Wyrażenia algebraiczne

Wzory skróconego mnożenia w zadaniach maturalnych — kwadrat sumy i różnicy, różnica kwadratów, sześciany

Kwadrat sumy i różnicy, różnica kwadratów, wzory na sześciany i przekształcanie wyrażeń algebraicznych — każde zadanie z odpowiedzią, rozwiązaniem krok po kroku i zasadami oceniania CKE. Te same wzory wracają przy działaniach na wielomianach, w wyrażeniach wymiernych i w dowodach algebraicznych.

51zadań w tym temacie

Węższe przekroje

Zagadnienia w tym temacie

Te same zadania pogrupowane według konkretnego pojęcia.

Zanim zaczniesz rozwiązywać

Wyjaśnienie teorii

Jeśli temat jest dla Ciebie nowy, zacznij od wyjaśnienia: mnożenie i dzielenie wyrażeń algebraicznych, teoria: wyrażenia algebraiczne oraz teoria: wzory skróconego mnożenia.

Pełny zestaw

Wszystkie zadania z odpowiedziami i rozwiązaniami

Zadania z arkuszy CKE z lat 2002–2026, uporządkowane od najnowszych.

Liczby rzeczywiste

Zadanie 6, maj 2026, poziom podstawowy

maj 2026podstawowy1 pkt
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Dla \(x = \sqrt{2} - 5\) wartość wyrażenia \(x^{2} + 10x + 25\) jest równa A. \(2\) B. \(\sqrt{2}\) C. \(2 - 20\sqrt{2}\) D. \(62 - 10\sqrt{2}\)
Podpowiedź
Rozpoznaj wzór skróconego mnożenia zamiast rozwijać całe wyrażenie.
Nasze opracowanie

Kluczowa idea

Wyrażenie jest kwadratem sumy \(x+5\).

Rozwiązanie

Mamy \[x^2+10x+25=(x+5)^2.\] Dla \(x=\sqrt{2}-5\) otrzymujemy \[x+5=\sqrt{2},\qquad (x+5)^2=2.\] Poprawna jest odpowiedź A.

Sprawdzenie

Podstawienie do postaci \((x+5)^2\) eliminuje składniki \(-5\) i \(+5\), więc wynik nie zawiera pierwiastka.
Odpowiedź
A. \(2\)
Rozwiązanie krok po kroku
**Krok \(1\).** Zanim zaczniemy cokolwiek podstawiać, przyjrzyjmy się wyrażeniu \(x^2+10x+25\). Widać w nim wzór skróconego mnożenia: \(25=5^2\), a \(10x=2\cdot x\cdot5\), więc \[x^2+10x+25=(x+5)^2.\] To skraca rachunki do jednej linijki. **Krok \(2\).** Podstawiamy \(x=\sqrt2-5\) do nawiasu: \[x+5=\left(\sqrt2-5\right)+5=\sqrt2.\] **Krok \(3\).** Podnosimy do kwadratu: \[(x+5)^2=\left(\sqrt2\right)^2=2.\] **Krok \(4\).** Dla pewności ta sama rachuba drogą „na piechotę”. Najpierw kwadrat ze wzoru \((a-b)^2=a^2-2ab+b^2\): \[x^2=\left(\sqrt2-5\right)^2=2-10\sqrt2+25=27-10\sqrt2.\] **Krok \(5\).** Dalej \(10x=10\sqrt2-50\), więc \[x^2+10x+25=\left(27-10\sqrt2\right)+\left(10\sqrt2-50\right)+25.\] **Krok \(6\).** Składniki z pierwiastkiem się redukują, a liczby dają \[27-50+25=2.\] Wynik ten sam co w kroku \(3\). **Uwaga.** Przy liczeniu \(\left(\sqrt2-5\right)^2\) nie wolno podnosić do kwadratu osobno każdego składnika — wynik to nie \(2+25\), tylko \(2-10\sqrt2+25\). Właśnie ten środkowy wyraz jest w tym zadaniu najczęściej gubiony. **Odpowiedź.** A: \(2\)
Klucz i zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** I. Sprawność rachunkowa - wykonywanie obliczeń na liczbach rzeczywistych, także przy użyciu kalkulatora, stosowanie praw działań matematycznych przy przekształcaniu wyrażeń algebraicznych oraz wykorzystywanie tych umiejętności przy rozwiązywaniu problemów w kontekstach rzeczywistych i teoretycznych. **Wymagania szczegółowe:** II.1) Zdający stosuje wzory skróconego mnożenia na: \((a+b)^2\), \((a-b)^2\), \(a^2-b^2\).

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 3, czerwiec 2025, poziom podstawowy

czerwiec 2025podstawowy1 pkt
Liczba \((\sqrt{3}+1)^{2}-\sqrt{12}\) jest równa **A.** \(4-4\sqrt{3}\) **B.** \(4-2\sqrt{3}\) **C.** \(2\) **D.** \(4\)
Odpowiedź
**D.** \(4\)
Rozwiązanie krok po kroku
Stosujemy wzór skróconego mnożenia na kwadrat sumy oraz upraszczamy pierwiastek: \[\left(\sqrt3+1\right)^{2}=3+2\sqrt3+1=4+2\sqrt3,\qquad \sqrt{12}=2\sqrt3.\] Zatem \[\left(\sqrt3+1\right)^{2}-\sqrt{12}=4+2\sqrt3-2\sqrt3=4.\] **Odpowiedź.** D
Klucz i zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Wymaganie ogólne: II. Wykorzystanie i interpretowanie reprezentacji. Wymaganie szczegółowe: 2.1) Używa wzorów skróconego mnożenia; 1.3) stosuje prawa działań na pierwiastkach.

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 4, czerwiec 2025, poziom podstawowy

czerwiec 2025podstawowy1 pkt
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Liczba \((\sqrt{3}+1)^{2}-\sqrt{12}\) jest równa **A.** \(4-4\sqrt{3}\) **B.** \(4-2\sqrt{3}\) **C.** \(2\) **D.** \(4\)
Odpowiedź
**D.** \(4\)
Rozwiązanie krok po kroku
Stosujemy wzór skróconego mnożenia na kwadrat sumy oraz upraszczamy pierwiastek: \[\left(\sqrt3+1\right)^{2}=3+2\sqrt3+1=4+2\sqrt3,\qquad \sqrt{12}=2\sqrt3.\] Zatem \[\left(\sqrt3+1\right)^{2}-\sqrt{12}=4+2\sqrt3-2\sqrt3=4.\] **Odpowiedź.** D
Klucz i zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Wymaganie ogólne: I. Sprawność rachunkowa. Wymaganie szczegółowe: II.1) Stosuje wzory skróconego mnożenia; I.3) stosuje własności pierwiastków.

Liczby rzeczywiste

Zadanie 20, zbiór zadań z informatora 2025, poziom podstawowy

zbiór zadań z informatora 2025podstawowy3 pkt
Rozważmy liczby rzeczywiste \(a\) i \(b\), które spełniają warunki \[a\neq0,\qquad b\neq0,\qquad a^3+b^3=(a+b)(a^2+3ab+b^2).\] Oblicz wartość wyrażenia \[\frac ab\] dla dowolnych liczb \(a\) i \(b\) spełniających te warunki.
Odpowiedź
\[\frac ab=-1.\]
Rozwiązanie krok po kroku
Rozwijamy prawą stronę równania: \[(a+b)(a^2+3ab+b^2)=a^3+4a^2b+4ab^2+b^3.\] Po skróceniu \(a^3+b^3\) otrzymujemy \[4a^2b+4ab^2=0,\qquad 4ab(a+b)=0.\] Warunki \(a\neq0\) i \(b\neq0\) wykluczają dwa pierwsze czynniki, więc \(a+b=0\), czyli \(a=-b\). Stąd \[\frac ab=\frac{-b}{b}=-1.\]
Klucz i zasady oceniania
**3 pkt** – poprawna metoda i wynik \(\frac ab=-1\) **2 pkt** – otrzymanie \(4ab(a+b)=0\) i rozwiązań \(a=0\), \(b=0\), \(a=-b\), bez uwzględnienia warunków zadania **1 pkt** – przekształcenie do postaci \(4ab(a+b)=0\) **0 pkt** – niepoprawna metoda albo brak rozwiązania
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** I. Sprawność rachunkowa. **Wymagania szczegółowe:** II.2) Zdający dodaje, odejmuje i mnoży wielomiany wielu zmiennych. II.3) Wyłącza jednomian przed nawias. III.1) Przekształca równania równoważnie. III.5) Rozwiązuje równania wielomianowe doprowadzone do postaci iloczynowej.

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 25, zbiór zadań z informatora 2025, poziom podstawowy

zbiór zadań z informatora 2025podstawowy1 pkt
Dana jest funkcja \(f\) określona wzorem \[f(x)=x^2-b-2\sqrt2\] dla każdej liczby rzeczywistej \(x\). Miejscem zerowym funkcji \(f\) jest \(x=\sqrt2+1\). Współczynnik \(b\) jest równy **A.** \(-3\) **B.** \(3\) **C.** \(3-\sqrt2\) **D.** \(3-2\sqrt2\)
Odpowiedź
**B.** \(b=3\)
Rozwiązanie krok po kroku
Ponieważ \(x=\sqrt2+1\) jest miejscem zerowym, mamy \[0=(\sqrt2+1)^2-b-2\sqrt2.\] Po rozwinięciu kwadratu: \[0=3+2\sqrt2-b-2\sqrt2=3-b.\] Zatem \(b=3\).
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** I. Sprawność rachunkowa. III. Wykorzystanie i interpretowanie reprezentacji. **Wymagania szczegółowe:** II.1) Zdający stosuje wzory skróconego mnożenia. V.2) Oblicza wartość funkcji zadanej wzorem algebraicznym.

Liczby rzeczywiste

Zadanie 4, maj 2025, poziom podstawowy

maj 2025podstawowy1 pkt
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Dla każdej liczby rzeczywistej \(x\) wartość wyrażenia \((3x+2)^{2}-(2x-3)^{2}\) jest równa wartości wyrażenia **A.** \(5x^{2}-5\) **B.** \(5x^{2}+13\) **C.** \(5x^{2}+24x-5\) **D.** \(5x^{2}+24x-13\)
Odpowiedź
**C.** Ze wzoru na różnicę kwadratów: \[(3x+2)^{2}-(2x-3)^{2}=(x+5)(5x-1)=5x^{2}+24x-5.\]
Rozwiązanie krok po kroku
**Krok \(1\).** Trzeba uprościć różnicę dwóch kwadratów sum. Najbezpieczniej rozwinąć każdy nawias ze wzoru skróconego mnożenia, a potem odjąć. Przypominamy wzory: \((u+v)^2=u^2+2uv+v^2\) oraz \((u-v)^2=u^2-2uv+v^2\). **Krok \(2\).** Rozwijamy pierwszy nawias dla \(u=3x\), \(v=2\): \[(3x+2)^2=(3x)^2+2\cdot3x\cdot2+2^2=9x^2+12x+4.\] **Krok \(3\).** Rozwijamy drugi nawias dla \(u=2x\), \(v=3\): \[(2x-3)^2=(2x)^2-2\cdot2x\cdot3+3^2=4x^2-12x+9.\] **Krok \(4\).** Odejmujemy cały drugi wynik — dlatego zapisujemy go w nawiasie: \[(3x+2)^2-(2x-3)^2=9x^2+12x+4-\left(4x^2-12x+9\right).\] **Krok \(5\).** Opuszczamy nawias ze znakiem minus, zmieniając znak każdego wyrazu w środku: \[=9x^2+12x+4-4x^2+12x-9.\] **Krok \(6\).** Redukujemy wyrazy podobne: \[9x^2-4x^2=5x^2,\qquad 12x+12x=24x,\qquad 4-9=-5,\] czyli otrzymujemy \(5x^2+24x-5\). **Krok \(7\).** Kontrola drugim sposobem, ze wzoru \(A^2-B^2=(A-B)(A+B)\) dla \(A=3x+2\), \(B=2x-3\): \[(3x+2-2x+3)(3x+2+2x-3)=(x+5)(5x-1)=5x^2-x+25x-5=5x^2+24x-5.\] Wynik ten sam. **Uwaga.** Minus przed nawiasem zmienia znak każdego składnika, więc \(-(-12x)=+12x\). Zapomnienie o tym zamienia \(+24x\) na \(0\) i prowadzi do odpowiedzi A lub B. **Odpowiedź.** C: \(5x^2+24x-5\)
Klucz i zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** I. Sprawność rachunkowa - wykonywanie obliczeń na liczbach rzeczywistych, także przy użyciu kalkulatora, stosowanie praw działań matematycznych przy przekształcaniu wyrażeń algebraicznych oraz wykorzystywanie tych umiejętności przy rozwiązywaniu problemów w kontekstach rzeczywistych i teoretycznych. **Wymagania szczegółowe:** II.1) Zdający stosuje wzory skróconego mnożenia na: \((a+b)^2\), \((a-b)^2\), \(a^2-b^2\); II.2) Zdający dodaje, odejmuje i mnoży wielomiany jednej i wielu zmiennych.

