panieńskimi) |
| Mały Książę, A. de Saint-Exupéry | obowiązkowa w kl. 7–8 | lista przykładowa |
| Quo vadis, H. Sienkiewicz | fragmenty, kl. 7–8 | lista przykładowa (całość) |
| Syzyfowe prace, S. Żeromski | fragmenty, kl. 7–8 | lista przykładowa (razem z Siłaczką) |
| Latarnik, H. Sienkiewicz | obowiązkowy w kl. 7–8 | możliwy jako „wybrana nowela Prusa lub Sienkiewicza” |
| Pan Tadeusz, A. Mickiewicz | księgi I, II, IV, X, XI, XII (kl. 7–8) | tylko Inwokacja (kl. 7–8) |
| Świtezianka, A. Mickiewicz | obowiązkowa w kl. 7–8 | „wybrana ballada” Mickiewicza |
| Śmierć pułkownika, A. Mickiewicz | usunięta w 2024 | wraca jako obowiązkowa w kl. 7–8 |
| Ida Fink, opowiadanie | — | nowa obowiązkowa w kl. 7–8 |
| W pustyni i w puszczy, H. Sienkiewicz | uzupełniająca | lista przykładowa |
| Katarynka, B. Prus; Janko Muzykant, H. Sienkiewicz | uzupełniające | niewymienione z tytułu, ale mogą być „wybraną nowelą” w kl. 7–8 |
Pozostają lub wchodzą jako obowiązkowe w klasach 7–8: Dziady część II, Balladyna i Kamienie na szaniec (to jedyne trzy książki nazwane wprost), a także treny VII i VIII oraz fraszki Kochanowskiego, bajki Krasickiego, Reduta Ordona, opowiadanie lub jednoaktówka Mrożka.
Nowa podstawa krok po kroku
Klasy 1–3: nauczyciel wybiera lektury
Nowa podstawa nie ma wykazu lektur dla klas 1–3. „Decyzja doboru lektur należy do nauczycieli”. Uczniowie mają przeczytać w całości co najmniej 4 książki w roku, a raz w roku każdy wybiera książkę do samodzielnego czytania i ją prezentuje. Lektury w klasie 1.
Klasy 4–6: kilka tekstów obowiązkowych i lista przykładowa
Obowiązkowe są: opis stworzenia świata oraz przypowieści o miłosiernym Samarytaninie i o synu marnotrawnym z Biblii; mity o stworzeniu świata, o Syzyfie, o Dedalu i Ikarze, o Demeter i Korze; baśnie i legendy; Mazurek Dąbrowskiego i Rota. Do tego co najmniej 4 dłuższe teksty w roku z listy przykładowej (108 pozycji) albo spoza niej. Lektury w klasie 4.
Klasy 7–8: zamknięta lista klasyki (od 2029/2030)
Treny VII i VIII i fraszki Kochanowskiego, bajki Krasickiego, Dziady cz. II, Reduta Ordona, Śmierć pułkownika, Inwokacja Pana Tadeusza, wybrana ballada Mickiewicza, Balladyna, wybrana nowela Prusa lub Sienkiewicza, Kamienie na szaniec, opowiadanie lub jednoaktówka Mrożka i opowiadanie Idy Fink. Do tego co najmniej 4 dłuższe utwory w roku i wiersze 16 poetów. Lektury w klasach 7–8.
Nowości na liście przykładowej
Lista przykładowa dla klas 4–8 ma 108 pozycji: 76 powieści, opowiadań i dramatów, 5 antologii i 27 tekstów literatury faktu, publicystyki i literatury popularnonaukowej. Podstawa nie przypisuje ich do klas. Nowe względem dotychczasowej listy są m.in.:
- J.K. Rowling, wybrana powieść o Harrym Potterze;
- Michael Ende, Momo i Niekończąca się historia;
- Ursula K. Le Guin, Czarnoksiężnik z Archipelagu;
- Astrid Lindgren, Bracia Lwie Serce i Ronja, córka zbójnika;
- George Orwell, Folwark zwierzęcy;
- William Shakespeare, Romeo i Julia i Sen nocy letniej;
- Sarah Crossan (4 powieści), Brandon Mull, Nancy Springer (Enola Holmes), Jacek Dukaj (Wroniec);
- 24 nowe pozycje literatury faktu i publicystyki, np. Szalik. O Wisławie Szymborskiej dla dzieci Michała Rusinka.
