Krogulec
Ilustracja AI (zamiennik zdjęcia)
🐦 Ptaki

Krogulec

Accipiter nisus

Krogulec to niewielki, zwinny ptak drapieżny, który poluje na inne, mniejsze ptaki. Ma krótkie, zaokrąglone skrzydła i długi ogon, dzięki którym śmiga między drzewami jak akrobata.

W pigułce

Krogulec — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaLasy, parki i ogrody Europy i Azji
🍽️
Co jeGłównie małe ptaki, chwytane w locie
📏
WielkośćRozpiętość skrzydeł do ok. 65 cm; samica większa od samca
Ile żyjeDo ok. 10 lat na wolności
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Poluje na inne ptaki z zaskoczenia.
  • Krótkie skrzydła i długi ogon = zwrotność.
  • Samica sporo większa od samca.
  • Śmiga między drzewami jak akrobata.
Bliżej natury

Jak żyje krogulec?

Krogulec poluje z zaskoczenia. Podlatuje nisko, ukryty za żywopłotem albo drzewami, a potem błyskawicznie atakuje spłoszone ptaki. Jego zwrotność pozwala mu ścigać zdobycz nawet w gęstych zaroślach.

U krogulców samica jest wyraźnie większa od samca. Dzięki tej różnicy para poluje na ptaki różnej wielkości i mniej ze sobą konkuruje o jedzenie.

Czy wiesz, że…?

samica krogulca bywa nawet o jedną trzecią większa od samca? To jedna z największych różnic wielkości między samcem a samicą wśród ptaków drapieżnych — dzięki niej para poluje na zdobycz różnej wielkości i mniej ze sobą konkuruje.

Jak rozpoznać

Jak wygląda krogulec?

Dorosły samiec krogulca ma szaroniebieski grzbiet i pomarańczowo prążkowany spód ciała, podczas gdy samica jest bardziej brunatnoszara, z ciemniejszymi, szarobrązowymi prążkami zamiast wyraźnie pomarańczowych pasków na piersi i brzuchu.

Oczy krogulca są żółte do pomarańczowych, a krótkie, zaokrąglone skrzydła razem z długim ogonem tworzą sylwetkę doskonale dopasowaną do błyskawicznych zwrotów pośród gałęzi i gęstych żywopłotów okalających pola oraz ogrody.

Nie pomyl się

Krogulec a podobne zwierzęta

Jastrząb wygląda jak znacznie większa wersja krogulca, o podobnym kształcie skrzydeł i ogona, ale poluje na znacznie większą zdobycz, w tym ssaki, których krogulec praktycznie nigdy nie atakuje.

Pustułka poluje, zawisając nieruchomo w powietrzu nad otwartym terenem, zupełnie inaczej niż krogulec, atakujący z zaskoczenia w szybkim, poziomym locie wśród drzew i gęstych, splątanych zarośli przy ogrodach.

W sąsiedztwie człowieka

Krogulec a ludzie

Krogulec bywa dziś częstym gościem przy karmnikach i poidełkach w przydomowych ogrodach, gdzie poluje na mniejsze ptaki przylatujące po pokarm — dla wielu ludzi dokarmiających ptaki to zaskakujący, budzący mieszane uczucia widok, zwłaszcza w środku mroźnej zimy.

W przeszłości hodowcy gołębi pocztowych i ozdobnych często prześladowali krogulce, obwiniając je o straty w hodowli, choć realny wpływ tego ptaka na liczebność gołębi bywał znacznie przeceniany przez samych hodowców.

Podobnie jak inne europejskie ptaki drapieżne, krogulec ucierpiał w XX wieku przez pestycydy osłabiające skorupki jaj, a jego populacja odbudowała się dopiero po wycofaniu tych szkodliwych substancji z rolnictwa w wielu krajach Europy. Dziś krogulec jest ponownie jednym z częściej spotykanych, choć wciąż bardzo skrytych ptaków drapieżnych naszego kontynentu.

Pytania i odpowiedzi

Krogulec — częste pytania

Jak duży jest krogulec?

Krogulec jest niewielki — rozpiętość jego skrzydeł sięga około 65 cm. Samica jest wyraźnie większa od samca.

Dla dociekliwych
Ma krótkie, zaokrąglone skrzydła i długi ogon, idealne do zwrotnego lotu między drzewami.
Ile żyje krogulec?

Na wolności krogulec dożywa około 10 lat.

Dla dociekliwych
Poluje przez cały rok, a zimą częściej pojawia się w miastach, gdzie łatwiej o ptaki przy karmnikach.
Co je krogulec?

Krogulec poluje głównie na małe ptaki, które chwyta w locie.

Dla dociekliwych
Zaskakuje je szybkim atakiem z ukrycia — zza żywopłotu, krzaka albo rogu budynku.
Gdzie żyje krogulec?

Krogulec mieszka w lasach, parkach i ogrodach Europy i Azji.

Dla dociekliwych
Coraz częściej poluje też w miastach, gdzie jest dużo drobnych ptaków.
Dlaczego samica krogulca jest większa od samca?

To jedna z największych różnic wielkości między samcem a samicą wśród ptaków drapieżnych — samica bywa o jedną trzecią większa.

Dla dociekliwych
Dzięki temu para poluje na zdobycz różnej wielkości: mniejszy, zwinniejszy samiec łapie drobne ptaki, a większa samica radzi sobie z większymi. Mniej wtedy o siebie konkurują.
Jak jest „krogulec" po angielsku?

Krogulec po angielsku to sparrowhawk.

Dla dociekliwych
Skrzydła to wings, a polować to to hunt.
Dlaczego krogulce coraz częściej pojawiają się przy karmnikach dla ptaków?

Polują tam na mniejsze ptaki regularnie przylatujące po pokarm wykładany przez ludzi, co czyni karmnik łatwiejszym, przewidywalnym miejscem do polowania.

Dla dociekliwych
Dla wielu osób dokarmiających ptaki to zaskakujący widok, budzący zarówno podziw, jak i niepokój o los mniejszych, ulubionych gatunków.
Dlaczego krogulec był dawniej prześladowany przez hodowców gołębi?

Obwiniano go o straty w hodowli gołębi pocztowych i ozdobnych, choć realny wpływ tego niewielkiego ptaka na ich liczebność bywał znacznie przeceniany przez hodowców.

Dla dociekliwych
Dziś krogulec jest w wielu krajach objęty pełną ochroną prawną, a jakiekolwiek takie prześladowanie jest surowo zakazane.
Jak dokładnie pestycydy wpłynęły na populację krogulca?

W XX wieku osłabiały skorupki jaj tego gatunku, a jego populacja odbudowała się dopiero po całkowitym wycofaniu tych szkodliwych substancji z rolnictwa.

Dla dociekliwych
To podobna historia do innych europejskich ptaków drapieżnych dotkniętych tym samym problemem środowiskowym w tamtym trudnym okresie, w tym rybołowa i sokoła wędrownego.
Poznaj też

Zobacz także drapieżne

Kategoria: PtakiWróć do: Drapieżne
Wszystkie: drapieżne