Liczby rzeczywiste

Zadanie 6, sierpień 2025, poziom podstawowy

sierpień 2025podstawowy1 pkt
Dla liczb rzeczywistych \(x\), \(y\) wyrażenie \((3x+y)^2-(3x-y)^2\) jest równe **A.** \(12xy\) **B.** \(-12xy\) **C.** \(2y^2\) **D.** \(4y^2\)
Odpowiedź
**A.** Ze wzoru na różnicę kwadratów: \[(3x+y)^2-(3x-y)^2=(2y)(6x)=12xy.\]
Rozwiązanie krok po kroku
**Krok \(1\).** Mamy różnicę kwadratów dwóch wyrażeń, więc zamiast rozwijać oba nawiasy, wygodniej użyć wzoru \[u^2-w^2=(u-w)(u+w).\] Przyjmujemy \(u=3x+y\) oraz \(w=3x-y\) i liczymy osobno różnicę i sumę tych wyrażeń. **Krok \(2\).** Liczymy różnicę \(u-w\). Minus przed nawiasem zmienia znak każdego wyrazu: \[u-w=(3x+y)-(3x-y)=3x+y-3x+y=2y.\] **Krok \(3\).** Liczymy sumę \(u+w\): \[u+w=(3x+y)+(3x-y)=6x.\] **Krok \(4\).** Mnożymy oba wyniki: \[(3x+y)^2-(3x-y)^2=(u-w)(u+w)=2y\cdot 6x=12xy.\] **Krok \(5\).** Kontrola przez rozwinięcie kwadratów: \[(9x^2+6xy+y^2)-(9x^2-6xy+y^2)=12xy.\] Wynik się zgadza. **Uwaga.** Wyrazy \(9x^2\) i \(y^2\) redukują się całkowicie - dlatego w odpowiedzi nie ma ani \(x^2\), ani \(y^2\). Odpowiedzi C i D powstają wtedy, gdy ktoś zgubi znak przy odejmowaniu drugiego nawiasu. **Odpowiedź.** A: \(12xy\)
Klucz i zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** I. Sprawność rachunkowa - wykonywanie obliczeń na liczbach rzeczywistych, także przy użyciu kalkulatora, stosowanie praw działań matematycznych przy przekształcaniu wyrażeń algebraicznych oraz wykorzystywanie tych umiejętności przy rozwiązywaniu problemów w kontekstach rzeczywistych i teoretycznych. **Wymagania szczegółowe:** II.1) Zdający stosuje wzory skróconego mnożenia na: \((a+b)^2\), \((a-b)^2\), \(a^2-b^2\).

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 2, czerwiec 2024, poziom rozszerzony

czerwiec 2024rozszerzony1 pkt
Liczba \[(2-4\sqrt3)^3-(2+4\sqrt3)^3\] jest równa **A.** \(-128\sqrt3\) **B.** \(-384\sqrt3\) **C.** \(-1184\sqrt3\) **D.** \(-480\sqrt3\)
Odpowiedź
**D.** \(-480\sqrt3\)
Rozwiązanie krok po kroku
Korzystamy ze wzoru \[(a-b)^3-(a+b)^3=-6a^2b-2b^3.\] Dla \(a=2\) i \(b=4\sqrt3\) otrzymujemy \[-6\cdot2^2\cdot4\sqrt3-2(4\sqrt3)^3=-96\sqrt3-384\sqrt3=-480\sqrt3.\]
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** II. Wykorzystanie i interpretowanie reprezentacji. **Wymagania szczegółowe:** 2. R1) Zdający używa wzorów skróconego mnożenia na \((a\pm b)^3\) oraz \(a^3\pm b^3\).

Liczby rzeczywiste

Zadanie 5, maj 2024, poziom podstawowy

maj 2024podstawowy1 pkt
**Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.** Dla każdej liczby rzeczywistej \(a\) i dla każdej liczby rzeczywistej \(b\) wartość wyrażenia \[(2a+b)^2-(2a-b)^2\] jest równa wartości wyrażenia **A.** \(8a^2\) **B.** \(8ab\) **C.** \(-8ab\) **D.** \(2b^2\)
Odpowiedź
**B.** \(8ab\)
Rozwiązanie krok po kroku
**Krok \(1\).** Widzimy różnicę dwóch kwadratów: \((2a+b)^2-(2a-b)^2\). Zamiast rozwijać oba nawiasy, szybciej użyć wzoru \[x^2-y^2=(x-y)(x+y),\] w którym \(x=2a+b\), a \(y=2a-b\). **Krok \(2\).** Liczymy pierwszy nawias, czyli różnicę. Minus przed nawiasem zmienia znaki wszystkich wyrazów: \[x-y=(2a+b)-(2a-b)=2a+b-2a+b=2b.\] **Krok \(3\).** Liczymy drugi nawias, czyli sumę: \[x+y=(2a+b)+(2a-b)=4a.\] **Krok \(4\).** Mnożymy otrzymane wyrażenia: \[(2a+b)^2-(2a-b)^2=2b\cdot 4a=8ab.\] **Krok \(5\).** Kontrola przez rozwinięcie obu kwadratów: \[(4a^2+4ab+b^2)-(4a^2-4ab+b^2)=8ab.\] Wynik ten sam. **Uwaga.** Największa pułapka to znak przy drugim nawiasie. Jeśli ktoś zapomni zmienić znaki w \(-(2a-b)^2\), wyjdzie mu \(0\) albo \(-8ab\). **Odpowiedź.** B: \(8ab\)
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna: **B** **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** I. Sprawność rachunkowa. Wykonywanie obliczeń na liczbach rzeczywistych i stosowanie praw działań matematycznych przy przekształcaniu wyrażeń. **Wymagania szczegółowe:** II.1) Zdający stosuje wzory skróconego mnożenia na \((a+b)^2\), \((a-b)^2\) i \(a^2-b^2\).

Liczby rzeczywiste

Zadanie 4, arkusz pokazowy 2023, poziom podstawowy

arkusz pokazowy 2023podstawowy1 pkt
**Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.** Dla każdej liczby rzeczywistej \(a\) wartość wyrażenia \[(3+4a)^2-(3-4a)^2\] jest równa **A.** \(32a^2\) **B.** \(0\) **C.** \(48a\) **D.** \(8a^2\)
Odpowiedź
**C.** \(48a\)
Rozwiązanie krok po kroku
**Krok \(1\).** Mamy różnicę dwóch kwadratów, więc zamiast wymnażać oba nawiasy, korzystamy ze wzoru skróconego mnożenia \(p^{2}-q^{2}=(p-q)(p+q)\), gdzie \(p=3+4a\) oraz \(q=3-4a\). **Krok \(2\).** Liczymy pierwszy czynnik, pamiętając o zmianie znaków przy opuszczaniu nawiasu z minusem: \[p-q=(3+4a)-(3-4a)=3+4a-3+4a=8a.\] **Krok \(3\).** Liczymy drugi czynnik: \[p+q=(3+4a)+(3-4a)=6.\] **Krok \(4\).** Mnożymy oba czynniki: \[(3+4a)^{2}-(3-4a)^{2}=8a\cdot6=48a.\] **Krok \(5\).** Sprawdzamy dla \(a=1\): wyrażenie wyjściowe daje \(7^{2}-(-1)^{2}=49-1=48\), a wzór \(48\cdot1=48\). Zgadza się. **Uwaga.** Wynik jest wyrażeniem liniowym, bo składniki z \(a^{2}\) się redukują: \(\left(9+24a+16a^{2}\right)-\left(9-24a+16a^{2}\right)=48a\). Dlatego warianty z \(a^{2}\) są błędne, podobnie jak \(0\) (dwa nawiasy nie są równe, bo różnią się znakiem przy \(4a\)). **Odpowiedź.** C, czyli \(48a\).
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź **C** **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** III. wykorzystanie i interpretowanie reprezentacji; stosowanie obiektów matematycznych i operowanie nimi. **Wymagania szczegółowe:** II.1 stosowanie wzorów skróconego mnożenia na \((a+b)^2\), \((a-b)^2\) oraz \(a^2-b^2\).

Liczby rzeczywiste

Zadanie 6, czerwiec 2023, poziom podstawowy

czerwiec 2023podstawowy1 pkt
Liczba \((1+\sqrt{5})^{2}-(1-\sqrt{5})^{2}\) jest równa A. \(0\) B. −\(10\) C. \(4\sqrt{5}\) D. \(2+2\sqrt{5}\)
Odpowiedź
**C.** \(4\sqrt{5}\)
Rozwiązanie krok po kroku
**Krok \(1\).** Wyrażenie \(\left(1+\sqrt5\right)^2-\left(1-\sqrt5\right)^2\) to różnica kwadratów dwóch liczb. Zamiast rozwijać oba kwadraty, można od razu skorzystać ze wzoru \[a^2-b^2=(a-b)(a+b),\] gdzie \(a=1+\sqrt5\) oraz \(b=1-\sqrt5\). To najkrótsza droga. **Krok \(2\).** Liczymy różnicę \(a-b\), uważając na znaki przy opuszczaniu nawiasu: \[a-b=\left(1+\sqrt5\right)-\left(1-\sqrt5\right)=1+\sqrt5-1+\sqrt5=2\sqrt5.\] **Krok \(3\).** Liczymy sumę \(a+b\): \[a+b=\left(1+\sqrt5\right)+\left(1-\sqrt5\right)=2.\] **Krok \(4\).** Mnożymy oba wyniki: \[\left(1+\sqrt5\right)^2-\left(1-\sqrt5\right)^2=2\sqrt5\cdot2=4\sqrt5.\] **Krok \(5\).** Kontrola drugą drogą — rozwijamy każdy kwadrat osobno: \[\left(1+\sqrt5\right)^2=1+2\sqrt5+5=6+2\sqrt5,\qquad \left(1-\sqrt5\right)^2=1-2\sqrt5+5=6-2\sqrt5,\] a ich różnica to \(\left(6+2\sqrt5\right)-\left(6-2\sqrt5\right)=4\sqrt5\). Zgadza się. **Uwaga.** Odpowiedź **A** (\(0\)) byłaby poprawna, gdyby oba nawiasy były sobie równe — ale \(1+\sqrt5\) i \(1-\sqrt5\) nie są liczbami przeciwnymi ani równymi, więc ich kwadraty się różnią. **Odpowiedź.** C: \(4\sqrt5\)
Klucz i zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024** **Wymagania ogólne:** III. Wykorzystanie i interpretowanie reprezentacji - stosowanie obiektów matematycznych i operowanie nimi, interpretowanie pojęć matematycznych. **Wymagania szczegółowe:** II.1) Zdający stosuje wzory skróconego mnożenia na: \((a+b)^2\), \((a-b)^2\), \(a^2-b^2\).

