
Wieloryb grenlandzki
Balaena mysticetus
Wieloryb grenlandzki to jeden z najdłużej żyjących ssaków na świecie — niektóre osobniki dożywają ponad 200 lat, co czyni je świadkami wydarzeń sprzed dwóch stuleci. Żyje wyłącznie w lodowatych wodach Arktyki, nie migrując do cieplejszych mórz.
Wieloryb grenlandzki — podstawowe fakty
Szybkie ciekawostki
- Ma ogromną, łukowatą głowę, którą przebija lód.
- Zamiast zębów ma fiszbiny do przecedzania wody.
- Należy do najdłużej żyjących zwierząt świata.
- Grubą warstwą tłuszczu broni się przed mrozem.
Jak żyje wieloryb grenlandzki?
Wieloryb grenlandzki to potężny waleń lodowatych mórz Arktyki. Ma ogromną, wygiętą w łuk głowę, którą potrafi rozbijać taflę lodu, żeby zaczerpnąć powietrza.
Zamiast zębów ma w pysku fiszbiny — rogowe płyty, przez które przecedza wodę, zatrzymując maleńkie skorupiaki. To jedno z najdłużej żyjących zwierząt na Ziemi, dożywające nawet ponad 200 lat.
w ciałach niektórych upolowanych wielorybów grenlandzkich znaleziono groty harpunów sprzed ponad 100-200 lat, co pozwoliło naukowcom oszacować, że gatunek ten może żyć nawet ponad dwa wieki? To czyni go jednym z najdłużej żyjących ssaków na całej planecie.
Jak wygląda wieloryb grenlandzki?
Wieloryb grenlandzki ma masywne, czarne ciało bez płetwy grzbietowej — jej brak ułatwia zwierzęciu przebywanie tuż pod pokrywą lodową bez ryzyka zranienia. Na dolnej szczęce widnieje charakterystyczna, jasna plama, dobrze odróżniająca ten gatunek od innych wielkich waleni żyjących w podobnych, zimnych wodach.
Pod skórą wieloryba grenlandzkiego znajduje się wyjątkowo gruba warstwa tłuszczu, znacznie grubsza niż u waleni żyjących w cieplejszych wodach, co pozwala mu znosić skrajnie niskie temperatury mórz arktycznych przez cały rok, nawet w środku zimy.
Wieloryb grenlandzki a podobne zwierzęta
Płetwal błękitny ma smukłe ciało z wyraźną płetwą grzbietową oraz fałdy na gardle, zupełnie inne od pozbawionego płetwy grzbietowej, krępego ciała wieloryba grenlandzkiego, przystosowanego do życia wśród arktycznych lodów przez cały rok.
Narwal jest znacznie mniejszy i ma charakterystyczny, spiralny kieł zamiast fiszbin, których wieloryb grenlandzki używa do przecedzania wody w poszukiwaniu drobnych skorupiaków stanowiących jego podstawowy pokarm przez cały rok.
Wieloryb grenlandzki a ludzie
Wieloryb grenlandzki był w przeszłości jednym z głównych celów dawnego wielorybnictwa — cenione były zarówno jego fiszbiny, wykorzystywane niegdyś do produkcji gorsetów i innych przedmiotów wymagających sprężystego, elastycznego materiału, jak i tłuszcz przetapiany na olej opałowy oraz oświetleniowy.
Powolne tempo pływania oraz gruba warstwa tłuszczu sprawiały, że gatunek ten był stosunkowo łatwym celem dla dawnych statków wielorybniczych, co w minionych wiekach doprowadziło do silnego przetrzebienia jego populacji w wielu regionach Arktyki, zwłaszcza w pobliżu głównych szlaków żeglugowych.
Odkrycie grotów harpunów sprzed dziesiątków, a nawet ponad stu lat w ciałach współcześnie upolowanych wielorybów grenlandzkich skłoniło naukowców do badań nad niezwykłą długowiecznością tego gatunku, dziś traktowaną jako jeden z ciekawszych tematów badań nad starzeniem się ssaków w ogóle i mechanizmami spowalniającymi ten proces.
Wieloryb grenlandzki — częste pytania
Jak duży jest wieloryb grenlandzki?
Wieloryb grenlandzki dorasta do 18–20 metrów długości i waży nawet 100 ton.
Dla dociekliwych
Ile żyje wieloryb grenlandzki?
Wyjątkowo długo — nawet ponad 200 lat! To jeden z najdłużej żyjących ssaków na świecie.
Dla dociekliwych
Co je wieloryb grenlandzki?
Żywi się drobnym planktonem — krylem i maleńkimi skorupiakami — które odcedza z wody.
Dla dociekliwych
Gdzie żyje wieloryb grenlandzki?
Wieloryb grenlandzki mieszka w zimnych wodach Arktyki i nie migruje do cieplejszych mórz.
Dla dociekliwych
Jak wieloryb grenlandzki znosi arktyczny mróz?
Chroni go najgrubsza warstwa tłuszczu ze wszystkich waleni — nawet do 50 cm!
Dla dociekliwych
Jak jest „wieloryb" po angielsku?
Wieloryb grenlandzki po angielsku to bowhead whale.
Dla dociekliwych
Dlaczego wieloryb grenlandzki nie ma płetwy grzbietowej?
Jej brak ułatwia zwierzęciu przebywanie tuż pod pokrywą lodową bez ryzyka zranienia o krawędzie lodu.
Dla dociekliwych
Dlaczego wieloryb grenlandzki był dawniej tak intensywnie polowany?
Cenione były jego fiszbiny, używane niegdyś do produkcji różnych przedmiotów wymagających sprężystego materiału, a także tłuszcz przetapiany na olej.
Dla dociekliwych
Skąd wiadomo, że wieloryb grenlandzki żyje tak długo?
W ciałach współcześnie upolowanych osobników znajdowano groty harpunów sprzed dziesiątków, a nawet ponad stu lat.
Dla dociekliwych
Zobacz także walenie i płetwonogie

Beluga
Beluga jest jednym z niewielu waleni zdolnych do poruszania szyją, ponieważ w przeciwieństwie do większości waleni jej kręgi szyjn
Poznaj
Delfin Risso
Im starszy delfin Risso, tym jaśniejsza i bardziej pobliznowana jest jego skóra?
Poznaj
Delfin butlonosy
Każdy delfin butlonosy ma swój unikalny, niepowtarzalny gwizd, którego używa jako "imienia" — inne delfiny rozpoznają go po tym dź
Poznaj
Delfin długoszczęki
Delfin długoszczęki przez długi czas był uznawany za tę samą odmianę co delfin zwyczajny, dopóki badania genetyczne nie potwierdzi
Poznaj