Wieloryb grenlandzki

Wieloryb grenlandzki to potężny waleń lodowatych mórz Arktyki. Ma ogromną, wygiętą w łuk głowę, którą potrafi rozbijać taflę lodu, żeby zaczerpnąć powietrza.

Zamiast zębów ma w pysku fiszbiny — rogowe płyty, przez które przecedza wodę, zatrzymując maleńkie skorupiaki. To jedno z najdłużej żyjących zwierząt na Ziemi, dożywające nawet ponad 200 lat.

Wieloryb grenlandzki ma masywne, czarne ciało bez płetwy grzbietowej — jej brak ułatwia zwierzęciu przebywanie tuż pod pokrywą lodową bez ryzyka zranienia. Na dolnej szczęce widnieje charakterystyczna, jasna plama, dobrze odróżniająca ten gatunek od innych wielkich waleni żyjących w podobnych, zimnych wodach.

Pod skórą wieloryba grenlandzkiego znajduje się wyjątkowo gruba warstwa tłuszczu, znacznie grubsza niż u waleni żyjących w cieplejszych wodach, co pozwala mu znosić skrajnie niskie temperatury mórz arktycznych przez cały rok, nawet w środku zimy.

Płetwal błękitny ma smukłe ciało z wyraźną płetwą grzbietową oraz fałdy na gardle, zupełnie inne od pozbawionego płetwy grzbietowej, krępego ciała wieloryba grenlandzkiego, przystosowanego do życia wśród arktycznych lodów przez cały rok.

Narwal jest znacznie mniejszy i ma charakterystyczny, spiralny kieł zamiast fiszbin, których wieloryb grenlandzki używa do przecedzania wody w poszukiwaniu drobnych skorupiaków stanowiących jego podstawowy pokarm przez cały rok.

Wieloryb grenlandzki był w przeszłości jednym z głównych celów dawnego wielorybnictwa — cenione były zarówno jego fiszbiny, wykorzystywane niegdyś do produkcji gorsetów i innych przedmiotów wymagających sprężystego, elastycznego materiału, jak i tłuszcz przetapiany na olej opałowy oraz oświetleniowy.

Powolne tempo pływania oraz gruba warstwa tłuszczu sprawiały, że gatunek ten był stosunkowo łatwym celem dla dawnych statków wielorybniczych, co w minionych wiekach doprowadziło do silnego przetrzebienia jego populacji w wielu regionach Arktyki, zwłaszcza w pobliżu głównych szlaków żeglugowych.

Odkrycie grotów harpunów sprzed dziesiątków, a nawet ponad stu lat w ciałach współcześnie upolowanych wielorybów grenlandzkich skłoniło naukowców do badań nad niezwykłą długowiecznością tego gatunku, dziś traktowaną jako jeden z ciekawszych tematów badań nad starzeniem się ssaków w ogóle i mechanizmami spowalniającymi ten proces.