Liczby rzeczywiste

Zadanie 11, zbiór zadań z informatora 2023, poziom podstawowy

zbiór zadań z informatora 2023podstawowy3 pkt
Rozważmy takie liczby rzeczywiste \(a\) i \(b\), które spełniają warunki \[a\ne0,\qquad b\ne0,\qquad a^3+b^3=(a+b)^3.\] **Oblicz wartość liczbową wyrażenia \(\frac ab\) dla dowolnych liczb rzeczywistych \(a\) i \(b\) spełniających powyższe warunki.**
Odpowiedź
\[\frac ab=-1.\]
Rozwiązanie krok po kroku
Rozwijamy sześcian sumy i porządkujemy równanie: \[a^3+b^3=a^3+3a^2b+3ab^2+b^3,\] \[3ab(a+b)=0.\] Ponieważ \(a\ne0\) i \(b\ne0\), musi zachodzić \(a+b=0\), czyli \(a=-b\). Stąd \(\frac ab=-1\).
Klucz i zasady oceniania
**3 pkt** – poprawna metoda obliczenia ilorazu i wynik \(\frac ab=-1\) **2 pkt** – uzyskanie \(3ab(a+b)=0\) i rozwiązań \(a=0\), \(b=0\), \(a=-b\), bez uwzględnienia warunków **1 pkt** – przekształcenie równania do postaci \(3ab(a+b)=0\) **0 pkt** – niepoprawna metoda albo brak rozwiązania
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** I. sprawność rachunkowa. **Wymagania szczegółowe:** II.1, II.3, III.1 i III.6 wzory skróconego mnożenia, wyłączanie jednomianu przed nawias, równoważne przekształcanie równań i rozwiązywanie równań wielomianowych w postaci iloczynowej.

Liczby rzeczywiste

Zadanie 17, zbiór zadań z informatora 2023, poziom podstawowy

zbiór zadań z informatora 2023podstawowy1 pkt
Dana jest funkcja \(f\) określona wzorem \[f(x)=x^3-b-5\sqrt2\] dla każdej liczby rzeczywistej \(x\). Miejscem zerowym funkcji \(f\) jest \(x=\sqrt2+1\). **Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.** Współczynnik \(b\) we wzorze funkcji \(f\) jest równy A. \(b=1\)\qquad B. \(b=7\)\qquad C. \(b=1-3\sqrt2\)\qquad D. \(b=3-3\sqrt2\)
Odpowiedź
**B.** \(b=7\)
Rozwiązanie krok po kroku
Ponieważ \(x=\sqrt2+1\) jest miejscem zerowym, mamy \(f(\sqrt2+1)=0\). Obliczamy \[(\sqrt2+1)^3=7+5\sqrt2.\] Zatem \(7+5\sqrt2-b-5\sqrt2=0\), skąd \(b=7\).
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** III.1 i I operowanie obiektami matematycznymi i sprawność rachunkowa. **Wymagania szczegółowe:** V.2 obliczanie wartości funkcji zadanej wzorem algebraicznym.

Liczby rzeczywiste

Zadanie 5, maj 2023, poziom podstawowy

maj 2023podstawowy1 pkt
**Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.** Dla każdej liczby rzeczywistej \(a\) wyrażenie \[(2a-3)^2-(2a+3)^2\] jest równe **A.** \(-24a\) **B.** \(0\) **C.** \(18\) **D.** \(16a^2-24a\)
Odpowiedź
**A.** \(-24a\)
Rozwiązanie krok po kroku
**Krok \(1\).** Mamy różnicę dwóch kwadratów sum, więc są dwie drogi: rozwinąć oba kwadraty wzorami skróconego mnożenia albo od razu potraktować całość jako różnicę kwadratów. Pokażemy obie. **Krok \(2\).** Rozwijamy pierwszy kwadrat wzorem \((a-b)^{2}=a^{2}-2ab+b^{2}\) dla \(a=2a\) w roli pierwszego składnika i \(3\) w roli drugiego: \[(2a-3)^{2}=(2a)^{2}-2\cdot 2a\cdot 3+3^{2}=4a^{2}-12a+9.\] **Krok \(3\).** Rozwijamy drugi kwadrat wzorem \((a+b)^{2}=a^{2}+2ab+b^{2}\): \[(2a+3)^{2}=4a^{2}+12a+9.\] **Krok \(4\).** Odejmujemy, pamiętając o nawiasie przy drugim wyrażeniu: \[\left(4a^{2}-12a+9\right)-\left(4a^{2}+12a+9\right)=4a^{2}-12a+9-4a^{2}-12a-9.\] **Krok \(5\).** Redukujemy wyrazy podobne: \(4a^{2}-4a^{2}=0\), \(9-9=0\), zostaje \[-12a-12a=-24a.\] **Krok \(6\).** Sposób szybszy: przyjmujemy \(u=2a-3\), \(w=2a+3\) i korzystamy ze wzoru \(u^{2}-w^{2}=(u-w)(u+w)\): \[u-w=-6,\qquad u+w=4a,\qquad (u-w)(u+w)=-6\cdot 4a=-24a.\] **Uwaga.** Najczęstszy błąd to opuszczenie nawiasu przy odejmowaniu drugiego kwadratu. Minus przed nawiasem zmienia znak każdego składnika w środku — bez tego wychodzi \(0\) albo \(18\), czyli właśnie błędne odpowiedzi z listy. **Odpowiedź.** A. \(-24a\)
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** III. wykorzystanie i interpretowanie reprezentacji; stosowanie obiektów matematycznych i operowanie nimi. **Wymagania szczegółowe:** II.1 zdający stosuje wzory skróconego mnożenia na \((a+b)^2\), \((a-b)^2\) oraz \(a^2-b^2\).

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 5, czerwiec 2022, poziom podstawowy

czerwiec 2022podstawowy1 pkt
Dla każdej liczby rzeczywistej \(a\) wyrażenie \[5-(4+2a)(4-2a)\] jest równe **A.** \(-4a^2-16a-11\) **B.** \(4a^2-11\) **C.** \(-4a^2-11\) **D.** \(4a^2+16a-11\)
Odpowiedź
**B.** \(4a^2-11\)
Rozwiązanie krok po kroku
**Krok \(1\).** Rozpoznajemy strukturę iloczynu: w obu nawiasach stoją te same składniki \(4\) i \(2a\), raz dodane, raz odjęte. To dokładnie sytuacja ze wzoru na różnicę kwadratów \[(x+y)(x-y)=x^{2}-y^{2}.\] Dzięki niemu nie musimy mnożyć każdego wyrazu przez każdy. **Krok \(2\).** Przyjmujemy \(x=4\) i \(y=2a\): \[(4+2a)(4-2a)=4^{2}-(2a)^{2}.\] **Krok \(3\).** Liczymy oba kwadraty. Pamiętamy, że w \((2a)^{2}\) do kwadratu podnosi się **cały** iloczyn: \[4^{2}=16,\qquad(2a)^{2}=2^{2}\cdot a^{2}=4a^{2}.\] Zatem \((4+2a)(4-2a)=16-4a^{2}\). **Krok \(4\).** Wstawiamy to do wyjściowego wyrażenia: \[5-(4+2a)(4-2a)=5-\left(16-4a^{2}\right).\] **Krok \(5\).** Opuszczamy nawias poprzedzony minusem, zmieniając znak **każdego** składnika w środku: \[5-16+4a^{2}=4a^{2}-11.\] **Uwaga.** Najczęstszy błąd to opuszczenie nawiasu bez zmiany znaku przy drugim składniku, co daje \(-4a^{2}-11\) (odpowiedź C). Szybkie sprawdzenie: dla \(a=0\) wyrażenie z treści wynosi \(5-4\cdot4=-11\), a nasz wynik \(4\cdot0-11=-11\) — zgadza się. **Odpowiedź.** B: \(4a^{2}-11\)
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna: **B** **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** II. wykorzystanie i interpretowanie reprezentacji. **Wymagania szczegółowe:** 2.1 używanie wzorów skróconego mnożenia na \((a\pm b)^2\) oraz \(a^2-b^2\).

Potęgi i pierwiastki

Zadanie 3, sierpień 2022, poziom podstawowy

sierpień 2022podstawowy1 pkt
Liczba \((5-2\sqrt{3})^2\) jest równa **A.** \(25+4\sqrt{3}\) **B.** \(25-4\sqrt{3}\) **C.** \(37+20\sqrt{3}\) **D.** \(37-20\sqrt{3}\)
Odpowiedź
**D.** \(37-20\sqrt3\)
Rozwiązanie krok po kroku
**Krok \(1\).** Mamy kwadrat różnicy, w której jeden ze składników jest liczbą niewymierną. Stosujemy wzór skróconego mnożenia \[(a-b)^2=a^2-2ab+b^2\] z \(a=5\) oraz \(b=2\sqrt3\). **Krok \(2\).** Pierwszy wyraz: \(a^2=5^2=25\). **Krok \(3\).** Środkowy wyraz: \(2ab=2\cdot5\cdot2\sqrt3=20\sqrt3\), a we wzorze stoi on ze znakiem minus. **Krok \(4\).** Ostatni wyraz — tu trzeba podnieść do kwadratu **oba** czynniki: \[b^2=\left(2\sqrt3\right)^2=2^2\cdot\left(\sqrt3\right)^2=4\cdot3=12.\] **Krok \(5\).** Składamy wszystko i redukujemy liczby wymierne: \[\left(5-2\sqrt3\right)^2=25-20\sqrt3+12=37-20\sqrt3.\] **Uwaga.** Odpowiedzi **A** i **B** zawierają \(25\) zamiast \(37\) — powstają, gdy ktoś zapomni podnieść do kwadratu drugi składnik albo policzy \(\left(2\sqrt3\right)^2=6\). Kwadrat dotyczy zarówno dwójki, jak i pierwiastka. **Odpowiedź.** D: \(37-20\sqrt3\)
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – wskazanie odpowiedzi **D** **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** III. użycie obiektów matematycznych i operowanie nimi. **Wymagania szczegółowe:** I.2 i I.3 stosowanie wzorów skróconego mnożenia oraz działań na pierwiastkach.

Liczby rzeczywiste

Zadanie 5, próbna wrzesień 2022, poziom podstawowy

próbna wrzesień 2022podstawowy2 pkt
**Dokończ zdanie. Wybierz dwie właściwe odpowiedzi spośród podanych.** Dla każdej liczby rzeczywistej \(x\) i dla każdej liczby rzeczywistej \(y\) wyrażenie \[9-(x^2-2xy+y^2)\] jest równe **A.** \([3-(x-2y)]^2\) **B.** \([3+(x-2y)]^2\) **C.** \([3-(x+2y)]^2\) **D.** \([3-(x-y)]\cdot[3+(x-y)]\) **E.** \([3-(x+2y)]\cdot[3+(x+2y)]\) **F.** \(-[(x-y)-3]\cdot[(x-y)+3]\)
Odpowiedź
**D i F.**
Rozwiązanie krok po kroku
Stosujemy wzór na różnicę kwadratów: \[[3-(x-y)]\cdot[3+(x-y)]=9-(x-y)^2=9-(x^2-2xy+y^2).\] Ponadto \[-[(x-y)-3]\cdot[(x-y)+3]=-[(x-y)^2-9]=9-(x^2-2xy+y^2).\] Obie postacie są więc równe wyrażeniu z polecenia.
Klucz i zasady oceniania
**2 pkt** – wybranie dwóch poprawnych odpowiedzi: D i F **1 pkt** – wybranie jednej lub dwóch odpowiedzi, z których jedna jest poprawna: D albo F **0 pkt** – odpowiedź całkowicie niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** III. wykorzystywanie i interpretowanie reprezentacji - stosowanie obiektów matematycznych i operowanie nimi. **Wymagania szczegółowe:** II.1 i II.2 stosowanie wzorów skróconego mnożenia na \((a+b)^2\), \((a-b)^2\), \(a^2-b^2\) oraz dodawanie, odejmowanie i mnożenie wielomianów jednej i wielu zmiennych.