Pełną listę 108 pozycji znajdziesz na stronie lektury w klasie 4.
Co z egzaminem ósmoklasisty
- E8 w latach 2027–2030 sprawdza dotychczasową podstawę (Dz.U. 2024 poz. 996). Obowiązkowe są: Akademia Pana Kleksa, Kajko i Kokosz. Szkoła latania, Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa, Chłopcy z Placu Broni, Hobbit (z klas 4–6) oraz Opowieść wigilijna, Zemsta, Kamienie na szaniec, Dziady cz. II, Mały Książę i Balladyna (z klas 7–8), a także krótkie utwory z klas 7–8. Lista jest drukowana na początku arkusza.
- Termin E8 z polskiego w 2027 roku: 10 maja 2027 r. (termin dodatkowy: 9 czerwca 2027 r.).
- Okres przejściowy 2025–2028: w wypracowaniu i zadaniach otwartych wolno też odwołać się do utworów usuniętych z listy w 2024 roku, np. W pustyni i w puszczy i Katarynki.
- Pierwszy E8 według nowej podstawy odbędzie się w 2031 roku. Napiszą go dzisiejsi czwartoklasiści.
Więcej o tym, jak lektury pojawiają się w arkuszach, znajdziesz na stronie lektury obowiązkowe na egzaminie ósmoklasisty.
Najczęstsze pytania
Czy moje dziecko w klasie 5 musi czytać Akademię Pana Kleksa?
Tak. W roku szkolnym 2026/2027 klasa 5 uczy się według dotychczasowej podstawy, w której Akademia Pana Kleksa jest lekturą obowiązkową klas 4–6. Wielu uczniów przeczytało ją już w klasie 4, ale szkoła może omawiać ją w klasie 5 lub 6. Książka może też pojawić się na egzaminie ósmoklasisty w latach 2027–2030.
Czy w klasie 4 będzie Mikołajek?
Nie ma go w nowej podstawie programowej, ani jako lektury obowiązkowej, ani na liście przykładowej. Nauczyciel może jednak wybrać tekst spoza listy, więc w niektórych szkołach Mikołajek nadal może być czytany.
Kiedy zmieni się lista lektur w liceum?
Ministerstwo planuje nową podstawę dla szkół ponadpodstawowych od 1 września 2027 r., ale do 10 października 2026 r. rozporządzenie nie zostało opublikowane. Licealiści w 2026/2027 czytają według podstawy z 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1019).
Czy nauczyciel może wybrać lekturę spoza listy?
Tak. W nowej podstawie w klasach 4–8 obowiązkowe są tylko wybrane teksty. Pozostałe co najmniej 4 dłuższe teksty w roku nauczyciel wybiera razem z uczniami z listy przykładowej albo spoza niej.
Gdzie przeczytać oryginalny tekst przepisów?
Nowa podstawa to rozporządzenie Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 378 (lista lektur w załączniku nr 2, język polski). Dotychczasowa podstawa to Dz.U. 2024 poz. 996. Oba akty są dostępne w Internetowym Systemie Aktów Prawnych Sejmu.
Sprawdź listę dla swojej klasy
Każda strona klasy pokazuje, według której podstawy uczy się ten rocznik, a przy egzaminie ósmoklasisty dodatkowo, co sprawdza CKE.
Źródła i metoda. Status lektur według Dz.U. 2026 poz. 378 (nowa podstawa), Dz.U. 2024 poz. 996 (dotychczasowa podstawa) i informatorów CKE. Zasady redakcyjne · Zgłoś błąd
Stan prawny na 2026-10-10.
