Beluga

Beluga to niewielki, śnieżnobiały waleń mroźnych mórz Arktyki. Ma zaokrągloną, wypukłą głowę i — w odróżnieniu od wielu waleni — potrafi ruszać szyją, obracając głowę na boki.

Słynie z gadatliwości: piszczy, gwiżdże i cmoka tak głośno, że nazwano ją morskim kanarkiem. Żyje w stadach i poluje na ryby oraz zwierzęta z dna morza.

Beluga ma na czole charakterystyczny, wypukły „melon” — miękki, tłuszczowy narząd, którego kształt zwierzę potrafi zmieniać, wydymając go lub spłaszczając podczas wydawania dźwięków i komunikacji z resztą stada.

Młode beługi rodzą się w ciemnoszarym lub brunatnym umaszczeniu i dopiero stopniowo, przez kilka lat, jaśnieją, aż osiągną charakterystyczną, śnieżnobiałą barwę dorosłych osobników — po odcieniu skóry można więc w przybliżeniu ocenić wiek zwierzęcia.

Narwal jest blisko spokrewniony z belugą, ale ma szarawą, cętkowaną skórę oraz charakterystyczny, spiralny kieł, którego biała, gładkoskóra beluga nigdy nie posiada, mimo należenia do tej samej rodziny waleni.

Delfin butlonosy ma smuklejsze, bardziej wysmukłe ciało z wyraźnym dziobem, zupełnie inne od krępej sylwetki i zaokrąglonej, pozbawionej dzioba głowy beługi, żyjącej w znacznie chłodniejszych wodach arktycznych.

Zmienny kształt „melonu” na czole beługi jest przedmiotem badań naukowych nad tym, jak zwierzęta te modulują swoje bogate odgłosy i czy kształt ten wpływa na sposób, w jaki dźwięk rozchodzi się w wodzie, a nawet jak precyzyjnie działa ich echolokacja.

Bogaty repertuar dźwięków beługi, słyszalny czasem nawet z pokładu statku, od dawna przyciąga uwagę badaczy komunikacji zwierząt oraz ośrodków trzymających te wysoce towarzyskie walenie w niewoli, gdzie chętnie nawiązują kontakt z opiekunami.

Trzymanie beług w oceanariach budzi jednak coraz więcej dyskusji, bo są to zwierzęta silnie stadne i inteligentne, przyzwyczajone w naturze do życia w dużych, ruchliwych grupach na rozległych wodach Arktyki, gdzie mogą swobodnie pokonywać długie dystanse. Przeciwnicy takiej praktyki wskazują, że nawet duży basen nie jest w stanie odtworzyć warunków, do jakich te towarzyskie zwierzęta są przystosowane w naturze, ani zapewnić im podobnej przestrzeni do pływania.