Potęgi i pierwiastki

Zadanie 1, czerwiec 2021, poziom rozszerzony

czerwiec 2021rozszerzony1 pkt
Wartość wyrażenia \[\left((\sqrt3-1)^2-(\sqrt3+1)^2\right)^3\] jest równa **A.** \(512\) **B.** \(0\) **C.** \(-24\sqrt3\) **D.** \(-192\sqrt3\)
Odpowiedź
**D.** \(-192\sqrt3\)
Rozwiązanie krok po kroku
Korzystamy ze wzoru \(A^2-B^2=(A-B)(A+B)\): \[(\sqrt3-1)^2-(\sqrt3+1)^2\] \[=((\sqrt3-1)-(\sqrt3+1))((\sqrt3-1)+(\sqrt3+1))\] \[=(-2)(2\sqrt3)=-4\sqrt3.\] Zatem \[(-4\sqrt3)^3=-64\cdot3\sqrt3=-192\sqrt3.\]
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna: D **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** I. wykorzystanie i tworzenie informacji oraz sprawność rachunkowa. **Wymagania szczegółowe:** wykonywanie działań na potęgach i pierwiastkach oraz stosowanie wzorów skróconego mnożenia.

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 5, czerwiec 2021, poziom podstawowy

czerwiec 2021podstawowy1 pkt
Dla każdej liczby rzeczywistej \(x\) wyrażenie \[(x-1)^2-(2-x)^2\] jest równe **A.** \(2x-3\) **B.** \(2x^2-6x-3\) **C.** \((2x-3)^2\) **D.** \(9\)
Odpowiedź
**A.** \(2x-3\)
Rozwiązanie krok po kroku
Stosujemy wzór na różnicę kwadratów: \[(x-1)^2-(2-x)^2=((x-1)-(2-x))((x-1)+(2-x)).\] Drugi czynnik jest równy \(1\), a pierwszy \(2x-3\), zatem całe wyrażenie jest równe \(2x-3\).
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna: A **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** I. sprawność rachunkowa. **Wymagania szczegółowe:** stosowanie wzorów skróconego mnożenia i upraszczanie wyrażeń algebraicznych.

Liczby rzeczywiste

Zadanie 4, sierpień 2021, poziom podstawowy

sierpień 2021podstawowy1 pkt
Dla wszystkich liczb rzeczywistych \(x\) i \(y\) wyrażenie \[(3x+8y)^2\] jest równe **A.** \(9x^2+48xy+64y^2\) **B.** \(9x^2+64y^2\) **C.** \(3x^2+48xy+8y^2\) **D.** \(3x^2+8y^2\)
Odpowiedź
**A.** \(9x^2+48xy+64y^2\)
Rozwiązanie krok po kroku
Stosujemy wzór \((a+b)^2=a^2+2ab+b^2\): \[(3x+8y)^2=(3x)^2+2\cdot3x\cdot8y+(8y)^2=9x^2+48xy+64y^2.\]
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna: A **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** I. sprawność rachunkowa. **Wymagania szczegółowe:** 2.1 stosowanie wzorów skróconego mnożenia.

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 1, czerwiec 2020, poziom podstawowy

czerwiec 2020podstawowy1 pkt
Wartość wyrażenia \[x^2-6x+9\] dla \(x=3+\sqrt3\) jest równa **A.** \(1\) **B.** \(3\) **C.** \(1+2\sqrt3\) **D.** \(1-2\sqrt3\)
Odpowiedź
**B.** \(3\)
Rozwiązanie krok po kroku
Korzystamy ze wzoru skróconego mnożenia: \[x^2-6x+9=(x-3)^2.\] Dla \(x=3+\sqrt3\) otrzymujemy \[(x-3)^2=(\sqrt3)^2=3.\]
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna: B **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** II. wykorzystanie i interpretowanie reprezentacji. **Wymagania szczegółowe:** 2.1 stosowanie wzorów skróconego mnożenia.

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 2, lipiec 2020, poziom podstawowy

lipiec 2020podstawowy1 pkt
Liczba \(1-(2^{7}-1)^{2}\) jest równa A. \(-2^{14}\) B. \(2^{8}-2^{14}\) C. \(2-2^{14}\) D. \(-2^{14}-2 \cdot 2^{7}+2\)
Odpowiedź
B. \(2^{8}\)−\(2^{14}\)
Rozwiązanie krok po kroku
Stosujemy wzór skróconego mnożenia na kwadrat różnicy: \[\left(2^{7}-1\right)^{2}=2^{14}-2\cdot2^{7}+1=2^{14}-2^{8}+1.\] Zatem \[1-\left(2^{7}-1\right)^{2}=1-2^{14}+2^{8}-1=2^{8}-2^{14}.\] **Odpowiedź.** B. \(2^{8}-2^{14}\)
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi *Standardowy schemat oceniania CKE dla zadania zamkniętego za \(1\) punkt; arkusz z tej sesji nie zawiera odrębnej tabeli punktowania dla tego zadania.*
Wymagania podstawy programowej
Zadanie 2. Klucz CKE dla sesji dodatkowej 2020 nie zawiera tabeli wymagań egzaminacyjnych. Klasyfikacja rzeczowa na podstawie treści zadania: Wyrażenia algebraiczne.

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 1, wrzesień 2020, poziom podstawowy

wrzesień 2020podstawowy1 pkt
Liczba \((\sqrt{5}+2\sqrt{3})^{2}\) jest równa A. \(11\) B. \(17\) C. \(17+4\sqrt{15}\) D. \(17+2\sqrt{15}\)
Odpowiedź
C. \(17+4\sqrt{15}\)
Rozwiązanie krok po kroku
Stosujemy wzór skróconego mnożenia na kwadrat sumy: \[\left(\sqrt5+2\sqrt3\right)^{2}=\left(\sqrt5\right)^{2}+2\cdot\sqrt5\cdot2\sqrt3+\left(2\sqrt3\right)^{2}=5+4\sqrt{15}+12=17+4\sqrt{15}.\] **Odpowiedź.** C. \(17+4\sqrt{15}\)
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi *Standardowy schemat oceniania CKE dla zadania zamkniętego za \(1\) punkt; arkusz z tej sesji nie zawiera odrębnej tabeli punktowania dla tego zadania.*
Wymagania podstawy programowej
Zadanie 1. Klucz CKE dla sesji poprawkowej 2020 nie zawiera tabeli wymagań egzaminacyjnych. Klasyfikacja rzeczowa na podstawie treści zadania: Wyrażenia algebraiczne.

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 11, czerwiec 2019, poziom podstawowy

czerwiec 2019podstawowy1 pkt
Dla każdej liczby rzeczywistej \(x\) wyrażenie \[(3x-2)^2-(2x-3)(2x+3)\] jest po uproszczeniu równe **A.** \(5x^2-12x-5\) **B.** \(5x^2-13\) **C.** \(5x^2-12x+13\) **D.** \(5x^2+5\)
Odpowiedź
**C.** \(5x^2-12x+13\)
Rozwiązanie krok po kroku
**Krok \(1\).** W wyrażeniu widać dwa wzory skróconego mnożenia: kwadrat różnicy \((a-b)^{2}=a^{2}-2ab+b^{2}\) oraz różnicę kwadratów \((a-b)(a+b)=a^{2}-b^{2}\). Rozwijamy każdy nawias osobno, a dopiero na końcu odejmujemy. **Krok \(2\).** Pierwszy składnik, z \(a=3x\) i \(b=2\): \[(3x-2)^{2}=(3x)^{2}-2\cdot3x\cdot2+2^{2}=9x^{2}-12x+4.\] **Krok \(3\).** Drugi składnik, z \(a=2x\) i \(b=3\): \[(2x-3)(2x+3)=(2x)^{2}-3^{2}=4x^{2}-9.\] **Krok \(4\).** Wstawiamy oba wyniki, pamiętając o nawiasie przy odejmowanym wyrażeniu: \[(3x-2)^{2}-(2x-3)(2x+3)=9x^{2}-12x+4-(4x^{2}-9).\] **Krok \(5\).** Opuszczamy nawias, zmieniając znaki obu wyrazów: \[9x^{2}-12x+4-4x^{2}+9.\] **Krok \(6\).** Redukujemy wyrazy podobne: \[(9x^{2}-4x^{2})-12x+(4+9)=5x^{2}-12x+13.\] **Uwaga.** Minus przed nawiasem zmienia \(-9\) na \(+9\) — pominięcie tego prowadzi do \(5x^{2}-12x-5\), czyli wprost do błędnej odpowiedzi A. **Odpowiedź.** C: \(5x^{2}-12x+13\)
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna: C **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
Klucz CKE dla zadań zamkniętych w tym arkuszu podaje odpowiedzi, bez osobnej tabeli wymagań. **Klasyfikacja rzeczowa:** wyrażenia algebraiczne i wzory skróconego mnożenia.

Potęgi i pierwiastki

Zadanie 2, sierpień 2019, poziom podstawowy

sierpień 2019podstawowy1 pkt
Kwadrat liczby \(8-3\sqrt7\) jest równy **A.** \(127+48\sqrt7\) **B.** \(127-48\sqrt7\) **C.** \(1-48\sqrt7\) **D.** \(1+48\sqrt7\)
Odpowiedź
**B.** \(127-48\sqrt7\)
Rozwiązanie krok po kroku
**Krok \(1\).** Mamy podnieść do kwadratu różnicę dwóch wyrażeń, więc korzystamy ze wzoru skróconego mnożenia \[(x-y)^2=x^2-2xy+y^2,\] podstawiając \(x=8\) oraz \(y=3\sqrt7\). **Krok \(2\).** Pierwszy składnik: \[x^2=8^2=64.\] **Krok \(3\).** Wyraz środkowy: \[2xy=2\cdot 8\cdot 3\sqrt7=48\sqrt7,\] a we wzorze stoi on ze znakiem minus. **Krok \(4\).** Trzeci składnik - tu uwaga na kwadrat iloczynu: \[(3\sqrt7)^2=3^2\cdot(\sqrt7)^2=9\cdot 7=63.\] **Krok \(5\).** Składamy wszystko razem i dodajemy liczby wymierne: \[(8-3\sqrt7)^2=64-48\sqrt7+63=127-48\sqrt7.\] **Uwaga.** Najczęstszy błąd to policzenie \((3\sqrt7)^2=3\cdot 7=21\) albo pominięcie kwadratu przy trójce. Podnosimy do kwadratu **cały** czynnik: i \(3\), i \(\sqrt7\). **Odpowiedź.** B: \(127-48\sqrt7\)
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna: B **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
Klucz CKE dla zadań zamkniętych w tym arkuszu podaje wyłącznie odpowiedzi. **Klasyfikacja rzeczowa:** liczby rzeczywiste, pierwiastki i wzór na kwadrat różnicy.

Równania i nierówności

Zadanie 1, czerwiec 2018, poziom podstawowy

czerwiec 2018podstawowy1 pkt
Dla \[x=\frac2{\sqrt2}+1\qquad\text{oraz}\qquad y=\sqrt2-1\] wartość wyrażenia \(x^2-2xy+y^2\) jest równa **A.** \(4\) **B.** \(1\) **C.** \(\sqrt2\) **D.** \(\frac1{\sqrt2}\)
Odpowiedź
**A.** \(4\)
Rozwiązanie krok po kroku
Ponieważ \(\frac2{\sqrt2}=\sqrt2\), mamy \(x=\sqrt2+1\). Wyrażenie jest kwadratem różnicy: \[x^2-2xy+y^2=(x-y)^2.\] Zatem \[x-y=(\sqrt2+1)-(\sqrt2-1)=2\] i \((x-y)^2=4\).
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – wskazanie odpowiedzi A **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
Klucz CKE dla zadań zamkniętych w tym arkuszu podaje odpowiedzi bez osobnej tabeli wymagań. **Klasyfikacja rzeczowa:** liczby rzeczywiste - działania na pierwiastkach i wzór skróconego mnożenia na kwadrat różnicy.

