Narwal

Sławny kieł narwala to tak naprawdę wyrośnięty ząb, który przebija wargę i rośnie prosto do przodu, nawet na trzy metry. Narwale używają go m.in. do wyczuwania otoczenia i popisów.

Narwale żyją w grupach w zimnych wodach wokół bieguna. Nurkują bardzo głęboko po ryby i kałamarnice, a między krami wynurzają się, żeby zaczerpnąć powietrza.

Narwal ma krępe, szarawe ciało pokryte ciemnymi, nieregularnymi plamami, gęstniejącymi z wiekiem — bardzo stare osobniki bywają niemal całkowicie białe. W przeciwieństwie do większości waleni nie ma wyodrębnionej płetwy grzbietowej, tylko niski, wydłużony grzbietowy garb, co ułatwia mu poruszanie się pod pokrywą lodową.

Charakterystyczny kieł, obecny niemal wyłącznie u samców, jest w rzeczywistości lewym górnym zębem, który przebija wargę i rośnie spiralnie do przodu. U samic zdarza się rzadko i jest zwykle krótszy, a bardzo rzadko obserwowane są osobniki z dwoma kłami naraz.

Beluga jest blisko spokrewniona z narwalem, ma podobną wielkość, ale jest jednolicie biała u dorosłych osobników i nie ma żadnego kła — obie te cechy wyraźnie odróżniają ją od narwala.

Delfin butlonosy ma zupełnie inny kształt ciała, wyraźnie wyodrębnioną płetwę grzbietową i krótki pysk, podczas gdy narwal ma niski garb zamiast płetwy i nie ma typowego, wydłużonego dzioba.

Kieł narwala był w średniowiecznej Europie sprzedawany jako róg jednorożca, budząc ogromne zainteresowanie i osiągając ceny porównywalne z majątkiem, zanim odkryto jego prawdziwe pochodzenie — legendy o jednorożcach czerpały prawdopodobnie właśnie z tych tajemniczych, sprowadzanych z północy przedmiotów.

Badania wykazały, że kieł narwala jest pokryty milionami maleńkich kanalików nerwowych, przez co może działać jako organ zmysłowy, wyczuwający zmiany temperatury, ciśnienia i zasolenia wody — to zaskakujące odkrycie dla struktury, którą przez długi czas uważano wyłącznie za ozdobę albo broń.

Zmiany klimatyczne i topnienie lodu arktycznego zmieniają trasy migracji narwali oraz zwiększają ruch statków w rejonach, które wcześniej były przez większość roku niedostępne, co niesie nowe zagrożenia dla gatunku przystosowanego do życia w bardzo specyficznych, lodowych warunkach.