
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Balaenoptera musculus
Płetwal błękitny to największe zwierzę, jakie kiedykolwiek żyło na Ziemi — większe nawet od największych dinozaurów. To morski ssak, czyli waleń, który oddycha powietrzem.
Płetwal błękitny dorasta do około 30 metrów długości i waży ponad sto ton. Mimo tak ogromnych rozmiarów odżywia się maleńkimi skorupiakami zwanymi krylem, które odcedza z wody dziesiątkami kilogramów naraz.
Zamiast zębów ma w pysku rzędy rogowych płyt — fiszbinów — które działają jak sito. Płetwal nabiera ogromny łyk wody z krylem, a potem wypycha wodę przez fiszbiny, zatrzymując jedzenie.
płetwal błękitny to największe zwierzę, jakie kiedykolwiek żyło na Ziemi — większe nawet od największych dinozaurów? Samo jego serce jest wielkości małego samochodu, a mimo to żywi się maleńkim krylem.
Płetwal błękitny ma smukłe, wydłużone ciało w odcieniu niebieskoszarym, często z jaśniejszymi, cętkowanymi plamami na skórze. Na spodzie żuchwy i brzucha biegną wzdłużne fałdy, które rozciągają się jak harmonijka podczas nabierania ogromnych ilości wody z krylem.
Płetwa grzbietowa jest bardzo mała jak na tak wielkie zwierzę, umieszczona daleko z tyłu ciała, a płetwa ogonowa szeroka i płaska, dająca potężny napęd przy stosunkowo niedużym wysiłku podczas długich, spokojnych wędrówek oceanicznych.
Płetwal fałszywy, mniejszy krewniak płetwala błękitnego, ma podobny kształt ciała, ale jest wyraźnie krótszy i ma inny wzór ubarwienia na szczęce, trudny do odróżnienia bez dużego doświadczenia w rozpoznawaniu wielorybów.
Kaszalot ma zupełnie inny kształt głowy — ogromną, prostokątną, podczas gdy głowa płetwala jest opływowa i spiczasta, dobrze dopasowana do szybkiego, choć energooszczędnego pływania na duże odległości oceaniczne.
Płetwal błękitny był w XX wieku masowo polowany przez flotylle wielorybnicze wyposażone w harpuny z materiałami wybuchowymi, co doprowadziło populację światową do spadku o ponad dziewięćdziesiąt procent, zanim w latach siedemdziesiątych wprowadzono międzynarodowy zakaz polowań na ten gatunek.
Odgłosy wydawane przez płetwala błękitnego należą do najgłośniejszych dźwięków wytwarzanych przez jakiekolwiek zwierzę na Ziemi i mogą nieść się w wodzie na setki kilometrów, choć są zbyt niskie, by ludzkie ucho mogło je usłyszeć bez specjalnego sprzętu.
Mimo ochrony populacja płetwala błękitnego odbudowuje się bardzo powoli, bo samice rodzą zwykle jedno młode raz na kilka lat, a dodatkowym zagrożeniem pozostają kolizje ze statkami oraz zaplątanie w sieci rybackie na trasach jego wędrówek przez ruchliwe szlaki morskie.
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Materiał PDF · sklep
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Materiał PDF · sklep
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł

Kartkówka PDF · sklep
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Płetwal błękitny dorasta do około 30 metrów długości i waży ponad 100 ton — to największe zwierzę w historii Ziemi.
Płetwal błękitny waży ponad 100 ton.
Płetwal błękitny ma smukłe, wydłużone ciało w odcieniu niebieskoszarym, często z jaśniejszymi, cętkowanymi plamami na skórze.
Płetwal błękitny dożywa 80–90 lat.
Mimo ogromnych rozmiarów płetwal żywi się maleńkimi skorupiakami zwanymi krylem.
Płetwal błękitny pływa we wszystkich oceanach świata.
Nie — to ssak, czyli waleń. Oddycha powietrzem płucami i musi wynurzać się, żeby zaczerpnąć oddechu.
Płetwal błękitny po angielsku to blue whale.
Masowe polowania flotylli wielorybniczych w XX wieku, prowadzone harpunami z materiałami wybuchowymi, zmniejszyły populację światową o ponad dziewięćdziesiąt procent.
Wydaje jedne z najgłośniejszych dźwięków wśród wszystkich zwierząt na Ziemi, mogące nieść się w wodzie na setki kilometrów.
Samice rodzą zwykle jedno młode raz na kilka lat, a dodatkowo zagrażają im kolizje ze statkami i zaplątanie w sieci rybackie.

Beluga jest jednym z niewielu waleni zdolnych do poruszania szyją, ponieważ w przeciwieństwie do większości waleni jej kręgi szyjn
Poznaj
Im starszy delfin Risso, tym jaśniejsza i bardziej pobliznowana jest jego skóra?
Poznaj
Każdy delfin butlonosy ma swój unikalny, niepowtarzalny gwizd, którego używa jako "imienia" — inne delfiny rozpoznają go po tym dź
Poznaj
Delfin długoszczęki przez długi czas był uznawany za tę samą odmianę co delfin zwyczajny, dopóki badania genetyczne nie potwierdzi
Poznaj
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-13
30 kart pracy, które uczą dziecko uważnego patrzenia i kończenia tego, co zaczęło. Cały PDF wrzucam za darmo do grupy na Facebooku — bez zapisów.
Odbieram książeczkę w grupie