Nierówności

Zadanie 5, sierpień 2018, poziom podstawowy

sierpień 2018podstawowy1 pkt
( ) \(2\) Równość \(a + 2 3 = 13 + 4 3\) jest prawdziwa dla A. \(a = 13 B\). \(a = 1 C\). \(a = 0 D\). \(a = 13 +1\)
Odpowiedź
**B.** \(a=1\)
Rozwiązanie krok po kroku
**Krok \(1\).** Zadanie dotyczy równości \[(a+2\sqrt3)^2=13+4\sqrt3.\] Po lewej stronie mamy kwadrat sumy, więc rozwijamy go wzorem skróconego mnożenia \((x+y)^2=x^2+2xy+y^2\), a potem porównamy to, co wyjdzie, z prawą stroną. **Krok \(2\).** Rozwijamy lewą stronę, biorąc \(x=a\) i \(y=2\sqrt3\): \[(a+2\sqrt3)^2=a^2+2\cdot a\cdot 2\sqrt3+(2\sqrt3)^2.\] **Krok \(3\).** Liczymy ostatni składnik osobno, bo tu najłatwiej o błąd: \[(2\sqrt3)^2=2^2\cdot(\sqrt3)^2=4\cdot 3=12.\] Zatem lewa strona to \[a^2+12+4a\sqrt3.\] **Krok \(4\).** Zapisujemy równość i grupujemy: część bez pierwiastka i część z \(\sqrt3\): \[\underbrace{a^2+12}_{\text{bez }\sqrt3}+\underbrace{4a\sqrt3}_{\text{z }\sqrt3}=\underbrace{13}_{\text{bez }\sqrt3}+\underbrace{4\sqrt3}_{\text{z }\sqrt3}.\] **Krok \(5\).** Porównujemy części z pierwiastkiem: \(4a\sqrt3=4\sqrt3\), skąd \(a=1\). **Krok \(6\).** Sprawdzamy, czy dla \(a=1\) zgadza się też reszta: \[(1+2\sqrt3)^2=1+4\sqrt3+12=13+4\sqrt3.\] Równość jest prawdziwa. **Uwaga.** Nie wolno pisać \((a+2\sqrt3)^2=a^2+(2\sqrt3)^2\) - kwadrat sumy ma jeszcze wyraz środkowy \(2\cdot a\cdot 2\sqrt3\), i to właśnie on daje \(4\sqrt3\) po prawej stronie. **Odpowiedź.** B: \(a=1\)
Klucz i zasady oceniania

Nie mamy jeszcze opracowanego schematu punktowania do tego zadania.

Wymagania podstawy programowej
Zadanie 5. Klucz CKE dla sesji poprawkowej 2018 nie publikuje wypełnionej tabeli wymagań. Klasyfikacja rzeczowa na podstawie treści zadania: Równania i nierówności.

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 5, sierpień 2017, poziom podstawowy

sierpień 2017podstawowy1 pkt
Liczba \[\left(2\sqrt7-5\right)^2\cdot\left(2\sqrt7+5\right)^2\] jest równa **A.** \(9\) **B.** \(3\) **C.** \(2809\) **D.** \(28-20\sqrt7\)
Odpowiedź
**A.** \(9\)
Rozwiązanie krok po kroku
Łączymy kwadraty iloczynu i stosujemy wzór na różnicę kwadratów: \[\left(2\sqrt7-5\right)^2\left(2\sqrt7+5\right)^2=\left[(2\sqrt7-5)(2\sqrt7+5)\right]^2=(28-25)^2=9.\]
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź A **0 pkt** – odpowiedź błędna lub brak
Wymagania podstawy programowej
**Klasyfikacja CKE:** wyrażenia algebraiczne - wzór skróconego mnożenia na różnicę kwadratów.

Liczby rzeczywiste

Zadanie 4, czerwiec 2016, poziom podstawowy

czerwiec 2016podstawowy1 pkt
Różnica \[50001^2-49999^2\] jest równa **A.** \(2\,000\,000\) **B.** \(200\,000\) **C.** \(20\,000\) **D.** \(4\)
Odpowiedź
**B.** \(200\,000\)
Rozwiązanie krok po kroku
**Krok \(1\).** Widzimy różnicę kwadratów dwóch dużych liczb. Podnoszenie ich do kwadratu byłoby stratą czasu — rozpoznajemy wzór skróconego mnożenia \[a^{2}-b^{2}=(a-b)(a+b).\] **Krok \(2\).** Przyjmujemy \(a=50001\) oraz \(b=49999\) i zapisujemy różnicę zgodnie ze wzorem: \[50001^{2}-49999^{2}=(50001-49999)(50001+49999).\] **Krok \(3\).** Liczymy pierwszy nawias: \[50001-49999=2.\] **Krok \(4\).** Liczymy drugi nawias: \[50001+49999=100\,000.\] **Krok \(5\).** Mnożymy otrzymane liczby: \[2\cdot 100\,000=200\,000.\] **Uwaga.** Warto zobaczyć, dlaczego ten wzór tak skraca rachunki: obie liczby leżą blisko siebie, więc ich różnica jest maleńka (\(2\)), a suma okrągła (\(100\,000\)). Rozwinięcie kwadratów dałoby ten sam wynik, ale kosztem rachunków na dziesięciocyfrowych liczbach. **Odpowiedź.** B. \(200\,000\)
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź B **0 pkt** – odpowiedź błędna lub brak
Wymagania podstawy programowej
**Klasyfikacja CKE:** wyrażenia algebraiczne - wzór skróconego mnożenia na różnicę kwadratów.

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 5, czerwiec 2016, poziom podstawowy

czerwiec 2016podstawowy1 pkt
Najmniejsza wartość wyrażenia ( x − y ) ( x + y ) dla \(x, y \in { 2, 3, 4 }\) jest równa A. \(2\) B. −\(24\) C. \(0\) D. −\(12\)
Odpowiedź
D
Rozwiązanie krok po kroku
Wyrażenie \((x-y)(x+y)=x^{2}-y^{2}\) jest najmniejsze, gdy \(x^{2}\) jest jak najmniejsze, a \(y^{2}\) jak największe. Dla \(x,y\in\{2,3,4\}\) minimum osiągamy przy \(x=2\) i \(y=4\): \[(2-4)(2+4)=-2\cdot6=-12.\] **Odpowiedź.** D
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi *Standardowy schemat oceniania CKE dla zadania zamkniętego za \(1\) punkt; arkusz z tej sesji nie zawiera odrębnej tabeli punktowania dla tego zadania.*
Wymagania podstawy programowej
Zadanie 5. Klucz CKE dla sesji dodatkowej 2016 nie publikuje wypełnionej tabeli wymagań dla tego zadania. Klasyfikacja rzeczowa na podstawie treści zadania: Wyrażenia algebraiczne.

Potęgi i pierwiastki

Zadanie 1, maj 2016, poziom rozszerzony

maj 2016rozszerzony1 pkt
W rozwinięciu wyrażenia \[\left(2\sqrt3\,x+4y\right)^3\] współczynnik przy iloczynie \(xy^2\) jest równy **A.** \(32\sqrt3\) **B.** \(48\) **C.** \(96\sqrt3\) **D.** \(144\)
Odpowiedź
**C.** \(96\sqrt3\)
Rozwiązanie krok po kroku
W rozwinięciu \((a+b)^3\) składnik zawierający \(ab^2\) ma postać \(3ab^2\). Dla \(a=2\sqrt3\,x\) i \(b=4y\) otrzymujemy \[3\cdot2\sqrt3\,x\cdot(4y)^2=96\sqrt3\,xy^2.\]
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź C **0 pkt** – odpowiedź błędna lub brak
Wymagania podstawy programowej
**Klasyfikacja CKE:** wyrażenia algebraiczne - wzór dwumianowy dla trzeciej potęgi.

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 4, maj 2016, poziom podstawowy

maj 2016podstawowy1 pkt
Równość \[\left(2\sqrt2-a\right)^2=17-12\sqrt2\] jest prawdziwa dla **A.** \(a=3\) **B.** \(a=1\) **C.** \(a=-2\) **D.** \(a=-3\)
Odpowiedź
**A.** \(a=3\)
Rozwiązanie krok po kroku
Dla \(a=3\) otrzymujemy \[(2\sqrt2-3)^2=8-12\sqrt2+9=17-12\sqrt2,\] więc równość jest prawdziwa.
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź A **0 pkt** – odpowiedź błędna lub brak
Wymagania podstawy programowej
**Klasyfikacja CKE:** wyrażenia algebraiczne - wzory skróconego mnożenia i działania na pierwiastkach.

Inne zagadnienia

Zadanie 6, arkusz pokazowy 2015, poziom podstawowy

arkusz pokazowy 2015podstawowy1 pkt
Wyrażenie \(16-(3x+1)^2\) jest równe: **A.** \((3-3x)(5+3x)\) **B.** \((15-3x)^2\) **C.** \((5-3x)(5+3x)\) **D.** \(15-9x^2\)
Odpowiedź
**A.** \((3-3x)(5+3x)\).
Rozwiązanie krok po kroku
**Krok \(1\).** Wszystkie odpowiedzi są zapisane w postaci iloczynu, więc naszym zadaniem jest rozłożenie wyrażenia na czynniki. Zauważamy, że \(16=4^2\), więc całość ma kształt \(A^2-B^2\) z \(A=4\) oraz \(B=3x+1\). To wzór na różnicę kwadratów. **Krok \(2\).** Przypominamy wzór: \[A^2-B^2=(A-B)(A+B).\] **Krok \(3\).** Podstawiamy \(A=4\) i \(B=3x+1\): \[16-(3x+1)^2=\bigl(4-(3x+1)\bigr)\bigl(4+(3x+1)\bigr).\] **Krok \(4\).** Upraszczamy pierwszy nawias. Minus przed nawiasem zmienia znak obu wyrazów w środku: \[4-(3x+1)=4-3x-1=3-3x.\] **Krok \(5\).** Upraszczamy drugi nawias: \[4+(3x+1)=4+3x+1=5+3x.\] **Krok \(6\).** Otrzymujemy rozkład \((3-3x)(5+3x)\). **Krok \(7\).** Sprawdzamy, wymnażając obie strony. Z rozkładu: \[(3-3x)(5+3x)=15+9x-15x-9x^2=15-6x-9x^2.\] Z wyrażenia wyjściowego: \[16-(3x+1)^2=16-\left(9x^2+6x+1\right)=15-6x-9x^2.\] Wyniki są identyczne. **Uwaga.** Odpowiedź C powstaje, gdy ktoś zapomni odjąć jedynkę w pierwszym nawiasie, a odpowiedź D — gdy policzy \((3x+1)^2\) jako \(9x^2+1\), pomijając wyraz \(6x\). **Odpowiedź.** A: \((3-3x)(5+3x)\)
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź **A** **0 pkt** – odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
Klucz CKE podaje tylko odpowiedź. **Klasyfikacja rzeczowa:** wyrażenia algebraiczne, wzory skróconego mnożenia.

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 4, czerwiec 2015, poziom podstawowy

czerwiec 2015podstawowy1 pkt
Wyrażenie \[3a^2-12ab+12b^2\] może być przekształcone do postaci: **A.** \(3(a^2-b^2)^2\) **B.** \(3(a-2b^2)^2\) **C.** \(3(a-2b)^2\) **D.** \(3(a+2b)^2\)
Odpowiedź
**C.** \(3(a-2b)^2\).
Rozwiązanie krok po kroku
Wyłączamy \(3\) przed nawias i stosujemy wzór skróconego mnożenia: \[3a^2-12ab+12b^2=3(a^2-4ab+4b^2)=3(a-2b)^2.\]
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź **C** **0 pkt** – odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
Klucz CKE nie publikuje osobnej tabeli wymagań dla tego zadania. **Klasyfikacja rzeczowa:** wyrażenia algebraiczne i wzory skróconego mnożenia.

