Foka szara to duża foka mórz północnych, największa z fok żyjących w Bałtyku i widywana czasem u polskiego wybrzeża. Ma charakterystyczny, wydłużony pysk przypominający koński profil.

Poluje na ryby, nurkując przy dnie. Młode rodzą się w białym, puchatym futerku i przez pierwsze tygodnie zostają na lądzie, dopóki nie zrzucą go i nie nauczą się pływać.

Foka szara ma masywne, wrzecionowate ciało oraz wydłużony pysk z wypukłym, „końskim” profilem, po którym najłatwiej odróżnić ją od innych fok europejskich. Samce są zwykle wyraźnie ciemniejsze, niemal czarne, podczas gdy samice mają jaśniejsze, szarawe futro pokryte nieregularnymi, ciemnymi plamami rozproszonymi po całym grzbiecie i bokach.

Samce foki szarej są przy tym znacznie masywniejsze od samic i mają grubszą szyję pokrytą fałdami skóry, co jest dobrze widoczne zwłaszcza w okresie godowym, kiedy rywalizują między sobą o dostęp do samic na lądowiskach nadmorskich.

Foka pospolita ma znacznie krótszy, bardziej zaokrąglony pysk i drobniejsze cętki niż wyraźnie większa foka szara z jej charakterystycznym, wypukłym profilem głowy i masywniejszą sylwetką całego ciała.

Foka grenlandzka ma na grzbiecie ciemny wzór przypominający harfę i żyje głównie wśród lodów Arktyki, w odróżnieniu od foki szarej, częściej spotykanej na skalistych i piaszczystych wybrzeżach.

Foka szara była w przeszłości intensywnie polowana w Bałtyku dla futra i tłuszczu, co razem z zanieczyszczeniem morza doprowadziło do drastycznego spadku jej liczebności w tym regionie w ciągu całego XX wieku.

Dzięki ochronie prawnej i czystszej wodzie populacja foki szarej w Bałtyku od kilkudziesięciu lat stopniowo się odbudowuje, choć proces ten przebiega powoli i wciąż wymaga dalszego monitorowania przez naukowców obserwujących kolejne pokolenia tych zwierząt.

Rosnąca liczba fok szarych bywa dziś źródłem konfliktu z rybakami, bo zwierzęta te chętnie żerują przy sieciach rybackich, wyjadając z nich ryby i czasem uszkadzając sprzęt połowowy, co budzi spory o sposoby ograniczania takich strat bez szkody dla samych fok i lokalnego rybołówstwa.