
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Grampus griseus
Delfin Risso to duży, szary delfin, którego ciało jest niemal całkowicie pokryte białymi bliznami i zadrapaniami — pamiątkami po walkach z kałamarnicami oraz starciach z innymi delfinami Risso. Im starszy osobnik, tym więcej blizn i jaśniejsza skóra.
Delfin Risso to krępy delfin głębszych mórz, którego łatwo poznać po zaokrąglonej głowie bez dzioba. Z wiekiem jego szare ciało pokrywa się coraz gęstszą siecią jasnych rys.
Te blizny to najczęściej ślady po walkach i po zdobyczy — delfin Risso poluje bowiem głównie na kałamarnice, nurkując po nie głęboko pod powierzchnię.
im starszy delfin Risso, tym jaśniejsza i bardziej pobliznowana jest jego skóra? Młode osobniki rodzą się ciemnoszare i niemal gładkie, a z czasem gromadzą coraz więcej białych blizn po polowaniach na kałamarnice i starciach z innymi delfinami — najstarsze osobniki bywają niemal całkowicie białe.
Delfin Risso ma krępe ciało, zaokrągloną głowę bez wyodrębnionego dzioba oraz charakterystyczną, pionową bruzdę biegnącą przez środek czoła, niespotykaną u większości innych delfinów żyjących w tych samych, głębokich wodach oceanicznych.
Płetwa grzbietowa jest wysoka i wyraźnie sierpowata, znacznie większa w stosunku do ciała niż u wielu innych delfinów, co razem z pobliznowaną skórą ułatwia rozpoznanie tego gatunku nawet z pewnej odległości i przy słabym oświetleniu.
Morświn jest wyraźnie mniejszy i ma gładką, ciemnoszarą skórę bez charakterystycznych, jasnych blizn typowych dla starszych delfinów Risso, a jego głowa jest przy tym znacznie mniejsza i bardziej okrągła.
Orka ma znacznie większe, kontrastowe, czarno-białe ubarwienie z wyraźnymi białymi plamami, zupełnie inne od jednolicie szarego, pobliznowanego ciała delfina Risso i jego zaokrąglonej, pozbawionej dzioba głowy bez wyraźnego dziobu.
Naukowcy wykorzystują unikalny układ jasnych blizn na ciele każdego delfina Risso do rozpoznawania pojedynczych osobników na zdjęciach, podobnie jak w przypadku unikalnego kształtu ogona u wielorybów, którego wzór też pozostaje niezmienny przez całe życie zwierzęcia. Taka metoda pozwala prowadzić długoterminowe badania bez konieczności chwytania czy oznaczania zwierząt jakimikolwiek fizycznymi znacznikami.
Dzięki takiej metodzie fotoidentyfikacji badacze mogą przez lata śledzić losy tych samych zwierząt, ustalać ich wędrówki oraz obserwować, jak z wiekiem przybywa im blizn i jaśnieje skóra, co pozwala też w przybliżeniu ocenić wiek danego osobnika bez konieczności jego chwytania.
Delfin Risso bywa też przypadkowo łowiony w sieciach stawianych na kałamarnice, będące jego głównym pokarmem, co w niektórych rejonach świata stanowi realne zagrożenie dla lokalnych populacji tego gatunku, zwłaszcza tam, gdzie połowy kałamarnic prowadzone są na dużą, przemysłową skalę przez wiele statków naraz.
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Materiał PDF · sklep
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Materiał PDF · sklep
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł

Kartkówka PDF · sklep
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Delfin Risso ma 2,6–4 metry długości i waży do 500 kg.
Delfin Risso waży do 500 kg.
Delfin Risso ma krępe ciało, zaokrągloną głowę bez wyodrębnionego dzioba oraz charakterystyczną, pionową bruzdę biegnącą przez środek czoła, niespotykaną u większości innych delfinów żyjących w tych samych, głębokich wodach oceanicznych.
Delfin Risso dożywa 25–30 lat.
Delfin Risso poluje głównie na kałamarnice i inne głowonogi.
Delfin Risso pływa w głębokich wodach oceanicznych na całym świecie, poza zimnymi rejonami polarnymi.
Z wiekiem ich skóra pokrywa się coraz większą liczbą jasnych blizn, aż najstarsze osobniki wyglądają niemal na białe.
Delfin Risso po angielsku to Risso's dolphin.
To charakterystyczna, pionowa bruzda biegnąca przez środek czoła, niespotykana u większości innych delfinów, choć jej dokładna funkcja nie jest do końca znana.
Po unikalnym układzie jasnych blizn na ciele każdego zwierzęcia, podobnie jak rozpoznaje się poszczególne wieloryby po kształcie ogona.
Bywa przypadkowo łowiony w sieciach stawianych na kałamarnice, będące jego głównym pokarmem, co w niektórych rejonach świata zagraża lokalnym populacjom.

Beluga jest jednym z niewielu waleni zdolnych do poruszania szyją, ponieważ w przeciwieństwie do większości waleni jej kręgi szyjn
Poznaj
Każdy delfin butlonosy ma swój unikalny, niepowtarzalny gwizd, którego używa jako "imienia" — inne delfiny rozpoznają go po tym dź
Poznaj
Delfin długoszczęki przez długi czas był uznawany za tę samą odmianę co delfin zwyczajny, dopóki badania genetyczne nie potwierdzi
Poznaj
Delfin pręgoboki potrafi wyskakiwać z wody na wysokość nawet 7 metrów, wykonując przy tym efektowne salta?
Poznaj
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-13
30 kart pracy, które uczą dziecko uważnego patrzenia i kończenia tego, co zaczęło. Cały PDF wrzucam za darmo do grupy na Facebooku — bez zapisów.
Odbieram książeczkę w grupie