Liczby rzeczywiste

Zadanie 3, maj 2015, poziom rozszerzony

maj 2015rozszerzony1 pkt
Liczba \[(3-2\sqrt3)^3\] jest równa: **A.** \(27-24\sqrt3\) **B.** \(27-30\sqrt3\) **C.** \(135-78\sqrt3\) **D.** \(135-30\sqrt3\)
Odpowiedź
**C.** \(135-78\sqrt3\).
Rozwiązanie krok po kroku
Korzystamy ze wzoru \((a-b)^3=a^3-3a^2b+3ab^2-b^3\): \[(3-2\sqrt3)^3=27-54\sqrt3+108-24\sqrt3=135-78\sqrt3.\]
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź **C** **0 pkt** – odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** CKE II. Wykorzystanie i interpretowanie reprezentacji. **Wymagania szczegółowe:** 2. Wyrażenia algebraiczne - wzory skróconego mnożenia dla \((a\pm b)^3\) (R2.1).

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 6, sierpień 2015, poziom podstawowy

sierpień 2015podstawowy1 pkt
Wartość wyrażenia \((a+5)^2\) jest większa od wartości wyrażenia \(a^2+10a\) o: **A.** \(50\) **B.** \(10\) **C.** \(5\) **D.** \(25\)
Odpowiedź
**D.** \(25\).
Rozwiązanie krok po kroku
Rozwijamy kwadrat: \[(a+5)^2=a^2+10a+25.\] Różnica między \((a+5)^2\) i \(a^2+10a\) jest więc zawsze równa \(25\).
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź **D** **0 pkt** – odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
Klucz CKE nie publikuje tabeli wymagań dla tego zadania. **Klasyfikacja rzeczowa:** wyrażenia algebraiczne i wzory skróconego mnożenia.

Inne zagadnienia

Zadanie 6, próbna grudzień 2014, poziom podstawowy

próbna grudzień 2014podstawowy1 pkt
Wyrażenie \[(3x+1+y)^2\] jest równe **A.** \(3x^2+y^2+1\) **B.** \(9x^2+6x+y^2+1\) **C.** \(3x^2+y^2+6xy+6x+1\) **D.** \(9x^2+y^2+6xy+6x+2y+1\)
Odpowiedź
**D.** \(9x^2+y^2+6xy+6x+2y+1\)
Rozwiązanie krok po kroku
Korzystamy ze wzoru na kwadrat sumy trzech składników \[(a+b+c)^2=a^2+b^2+c^2+2ab+2ac+2bc\] dla \(a=3x\), \(b=1\), \(c=y\): \[(3x+1+y)^2=9x^2+1+y^2+6x+6xy+2y.\] Po uporządkowaniu otrzymujemy \(9x^2+y^2+6xy+6x+2y+1\). **Odpowiedź.** D. \(9x^2+y^2+6xy+6x+2y+1\)
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Wymaganie ogólne:** II. Wykorzystanie i interpretowanie reprezentacji. **Wymaganie szczegółowe:** 2.1) Zdający używa wzorów skróconego mnożenia.

Inne zagadnienia

Zadanie 6, próbna grudzień 2014, poziom rozszerzony

próbna grudzień 2014rozszerzony2 pkt
Dane są liczby \(a,b\) takie, że \[a-b=4\qquad\text{oraz}\qquad ab=7.\] Oblicz \[a^3b+ab^3.\] Zakoduj kolejno, od lewej do prawej, cyfry setek, dziesiątek i jedności otrzymanego wyniku.
Odpowiedź
\[a^3b+ab^3=210.\] Kodujemy kolejno cyfry: \(2\), \(1\), \(0\).
Rozwiązanie krok po kroku
Wyłączamy wspólny czynnik przed nawias: \[a^3b+ab^3=ab\left(a^{2}+b^{2}\right).\] Iloczyn \(ab\) jest dany, brakuje sumy kwadratów. Wyznaczamy ją ze wzoru skróconego mnożenia \[(a-b)^{2}=a^{2}-2ab+b^{2},\qquad\text{czyli}\qquad a^{2}+b^{2}=(a-b)^{2}+2ab.\] Podstawiamy dane \(a-b=4\) oraz \(ab=7\): \[a^{2}+b^{2}=4^{2}+2\cdot7=16+14=30.\] Stąd \[a^3b+ab^3=7\cdot30=210.\] W pola odpowiedzi wpisujemy kolejno cyfrę setek, dziesiątek i jedności liczby \(210\). **Odpowiedź.** \(210\); kodujemy \(2\), \(1\), \(0\).
Klucz i zasady oceniania
**2 pkt** – odpowiedź całkowicie poprawna: \(210\) **0 pkt** – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Wymaganie ogólne:** IV. Użycie i tworzenie strategii. **Wymagania szczegółowe:** G6.6, 2.1) Zdający wyłącza wspólny czynnik z wyrazów sumy algebraicznej poza nawias oraz używa wzorów skróconego mnożenia na \((a\pm b)^{2}\) i \(a^{2}-b^{2}\).

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 7, sierpień 2014, poziom podstawowy

sierpień 2014podstawowy1 pkt
Jeśli \[a=\frac{b}{c-b},\] to **A.** \(b=\frac{a+1}{a\cdot c}\) **B.** \(b=\frac{a\cdot c}{a+1}\) **C.** \(b=\frac{a\cdot c}{a-1}\) **D.** \(b=\frac{a-1}{a\cdot c}\)
Odpowiedź
**B.** \(b=\frac{a\cdot c}{a+1}\)
Rozwiązanie krok po kroku
Z równości \(a=\dfrac{b}{c-b}\) wynika \(c-b\neq0\). Mnożymy obie strony przez \(c-b\): \[a(c-b)=b,\qquad ac-ab=b.\] Grupujemy wyrazy z niewiadomą \(b\) po jednej stronie: \[ac=b+ab=b(1+a).\] Dla \(a\neq-1\) dzielimy obie strony przez \(1+a\): \[b=\frac{ac}{a+1}.\] **Odpowiedź.** B
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi *Standardowy schemat oceniania CKE dla zadania zamkniętego za \(1\) punkt; arkusz z tej sesji nie zawiera odrębnej tabeli punktowania dla tego zadania.*
Wymagania podstawy programowej
Zadanie 7. Klucz CKE dla sesji poprawkowej 2014 nie publikuje wypełnionej tabeli wymagań dla tego zadania. Klasyfikacja rzeczowa na podstawie treści zadania: Wyrażenia algebraiczne.

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 12, czerwiec 2013, poziom podstawowy

czerwiec 2013podstawowy1 pkt
Iloczyn wielomianów \(2x-3\) oraz \(-4x^2-6x-9\) jest równy **A.** \(-8x^3+27\) **B.** \(-8x^3-27\) **C.** \(8x^3+27\) **D.** \(8x^3-27\)
Odpowiedź
**A.** \(-8x^3+27\)
Rozwiązanie krok po kroku
Zauważamy, że drugi czynnik można zapisać jako \(-\left(4x^{2}+6x+9\right)\), a wtedy \[(2x-3)\left(4x^{2}+6x+9\right)=(2x)^{3}-3^{3}=8x^{3}-27\] na mocy wzoru na różnicę sześcianów \(a^{3}-b^{3}=(a-b)\left(a^{2}+ab+b^{2}\right)\) dla \(a=2x\), \(b=3\). Zatem \[(2x-3)\left(-4x^{2}-6x-9\right)=-\left(8x^{3}-27\right)=-8x^{3}+27.\] **Odpowiedź.** A
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi *Standardowy schemat oceniania CKE dla zadania zamkniętego za \(1\) punkt; arkusz z tej sesji nie zawiera odrębnej tabeli punktowania dla tego zadania.*
Wymagania podstawy programowej
Zadanie 12. Klucz CKE dla sesji dodatkowej 2013 nie publikuje wypełnionej tabeli wymagań dla tego zadania. Klasyfikacja rzeczowa na podstawie treści zadania: Wyrażenia algebraiczne.

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 7, maj 2013, poziom podstawowy

maj 2013podstawowy1 pkt
Dla każdej liczby rzeczywistej \(x\) wyrażenie \(4x^2-12x+9\) jest równe **A.** \((4x+3)(x+3)\) **B.** \((2x-3)(2x+3)\) **C.** \((2x-3)(2x-3)\) **D.** \((x-3)(4x-3)\)
Odpowiedź
C. (\(2x\) − \(3\))(\(2x\) − \(3\))
Rozwiązanie krok po kroku
Stosujemy wzór skróconego mnożenia na kwadrat różnicy: \[4x^{2}-12x+9=(2x)^{2}-2\cdot2x\cdot3+3^{2}=(2x-3)^{2}=(2x-3)(2x-3).\] **Odpowiedź.** C. \((2x-3)(2x-3)\)
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi *Standardowy schemat oceniania CKE dla zadania zamkniętego za \(1\) punkt; arkusz z tej sesji nie zawiera odrębnej tabeli punktowania dla tego zadania.*
Wymagania podstawy programowej
Wykorzystanie i tworzenie informacji. Posługiwanie się wzorami skróconego mnożenia (I.2.a).

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 11, sierpień 2013, poziom podstawowy

sierpień 2013podstawowy1 pkt
Wielomian \(W(x)=(3x^2-2)^2\) jest równy wielomianowi **A.** \(9x^4-12x^2+4\) **B.** \(9x^4+12x^2+4\) **C.** \(9x^4-4\) **D.** \(9x^4+4\)
Odpowiedź
**A.** \(9x^4-12x^2+4\)
Rozwiązanie krok po kroku
Stosujemy wzór skróconego mnożenia na kwadrat różnicy dla \(a=3x^{2}\) i \(b=2\): \[\left(3x^{2}-2\right)^{2}=\left(3x^{2}\right)^{2}-2\cdot3x^{2}\cdot2+2^{2}=9x^{4}-12x^{2}+4.\] **Odpowiedź.** A
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi *Standardowy schemat oceniania CKE dla zadania zamkniętego za \(1\) punkt; arkusz z tej sesji nie zawiera odrębnej tabeli punktowania dla tego zadania.*
Wymagania podstawy programowej
Zadanie 11. Klucz CKE dla sesji poprawkowej 2013 nie publikuje wypełnionej tabeli wymagań dla tego zadania. Klasyfikacja rzeczowa na podstawie treści zadania: Wyrażenia algebraiczne.

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 21, czerwiec 2012, poziom podstawowy

czerwiec 2012podstawowy1 pkt
Równość \[(a+2\sqrt2)^2=a^2+28\sqrt2+8\] zachodzi dla **A.** \(a=14\) **B.** \(a=7\sqrt2\) **C.** \(a=7\) **D.** \(a=2\sqrt2\)
Odpowiedź
**C.** \(a=7\)
Rozwiązanie krok po kroku
Rozwijamy lewą stronę wzorem na kwadrat sumy: \[\left(a+2\sqrt2\right)^{2}=a^{2}+4\sqrt2\,a+8.\] Porównujemy z prawą stroną \(a^{2}+28\sqrt2+8\). Wyrazy \(a^{2}\) i \(8\) skracają się, zostaje \[4\sqrt2\,a=28\sqrt2,\qquad a=7.\] **Odpowiedź.** C
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi *Standardowy schemat oceniania CKE dla zadania zamkniętego za \(1\) punkt; arkusz z tej sesji nie zawiera odrębnej tabeli punktowania dla tego zadania.*
Wymagania podstawy programowej
**Wymaganie ogólne:** Wykorzystanie i interpretowanie reprezentacji. **Wymaganie szczegółowe:** Zdający wykorzystuje wzory skróconego mnożenia (II.2.a).

Inne zagadnienia

Zadanie 6, próbna marzec 2012, poziom podstawowy

próbna marzec 2012podstawowy1 pkt
Wielomian \(4x^2-100\) jest równy **A.** \((2x-10)^2\) **B.** \((2x-10)(2x+10)\) **C.** \(4(x-10)^2\) **D.** \(4(x-10)(x+10)\)
Odpowiedź
**B.** \((2x-10)(2x+10)\)
Rozwiązanie krok po kroku
Korzystamy ze wzoru na różnicę kwadratów \(p^2-q^2=(p-q)(p+q)\). Zauważamy, że \[4x^2=(2x)^2,\qquad 100=10^2,\] więc \[4x^2-100=(2x)^2-10^2=(2x-10)(2x+10).\] Sprawdzenie wariantu D: \(4(x-10)(x+10)=4x^2-400\ne4x^2-100\). **Odpowiedź.** B. \((2x-10)(2x+10)\)
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Sprawdzana umiejętność:** rozkładanie wyrażenia na czynniki za pomocą wzoru na różnicę kwadratów Klucz CKE do tego arkusza nie zawiera tabeli wymagań podstawy programowej; opis ustalono na podstawie treści zadania i jego rozwiązania.

