Kaszalot poluje na wielkie kałamarnice, które żyją w głębinach oceanu. Żeby je złapać, nurkuje głębiej niż jakikolwiek inny ssak — schodzi nawet na ponad 2 kilometry pod powierzchnię.

Podczas takiego nurkowania kaszalot potrafi wstrzymać oddech nawet na ponad godzinę. Zdobycz namierza w ciemności echolokacją: wysyła głośne kliknięcia i słucha ich echa, żeby „zobaczyć" otoczenie dźwiękiem.

Kaszalot ma ogromną, prostokątną głowę stanowiącą nawet jedną trzecią długości całego ciała — to największa głowa wśród wszystkich zwierząt na Ziemi. Skóra jest ciemnoszara i pomarszczona, przypominająca z bliska suszoną śliwkę, a płetwa grzbietowa jest niska, zaokrąglona i przypomina raczej garb niż typową płetwę.

W ogromnej głowie kaszalota mieści się organ zwany spermacetem, wypełniony woskopodobną substancją, która najprawdopodobniej pomaga zwierzęciu regulować pływalność podczas głębokich nurkowań oraz skupiać fale dźwiękowe używane do echolokacji.

Płetwal błękitny ma zupełnie inny kształt głowy — opływowy i spiczasty, a nie ogromny i prostokątny jak u kaszalota, oraz żywi się drobnym krylem, podczas gdy kaszalot poluje na duże kałamarnice w głębinach.

Orka ma znacznie mniejszą, spiczastą głowę i charakterystyczne, czarno-białe ubarwienie, zupełnie inne niż jednolicie szara, pomarszczona skóra kaszalota, a do tego jest znacznie szybsza i bardziej zwrotna.

Substancja spermacet, znajdująca się w głowie kaszalota, była przez stulecia cennym surowcem w przemyśle świecowym i kosmetycznym, co uczyniło ten gatunek głównym celem połowów wielorybniczych w XVIII i XIX wieku, opisanych między innymi w klasycznej powieści o białym wielorybie.

Kaszalot ma największy mózg spośród wszystkich zwierząt, jakie kiedykolwiek żyły na Ziemi, choć w stosunku do wielkości całego ciała nie jest on wcale wyjątkowo duży — ludzki mózg ma znacznie wyższy udział w masie ciała.

Blizny na skórze dorosłych kaszalotów, pozostawione przez przyssawki ogromnych kałamarnic, są jednym z niewielu dowodów na starcia tych zwierząt z gatunkami żyjącymi tak głęboko, że nigdy nie udało się ich sfilmować w naturalnym środowisku podczas polowania. Niektóre blizny mają średnicę porównywalną z talerzem obiadowym.