Foka obrączkowana

Foka obrączkowana to najmniejsza i najliczniejsza foka lodowej Arktyki. Nazwę zawdzięcza jasnym pierścieniom zdobiącym jej ciemne futro.

Mocnymi pazurami przednich płetw utrzymuje w grubym lodzie otwory, przez które wynurza się po powietrze. To najważniejsza zdobycz niedźwiedzia polarnego, który czatuje właśnie przy takich przeręblach.

Foka obrączkowana ma krępe, niewielkie ciało pokryte ciemnoszarym futrem z jaśniejszymi, pierścieniowatymi plamami rozproszonymi po grzbiecie i bokach — to od nich wzięła się nazwa gatunku. Głowa jest mała i okrągła, z dużymi, ciemnymi oczami dobrze przystosowanymi do słabego światła pod lodem.

Przednie płetwy mają mocne, długie pazury, znacznie potężniejsze niż u większości innych fok, przystosowane do wyskrobywania i utrzymywania otworów oddechowych w grubym na wiele centymetrów lodzie arktycznym.

Foka pospolita jest większa od foki obrączkowanej i ma bardziej nieregularne, rozlane plamy zamiast wyraźnych pierścieni, a jej pazury są słabsze, bo nie musi przebijać się przez tak gruby lód.

Foka grenlandzka ma charakterystyczny, ciemny wzór w kształcie harfy na jasnym tle grzbietu, zupełnie inny od drobnych, pierścieniowatych plam foki obrączkowanej rozproszonych po całym ciele.

Foka obrączkowana jest najważniejszym źródłem pokarmu dla niedźwiedzia polarnego, który czatuje przy jej otworach oddechowych, czekając cierpliwie, aż zwierzę wynurzy się po powietrze — bez tej foki niedźwiedzie polarne nie miałyby wystarczająco stabilnego źródła pożywienia przez większość roku.

Zależność ta sprawia, że losy obu gatunków są ze sobą ściśle powiązane — topnienie lodu arktycznego, ograniczające dostęp foki obrączkowanej do stabilnych miejsc do budowy jaskiń lęgowych, uderza pośrednio także w niedźwiedzie polarne, tracące swoje główne żerowisko.

Rdzenne ludy Arktyki od tysięcy lat polują na fokę obrączkowaną, wykorzystując mięso, tłuszcz i skórę, a tradycyjne metody polowania z użyciem otworów oddechowych są dziś przedmiotem badań etnograficznych dokumentujących dawną wiedzę o zwyczajach tych zwierząt oraz strategiach przetrwania w skrajnych warunkach. Wiedza ta bywa dziś przekazywana młodszym pokoleniom właśnie po to, by nie zaginęła wraz ze zmieniającym się trybem życia społeczności arktycznych.