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 6, czerwiec 2011, poziom podstawowy

czerwiec 2011podstawowy1 pkt
Wielomian \(x^2-100\) jest równy **A.** \((x-10)^2\) **B.** \((x-10)(x+10)\) **C.** \((x-50)^2\) **D.** \((x-50)(x+50)\)
Odpowiedź
**B.** \((x-10)(x+10)\)
Rozwiązanie krok po kroku
**Krok \(1\).** Wyrażenie \(x^2-100\) to różnica dwóch składników, z których każdy jest kwadratem: \(x^2\) oraz \(100=10^2\). To znak rozpoznawczy wzoru skróconego mnożenia na różnicę kwadratów. **Krok \(2\).** Przypominamy wzór: \[a^2-b^2=(a-b)(a+b).\] **Krok \(3\).** Zapisujemy nasze wyrażenie w takiej postaci, podstawiając \(a=x\) oraz \(b=10\): \[x^2-100=x^2-10^2=(x-10)(x+10).\] **Krok \(4\).** Sprawdzamy wynik, wymnażając nawiasy: \[(x-10)(x+10)=x^2+10x-10x-100=x^2-100.\] Zgadza się. **Krok \(5\).** Odrzucamy pozostałe odpowiedzi: \((x-10)^2=x^2-20x+100\) (jest środkowy wyraz i plus przy \(100\)), a \((x-50)(x+50)=x^2-2500\). **Uwaga.** Liczbę \(100\) trzeba zobaczyć jako \(10^2\), a nie jako \(50\cdot 2\). Do wzoru wchodzi pierwiastek z wyrazu wolnego, czyli \(\sqrt{100}=10\). **Odpowiedź.** B: \((x-10)(x+10)\)
Klucz i zasady oceniania
1 pkt za wskazanie poprawnej odpowiedzi zgodnej z kluczem CKE.
Wymagania podstawy programowej
Klasyfikacja rzeczowa na podstawie treści zadania (klucz CKE z 2011 r. nie publikuje osobnej tabeli wymagań): Wyrażenia algebraiczne – stosuje wzór na różnicę kwadratów.

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 7, sierpień 2011, poziom podstawowy

sierpień 2011podstawowy1 pkt
Dla pewnych liczb \(a\) i \(b\) zachodzą równości: \(a^2-b^2=200\) i \(a+b=8\). Dla tych liczb \(a\) i \(b\) wartość wyrażenia \(a-b\) jest równa **A.** \(25\) **B.** \(16\) **C.** \(10\) **D.** \(2\)
Odpowiedź
**A.** \(25\)
Rozwiązanie krok po kroku
Stosujemy wzór na różnicę kwadratów: \[a^{2}-b^{2}=(a-b)(a+b).\] Z danych \(a+b=8\neq0\), więc możemy podzielić: \[a-b=\frac{a^{2}-b^{2}}{a+b}=\frac{200}{8}=25.\] **Odpowiedź.** A
Klucz i zasady oceniania
1 pkt za wskazanie poprawnej odpowiedzi zgodnej z kluczem CKE.
Wymagania podstawy programowej
Klasyfikacja rzeczowa na podstawie treści zadania (klucz CKE z 2011 r. nie publikuje osobnej tabeli wymagań): Wyrażenia algebraiczne – stosuje wzór na różnicę kwadratów.

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 5, czerwiec 2010, poziom podstawowy

czerwiec 2010podstawowy1 pkt
Kwadrat liczby \(x=5+2\sqrt3\) jest równy **A.** \(37\) **B.** \(25+4\sqrt3\) **C.** \(37+20\sqrt3\) **D.** \(147\)
Odpowiedź
**C.** \(37+20\sqrt3\)
Rozwiązanie krok po kroku
Stosujemy wzór skróconego mnożenia na kwadrat sumy: \[\left(5+2\sqrt3\right)^{2}=25+2\cdot5\cdot2\sqrt3+\left(2\sqrt3\right)^{2}=25+20\sqrt3+12=37+20\sqrt3.\] **Odpowiedź.** C
Klucz i zasady oceniania
1 pkt za wskazanie poprawnej odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Klasyfikacja rzeczowa na podstawie treści zadania (archiwalny klucz nie publikuje osobnej tabeli wymagań): Wyrażenia algebraiczne – stosuje wzory skróconego mnożenia.

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 5, sierpień 2010, poziom podstawowy

sierpień 2010podstawowy1 pkt
Wyrażenie \(x(x-1)(x+1)\) jest równe **A.** \((x-1)^3\) **B.** \(x^3-1\) **C.** \(x^3-x\) **D.** \(x^3\)
Odpowiedź
**C.** \(x^3-x\)
Rozwiązanie krok po kroku
Najpierw mnożymy dwa ostatnie czynniki wzorem na różnicę kwadratów: \[(x-1)(x+1)=x^{2}-1.\] Zatem \[x(x-1)(x+1)=x\left(x^{2}-1\right)=x^{3}-x.\] **Odpowiedź.** C
Klucz i zasady oceniania
1 pkt za wskazanie poprawnej odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Klasyfikacja rzeczowa na podstawie treści zadania (archiwalny klucz nie publikuje osobnej tabeli wymagań): Wyrażenia algebraiczne – mnoży wyrażenia algebraiczne.

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 6, próbna listopad 2009, poziom podstawowy

próbna listopad 2009podstawowy1 pkt
Wyrażenie \(27x^3+y^3\) jest równe iloczynowi A. \((3x+y)(9x^2-3xy+y^2)\) B. \((3x+y)(9x^2+3xy+y^2)\) C. \((3x-y)(9x^2+3xy+y^2)\) D. \((3x-y)(9x^2-3xy+y^2)\)
Odpowiedź
**A.** \((3x+y)\left(9x^{2}-3xy+y^{2}\right)\)
Rozwiązanie krok po kroku
Stosujemy wzór skróconego mnożenia na sumę sześcianów \[u^{3}+v^{3}=(u+v)\left(u^{2}-uv+v^{2}\right)\] dla \(u=3x\) oraz \(v=y\), bo \(27x^{3}=(3x)^{3}\). Otrzymujemy \[27x^{3}+y^{3}=(3x+y)\left(9x^{2}-3xy+y^{2}\right).\] W drugim nawiasie środkowy wyraz ma znak minus — to odróżnia poprawny wariant od wariantu B. **Odpowiedź.** A
Klucz i zasady oceniania
*CKE opublikowała przy tym zadaniu przykładowe rozwiązanie, bez rozpisania punktów na poszczególne kroki. Poniżej tok rozwiązania z arkusza; podziału punktacji nie dopisujemy, bo nie ma go w źródle.* Odpowiedź: A.
Wymagania podstawy programowej
Formuła 2005: klucz CKE nie wyodrębnia wymagania szczegółowego przy tym zadaniu; dziedzina jest przypisana na podstawie treści zadania i modelu odpowiedzi.

Równania i nierówności

Zadanie 3, zestaw zadań marzec 2008 nr 2, poziom podstawowy

zestaw zadań marzec 2008 nr 2podstawowy4 pkt
Suma dwóch liczb jest równa \(\sqrt7\), a ich różnica \(\sqrt3\). Oblicz iloczyn tych liczb.
Odpowiedź
Iloczyn tych liczb jest równy \(1\).
Rozwiązanie krok po kroku
**Krok \(1\).** Znamy sumę i różnicę dwóch liczb, a szukamy ich iloczynu. Nie trzeba wyznaczać samych liczb — wystarczy zauważyć, że iloczyn wiąże się z sumą i różnicą przez wzory skróconego mnożenia na kwadrat sumy i kwadrat różnicy. **Krok \(2\).** Oznaczmy szukane liczby przez \(x\) i \(y\). Z treści: \[x+y=\sqrt7,\qquad x-y=\sqrt3.\] **Krok \(3\).** Podnosimy obie równości do kwadratu: \[(x+y)^2=x^2+2xy+y^2=7,\] \[(x-y)^2=x^2-2xy+y^2=3.\] **Krok \(4\).** Odejmujemy drugą równość od pierwszej. Wyrazy \(x^2\) i \(y^2\) się redukują: \[4xy=7-3=4.\] **Krok \(5\).** Stąd \[xy=1.\] **Krok \(6\).** Sprawdzenie. Z układu w kroku \(2\) mamy \(x=\dfrac{\sqrt7+\sqrt3}{2}\) i \(y=\dfrac{\sqrt7-\sqrt3}{2}\), więc \[xy=\frac{\left(\sqrt7\right)^2-\left(\sqrt3\right)^2}{4}=\frac{7-3}{4}=1.\] Wynik się zgadza. **Uwaga.** Nie daj się zwieść pierwiastkom w danych — po podniesieniu do kwadratu znikają, bo \(\left(\sqrt7\right)^2=7\) i \(\left(\sqrt3\right)^2=3\). Liczenie samych \(x\) i \(y\) jest dłuższe i łatwiej w nim o pomyłkę. **Odpowiedź.** Iloczyn tych liczb jest równy \(1\).
Klucz i zasady oceniania
*CKE opublikowała przy tym zadaniu przykładowe rozwiązanie, bez rozpisania punktów na poszczególne kroki. Poniżej tok rozwiązania z arkusza; podziału punktacji nie dopisujemy, bo nie ma go w źródle.* **3.1. (1 pkt)** – zapisanie układu równań wynikających z treści zadania: \(\begin{cases}x+y=\sqrt{7}\\ x-y=\sqrt{3}\end{cases}\) **3.2. (2 pkt)** – rozwiązanie układu równań: \(x=\frac{\sqrt{7}+\sqrt{3}}{2}\) i \(y=\frac{\sqrt{7}-\sqrt{3}}{2}\). **3.3. (1 pkt)** – obliczenie iloczynu szukanych liczb: \(x\cdot y=1\). **II sposób rozwiązania:** **3.1. (1 pkt)** – zapisanie układu równań wynikających z treści zadania: \(\begin{cases}x+y=\sqrt{7}\\ x-y=\sqrt{3}\end{cases}\) **3.2. (2 pkt)** – podniesienie stron każdego z równań do kwadratu i zapisanie układu: \(\begin{cases}x^{2}+2xy+y^{2}=7\\ x^{2}-2xy+y^{2}=3\end{cases}\) **3.3. (1 pkt)** – obliczenie iloczynu szukanych liczb: \(x\cdot y=1\).
Wymagania podstawy programowej
Formuła 2005: klucz CKE nie wyodrębnia wymagania szczegółowego przy tym zadaniu; dziedzina jest przypisana na podstawie treści zadania i modelu odpowiedzi.

