Mors
Zdjęcie: Nixette · CC BY-SA 4.0
🦊 Ssaki

Mors

Odobenus rosmarus

Mors to potężny, arktyczny ssak morski, łatwo rozpoznawalny po dwóch długich kłach sterczących z pyska oraz grubej warstwie tłuszczu chroniącej go przed lodowatą wodą. Żyje w dużych, głośnych stadach na krach lodowych i wybrzeżach Arktyki.

W pigułce

Mors — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaWody i wybrzeża arktyczne (Ocean Arktyczny)
🍽️
Co jeGłównie mięczaki (małże) zbierane z dna morskiego
📏
WielkośćSamce do 3,6 m i 1500 kg
Ile żyje20-30 lat
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Ma dwa długie kły, którymi podpiera się przy wychodzeniu na lód.
  • Sztywnymi wąsami wymacuje małże na dnie morza.
  • Jest ogromny i ciężki — waży nawet ponad tonę.
  • Mieszka w zimnych morzach Arktyki.
Bliżej natury

Jak żyje mors?

Mors to olbrzymi płetwonogi ssak lodowatych mórz Arktyki, rozpoznawalny po dwóch długich kłach i gęstych wąsach. Kłami podpiera się, wychodząc na krę, i broni przed rywalami.

Czułymi wąsami przeszukuje muliste dno w poszukiwaniu małży i innych zwierząt. Grube warstwy tłuszczu chronią go przed lodowatą wodą, a na lodzie morsy odpoczywają w dużych grupach.

Czy wiesz, że…?

kły morsa mogą osiągać nawet 1 metr długości i rosną przez całe życie zwierzęcia? Mors używa ich nie tylko do walki i obrony, ale przede wszystkim do wyciągania się z wody na lód i kruszenia go — dlatego czasem nazywa się je "drugą parą nóg".

Jak rozpoznać

Jak wygląda mors?

Mors ma masywne, beczkowate ciało pokryte grubą, pomarszczoną skórą, która z wiekiem staje się coraz bledsza — starsze osobniki bywają niemal różowe, bo skóra traci pigment, podczas gdy młode są ciemnobrunatne. Wąsy są sztywne, liczne i wyjątkowo czułe, ułożone w regularne rzędy po obu stronach pyska.

Kły, obecne u obu płci, choć u samców znacznie dłuższe, rosną przez całe życie i są w rzeczywistości wydłużonymi górnymi kłami, a nie siekaczami. Płetwy tylne mogą się obracać do przodu, co pozwala morsowi na lądzie poruszać się na wszystkich czterech kończynach, inaczej niż u fok.

Nie pomyl się

Mors a podobne zwierzęta

Foki nie mają kłów i nie potrafią obracać tylnych płetw do przodu, przez co na lądzie poruszają się, falując całym ciałem, podczas gdy mors może chodzić na czterech kończynach niczym niezgrabny czworonóg.

Uchatki, blisko spokrewnione z lwami morskimi, mają widoczne z zewnątrz małżowiny uszne, których ani mors, ani foki nie mają — to jedna z najprostszych cech odróżniających te trzy grupy płetwonogich.

W sąsiedztwie człowieka

Mors a ludzie

Kły morsa były przez wieki cenionym surowcem, wykorzystywanym jako substytut kości słoniowej w rzeźbiarstwie, co doprowadziło do intensywnych polowań na ten gatunek w wielu rejonach Arktyki, zanim wprowadzono ochronę i ograniczenia handlu.

Rdzenne ludy Arktyki, takie jak Inuici, od tysięcy lat polują na morsy w sposób regulowany tradycyjnymi zasadami i dzisiejszymi przepisami, wykorzystując mięso, tłuszcz i skórę niemal w całości, bez marnotrawstwa.

Topniejący lód morski w Arktyce zmusza morsy do gromadzenia się w coraz większych, gęstszych grupach na coraz mniejszych powierzchniach lądu, co prowadzi do niebezpiecznych stratowań, zwłaszcza wśród młodych zwierząt, gdy duże stado nagle zostanie spłoszone.

Pytania i odpowiedzi

Mors — częste pytania

Ile waży mors?

Dorosły samiec morsa waży nawet 1500 kg i mierzy do 3,6 metra.

Dla dociekliwych
Chroni go gruba, tłuszczowa warstwa pod skórą — miejscami nawet 15 cm — dzięki której nie marznie w lodowatej wodzie.
Ile żyje mors?

Na wolności mors dożywa 20–30 lat.

Dla dociekliwych
Morsy żyją w wielkich, głośnych stadach, które wygrzewają się razem na lodzie i kamienistych brzegach.
Co je mors?

Mors żywi się głównie mięczakami — małżami, które wygrzebuje z dna morskiego.

Dla dociekliwych
Wyczuwa je czułymi wąsami, a potem wysysa mięczaka z muszli jak przez słomkę.
Gdzie żyje mors?

Mors mieszka w zimnych wodach i na wybrzeżach Arktyki, wokół bieguna północnego.

Dla dociekliwych
Spędza czas na przemian w wodzie, gdzie żeruje, i na lodzie, gdzie odpoczywa całymi stadami.
Po co morsowi kły?

Ogromne kły (nawet metrowej długości) pomagają mu wychodzić z wody na lód i bronić się przed rywalami.

Dla dociekliwych
Kły rosną przez całe życie. Im są większe, tym wyższą pozycję ma mors w stadzie.
Jak jest „mors" po angielsku?

Mors po angielsku to walrus (czyt. łolrus).

Dla dociekliwych
Kły to tusks, a wąsy to whiskers.
Dlaczego mors chodzi na czterech kończynach, a foka nie?

Bo tylne płetwy morsa mogą obracać się do przodu, umożliwiając mu stąpanie na wszystkich czterech kończynach, podczas gdy foka na lądzie porusza się, falując całym ciałem.

Dla dociekliwych
Ta różnica w budowie sprawia, że mors jest na lądzie znacznie sprawniejszy niż typowa foka, choć wciąż wolniejszy niż w wodzie.
Do czego wykorzystywano kły morsa?

Jako substytut kości słoniowej w rzeźbiarstwie, co doprowadziło do intensywnych polowań na ten gatunek w wielu rejonach Arktyki.

Dla dociekliwych
Dziś handel kłami morsa jest w większości krajów ograniczony albo zakazany, żeby chronić populacje przed dalszym przetrzebieniem.
Dlaczego topnienie lodu jest groźne dla morsów?

Zwierzęta muszą gromadzić się w coraz większych, gęstszych grupach na coraz mniejszych powierzchniach lądu, co prowadzi do niebezpiecznych stratowań, zwłaszcza wśród młodych.

Dla dociekliwych
Takie masowe stratowania zdarzają się zwłaszcza wtedy, gdy duże, stłoczone stado zostanie nagle spłoszone przez samolot albo drapieżnika.
Poznaj też

Zobacz także walenie i płetwonogie

Kategoria: SsakiWróć do: Walenie i płetwonogie
Wszystkie: walenie i płetwonogie