Beluga
Zdjęcie: Carquinyol from Badalona, Catalunya · CC BY-SA 2.0
🦊 Ssaki

Beluga

Delphinapterus leucas

Beluga, zwana też wielorybem białym, to jeden z najbardziej rozpoznawalnych waleni Arktyki — całkowicie biała skóra dorosłych osobników oraz zaokrąglona głowa z ruchomym "czołem" (melonem) czynią ją łatwą do odróżnienia od innych waleni.

W pigułce

Beluga — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaZimne wody Arktyki i sub-Arktyki
🍽️
Co jeRyby, kałamarnice, skorupiaki
📏
WielkośćDo 5,5 m długości, do 1600 kg
Ile żyje35-50 lat
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Jest cała biała i ma zaokrągloną, ruchomą głowę.
  • Nazywana bywa morskim kanarkiem, bo dużo śpiewa.
  • Potrafi obracać głową na boki i w dół.
  • Mieszka w zimnych wodach Arktyki.
Bliżej natury

Jak żyje beluga?

Beluga to niewielki, śnieżnobiały waleń mroźnych mórz Arktyki. Ma zaokrągloną, wypukłą głowę i — w odróżnieniu od wielu waleni — potrafi ruszać szyją, obracając głowę na boki.

Słynie z gadatliwości: piszczy, gwiżdże i cmoka tak głośno, że nazwano ją morskim kanarkiem. Żyje w stadach i poluje na ryby oraz zwierzęta z dna morza.

Czy wiesz, że…?

beluga jest jednym z niewielu waleni zdolnych do poruszania szyją, ponieważ w przeciwieństwie do większości waleni jej kręgi szyjne nie są zrośnięte? Dzięki temu może obracać głowę na boki, patrząc na otoczenie w sposób niedostępny dla większości innych gatunków wielorybów.

Jak rozpoznać

Jak wygląda beluga?

Beluga ma na czole charakterystyczny, wypukły „melon” — miękki, tłuszczowy narząd, którego kształt zwierzę potrafi zmieniać, wydymając go lub spłaszczając podczas wydawania dźwięków i komunikacji z resztą stada.

Młode beługi rodzą się w ciemnoszarym lub brunatnym umaszczeniu i dopiero stopniowo, przez kilka lat, jaśnieją, aż osiągną charakterystyczną, śnieżnobiałą barwę dorosłych osobników — po odcieniu skóry można więc w przybliżeniu ocenić wiek zwierzęcia.

Nie pomyl się

Beluga a podobne zwierzęta

Narwal jest blisko spokrewniony z belugą, ale ma szarawą, cętkowaną skórę oraz charakterystyczny, spiralny kieł, którego biała, gładkoskóra beluga nigdy nie posiada, mimo należenia do tej samej rodziny waleni.

Delfin butlonosy ma smuklejsze, bardziej wysmukłe ciało z wyraźnym dziobem, zupełnie inne od krępej sylwetki i zaokrąglonej, pozbawionej dzioba głowy beługi, żyjącej w znacznie chłodniejszych wodach arktycznych.

W sąsiedztwie człowieka

Beluga a ludzie

Zmienny kształt „melonu” na czole beługi jest przedmiotem badań naukowych nad tym, jak zwierzęta te modulują swoje bogate odgłosy i czy kształt ten wpływa na sposób, w jaki dźwięk rozchodzi się w wodzie, a nawet jak precyzyjnie działa ich echolokacja.

Bogaty repertuar dźwięków beługi, słyszalny czasem nawet z pokładu statku, od dawna przyciąga uwagę badaczy komunikacji zwierząt oraz ośrodków trzymających te wysoce towarzyskie walenie w niewoli, gdzie chętnie nawiązują kontakt z opiekunami.

Trzymanie beług w oceanariach budzi jednak coraz więcej dyskusji, bo są to zwierzęta silnie stadne i inteligentne, przyzwyczajone w naturze do życia w dużych, ruchliwych grupach na rozległych wodach Arktyki, gdzie mogą swobodnie pokonywać długie dystanse. Przeciwnicy takiej praktyki wskazują, że nawet duży basen nie jest w stanie odtworzyć warunków, do jakich te towarzyskie zwierzęta są przystosowane w naturze, ani zapewnić im podobnej przestrzeni do pływania.

Pytania i odpowiedzi

Beluga — częste pytania

Jak duża jest beluga?

Beluga ma do 5,5 metra długości i waży do 1600 kg.

Dla dociekliwych
Jest cała biała, ma zaokrągloną głowę z wyraźnym „czołem" i nie ma płetwy grzbietowej — dzięki temu łatwiej jej pływać pod lodem.
Ile żyje beluga?

Beluga dożywa 35–50 lat.

Dla dociekliwych
Żyje w grupach i jest bardzo towarzyska — belugi często razem pływają i „rozmawiają".
Co je beluga?

Beluga jest mięsożerna — poluje na ryby, kałamarnice i skorupiaki.

Dla dociekliwych
Żeruje przy dnie i pod lodem, wypatrując i „wysłuchując" zdobyczy dźwiękami.
Gdzie żyje beluga?

Beluga mieszka w zimnych wodach Arktyki i mórz wokół niej.

Dla dociekliwych
Biały kolor pomaga jej ukryć się wśród lodu i śniegu przed głównym wrogiem — orką.
Dlaczego belugę nazywają „kanarkiem mórz"?

Bo wydaje mnóstwo dźwięków — gwiżdże, ćwierka, piszczy i klika, prawie jak śpiewający ptak.

Dla dociekliwych
Belugi porozumiewają się tymi dźwiękami i używają ich do echolokacji — „widzą" nimi otoczenie w mętnej, ciemnej wodzie.
Czy beluga może ruszać głową?

Tak — to rzadkość wśród waleni! Beluga potrafi obracać głowę na boki, bo jej kręgi szyjne nie są ze sobą zrośnięte.

Dla dociekliwych
Większość waleni ma sztywną szyję i musi obracać całe ciało. Beluga może za to kiwać głową i rozglądać się jak my.
Jak jest „beluga" po angielsku?

Beluga po angielsku to beluga whale (czyt. beluga łejl).

Dla dociekliwych
Arktyka to the Arctic, a walenie to whales.
Po co beludze zmienny kształt „melonu” na czole?

To miękki, tłuszczowy narząd, którego kształt zwierzę zmienia podczas wydawania dźwięków i komunikacji z resztą stada.

Dla dociekliwych
Naukowcy badają, jak dokładnie kształt tego narządu wpływa na sposób, w jaki dźwięk rozchodzi się w wodzie.
Jak zmienia się kolor beługi z wiekiem?

Młode rodzą się w ciemnoszarym lub brunatnym umaszczeniu i dopiero stopniowo, przez kilka lat, jaśnieją do charakterystycznej, śnieżnobiałej barwy dorosłych.

Dla dociekliwych
Po odcieniu skóry danego osobnika można więc w przybliżeniu ocenić, ile ma mniej więcej lat.
Dlaczego trzymanie beług w niewoli budzi dyskusje?

Bo są to zwierzęta silnie stadne i inteligentne, przyzwyczajone w naturze do życia w dużych, ruchliwych grupach na rozległych wodach Arktyki.

Dla dociekliwych
Ich bogaty repertuar dźwięków od dawna przyciąga jednak uwagę zarówno badaczy, jak i ośrodków trzymających je w niewoli.
Poznaj też

Zobacz także walenie i płetwonogie

Kategoria: SsakiWróć do: Walenie i płetwonogie
Wszystkie: walenie i płetwonogie