Równania i nierówności

Zadanie 4, próbna styczeń 2003, poziom podstawowy

próbna styczeń 2003podstawowy4 pkt
Równanie postaci \(C=\frac{5}{9}\cdot F-\frac{160}{9}\) ustala zależność między temperaturą, wyrażoną w stopniach Celsjusza \((C)\) oraz Fahrenheita \((F)\). a) Oblicz, ile stopni w skali Fahrenheita ma wrząca w temperaturze \(100^{\circ}\mathrm{C}\) woda. b) Wyznacz taką temperaturę, przy której liczba stopni w skali Celsjusza jest równa liczbie stopni w skali Fahrenheita.
Odpowiedź
a) \(F=212\), czyli \(212^\circ\mathrm{F}\). b) Szukana temperatura to \(-40\), bo \(-40^\circ\mathrm{C}=-40^\circ\mathrm{F}\).
Rozwiązanie krok po kroku
**Krok \(1\).** \(4\). \(12\). Rozwiązanie równania z niewiadomą F : F = \(212\) . **Krok \(2\).** (\(4\) pkt) \(13\). Zapisanie równania z jedną niewiadomą, np. F = ⋅ F − . **Krok \(3\).** \(14\). Rozwiązanie równania: F = − \(40\) (lub C = −\(40\) ). **Krok \(4\).** \(15\). Wykorzystanie twierdzenia cosinusów do obliczenia długości trzeciego **Krok \(5\).**  − \(1\)  **Krok \(6\).** boku danego trójkąta np. a \(2 = 122 + 82\) − \(2 ⋅12 ⋅ 8\) ⋅   . **Krok \(7\).**  \(2\)  **Krok \(8\).** \(16\). Obliczenie długości trzeciego boku: a = \(4\) \(19\) cm . **Odpowiedź.** Rozwiązanie i punktacja: zobacz pełny klucz CKE poniżej.
Klucz i zasady oceniania
**12. (1 pkt)** – rozwiązanie równania z niewiadomą \(F\): \(F=212\). **13. (1 pkt)** – zapisanie równania z jedną niewiadomą, np. \(F=\frac{5}{9}\cdot F-\frac{160}{9}\). **14. (1 pkt)** – rozwiązanie równania: \(F=-40\) (lub \(C=-40\)).
Wymagania podstawy programowej
Formuła 2005: klucz CKE nie wyodrębnia wymagania szczegółowego przy tym zadaniu; dziedzina jest przypisana na podstawie treści zadania i modelu odpowiedzi.

Powiązane

Zadania, w których ten temat jest jednym z wątków

Pełna treść i rozwiązanie każdego z nich leżą w temacie, który dla tego zadania jest głównym. Tutaj są, bo ćwicząc wzory skróconego mnożenia, warto je zrobić.

czerwiec 20261 pkt

Zadanie 4, czerwiec 2026, poziom podstawowy

Dla każdej liczby rzeczywistej x wartość wyrażenia \(x^{3} - 2x^{2} + x\) jest równa wartości wyrażenia A. \(x(x - 1)^{2}\) B. x(x − \(1\))(x + \(1\)) C…
próbna marzec 20261 pkt

Zadanie 6, próbna marzec 2026, poziom podstawowy

**Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.** Dla każdej liczby rzeczywistej \(x\) różnej od \((-10)\) oraz różnej od \(0\) wartość wyrażenia…
czerwiec 20251 pkt

Zadanie 1, czerwiec 2025, poziom rozszerzony

Wielomian \(W\) jest określony wzorem \[W(x)=(2\sqrt{3}x-x^{2}+1)^{2}.\] We wzorze ogólnym tego wielomianu \(W(x)=ax^{4}+bx^{3}+cx^{2}+dx+e\) współczynnik \(c\) jest…
czerwiec 20253 pkt

Zadanie 5, czerwiec 2025, poziom podstawowy

Wykaż, że dla każdej liczby całkowitej \(a\), która przy dzieleniu przez \(5\) daje resztę \(1\), i dla każdej liczby całkowitej \(b\), która przy dzieleniu przez \(5\)…
czerwiec 20252 pkt

Zadanie 12.1, czerwiec 2025, poziom rozszerzony

Rozważamy wszystkie graniastosłupy prawidłowe trójkątne o polu powierzchni całkowitej równym \(24\sqrt{3}\). Wykaż, że objętość \(V\) graniastosłupa w zależności od…
maj 20253 pkt

Zadanie 2, maj 2025, poziom rozszerzony

Wykaż, że dla każdej dodatniej liczby rzeczywistej \(a\) i dla każdej dodatniej liczby rzeczywistej \(b\) takich, że \(b\neq\frac{1}{2}a\), prawdziwa jest nierówność…
maj 20251 pkt

Zadanie 4, maj 2025, poziom rozszerzony

Granica \[\lim_{x\to2}\frac{x^{3}-8}{2x^{2}+2x-12}\] jest równa **A.** \(\frac{2}{5}\) **B.** \(\frac{4}{5}\) **C.** \(\frac{6}{5}\) **D.** \(\frac{12}{5}\)
maj 20254 pkt

Zadanie 31, maj 2025, poziom podstawowy

Rozważamy prostopadłościany \(ABCDEFGH\), w których krawędź \(BC\) ma długość \(4\), a suma długości trzech krawędzi wychodzących z wierzchołka \(B\) jest równa \(15\)…
maj 20252 pkt

Zadanie 12.1, maj 2025, poziom rozszerzony

Rozważamy wszystkie stożki, których wysokość jest większa od \(5\), a odległość środka podstawy od tworzącej jest równa \(5\). Wykaż, że objętość \(V\) stożka, jako…
czerwiec 20243 pkt

Zadanie 5, czerwiec 2024, poziom rozszerzony

Wykaż, że dla każdej dodatniej liczby \(a\) i każdej dodatniej liczby \(b\) takich, że \(a+b=1\), prawdziwa jest nierówność \[\frac1{2a+b}+\frac1{a+2b}\geq\frac43.\]
czerwiec 20242 pkt

Zadanie 13.1, czerwiec 2024, poziom rozszerzony

Rozważamy wszystkie ostrosłupy prawidłowe trójkątne, w których suma wysokości \(H\) ostrosłupa oraz promienia \(R\) okręgu opisanego na podstawie tego ostrosłupa jest…
maj 20242 pkt

Zadanie 3, maj 2024, poziom podstawowy

Wykaż, że dla każdej liczby naturalnej \(n \geq 1\) liczba \(n^{2} + (n + 1)^{2} + (n + 2)^{2}\) przy dzieleniu przez \(3\) daje resztę \(2\).
maj 20242 pkt

Zadanie 13.1, maj 2024, poziom rozszerzony

Rozważamy wszystkie graniastosłupy prawidłowe trójkątne o objętości \(3456\), których krawędź podstawy ma długość nie większą niż \(8\sqrt3\). **Zadanie \(13\).\(1\).**…
sierpień 20241 pkt

Zadanie 12, sierpień 2024, poziom podstawowy

Pusta bańka na mleko o pojemności \(10\) litrów ma masę \(6{,}5\ \mathrm{kg}\). Jeden litr mleka ma masę \(1{,}03\ \mathrm{kg}\). Niech \(x\) oznacza liczbę litrów mleka…
sierpień 20242 pkt

Zadanie 31, sierpień 2024, poziom podstawowy

Wykaż, że dla każdej liczby rzeczywistej \(x\) i dla każdej liczby rzeczywistej \(y\), takich że \(x\neq2y\), prawdziwa jest nierówność \[x^2+4y^2-4>4(xy-1).\]
sierpień 20241 pkt

Zadanie 11.3, sierpień 2024, poziom podstawowy

Pusta bańka na mleko o pojemności \(10\) litrów ma masę \(6{,}5\,\mathrm{kg}\). Jeden litr mleka ma masę \(1{,}03\,\mathrm{kg}\). Niech \(x\) oznacza liczbę litrów mleka…
czerwiec 20232 pkt

Zadanie 32, czerwiec 2023, poziom podstawowy

Wykaż, że dla każdej liczby rzeczywistej \(a\) i dla każdej liczby rzeczywistej \(b\) takiej, że \(b\neq a\), prawdziwa jest nierówność \[a^2+3b^2+4>2a+6b.\]
maj 20233 pkt

Zadanie 6, maj 2023, poziom rozszerzony

Liczby rzeczywiste \(x\) oraz \(y\) spełniają jednocześnie równanie \(x+y=4\) i nierówność \(x^3-x^2y \leq xy^2-y^3\). Wykaż, że \(x=2\) oraz \(y=2\).
czerwiec 20223 pkt

Zadanie 6, czerwiec 2022, poziom rozszerzony

**Wykaż, że dla każdej liczby rzeczywistej \(x\) i dla każdej liczby rzeczywistej \(y\), takich że \(x\ne y\), spełniona jest nierówność** \[x^4+y^4>xy(x^2+y^2).\]
maj 20221 pkt

Zadanie 2, maj 2022, poziom rozszerzony

Funkcja \(f\) jest określona wzorem \[f(x)=\frac{x^3-8}{x-2}\] dla każdej liczby rzeczywistej \(x\ne2\). Wartość pochodnej tej funkcji dla argumentu \(x=\frac12\) jest…
maj 20223 pkt

Zadanie 6, maj 2022, poziom rozszerzony

**Wykaż, że dla każdej liczby rzeczywistej \(x\) i dla każdej liczby rzeczywistej \(y\), takich że \(2x>y\), spełniona jest nierówność** \[7x^3+4x^2y\geq y^3+2xy^2-x^3.\]
sierpień 20222 pkt

Zadanie 31, sierpień 2022, poziom podstawowy

**Wykaż, że** dla każdej liczby rzeczywistej \(a\) różnej od \(0\) i każdej liczby rzeczywistej \(b\) różnej od \(0\) spełniona jest nierówność \[2a^2-4ab+5b^2>0.\]
czerwiec 20201 pkt

Zadanie 4, czerwiec 2020, poziom rozszerzony

Po przekształceniu wyrażenia \[(x\sqrt2+y\sqrt3)^4\] do postaci \[ax^4+bx^3y+cx^2y^2+dxy^3+ey^4\] współczynnik \(c\) jest równy **A.** \(6\) **B.** \(36\) **C.**…
maj 20186 pkt

Zadanie 12, maj 2018, poziom rozszerzony

Wyznacz wszystkie wartości parametru m, dla których równanie \(x^{2}+(m+1)x-m^{2}+1=0\) ma dwa różne rozwiązania rzeczywiste \(x_{1}\) i \(x_{2}\) spełniające warunek…
czerwiec 20171 pkt

Zadanie 5, czerwiec 2017, poziom podstawowy

Dla każdej liczby rzeczywistej \(x\) wyrażenie \(x^{6}-2x^{3}-3\) jest równe A. \((x^{3}+1)(x^{2}-3)\) B. \((x^{3}-3)(x^{3}+1)\) C. \((x^{2}+3)(x^{4}-1)\) D…
maj 20171 pkt

Zadanie 5, maj 2017, poziom podstawowy

Równość \((x\sqrt{2} - 2)^{2} = (2 + \sqrt{2})^{2}\) jest A. prawdziwa dla \(x = -\sqrt{2}\) B. prawdziwa dla \(x = \sqrt{2}\) C. prawdziwa dla \(x = -1\) D. fałszywa dla…
maj 20162 pkt

Zadanie 30, maj 2016, poziom podstawowy

Ciąg \((a_n)\) jest określony wzorem \[a_n=2n^2+2n\] dla \(n\geq1\). Wykaż, że suma każdych dwóch kolejnych wyrazów tego ciągu jest kwadratem liczby naturalnej.
czerwiec 20142 pkt

Zadanie 27, czerwiec 2014, poziom podstawowy

Wykaż, że dla każdej liczby rzeczywistej \(a\) i każdej liczby rzeczywistej \(b\) prawdziwa jest nierówność \[\left(\frac{a+b}{2}\right)^2\leq\frac{a^2+b^2}{2}.\]
maj 20132 pkt

Zadanie 28, maj 2013, poziom podstawowy

Udowodnij, że dla dowolnych liczb rzeczywistych \(x,y,z\), takich że \(x+y+z=0\), prawdziwa jest nierówność \[xy+yz+zx\leq0.\] Możesz skorzystać z tożsamości…
sierpień 20111 pkt

Zadanie 2, sierpień 2011, poziom podstawowy

Suma liczby \(x\) i \(15\%\) tej liczby jest równa \(230\). Równaniem opisującym tę zależność jest **A.** \(0{,}15\cdot x=230\) **B.** \(0{,}85\cdot x=230\) **C.**…
próbna czerwiec 20043 pkt

Zadanie 6, próbna czerwiec 2004, poziom podstawowy

Funkcja \(f\) przyporządkowuje każdej liczbie rzeczywistej iloczyn tej liczby przez liczbę o \(3\) od niej mniejszą. a) Podaj wzór funkcji \(f\). b) Zbadaj, ile rozwiązań…

Przefiltruj po typie zadania

Pozostałe tematy w dziale Wyrażenia algebraiczne