
Pustułka
Falco tinnunculus
Pustułka to niewielki, pospolity sokół, którego łatwo rozpoznać po niezwykłej umiejętności — potrafi „zawisnąć" nieruchomo w powietrzu, szybko machając skrzydłami, i z tej pozycji wypatrywać zdobyczy.
Pustułka — podstawowe fakty
Szybkie ciekawostki
- Potrafi „zawisnąć" nieruchomo w powietrzu.
- Głowę trzyma idealnie nieruchomo.
- Poluje głównie na gryzonie.
- Gniazduje też w miastach.
Jak żyje pustułka?
Podczas polowania pustułka zatrzymuje się w powietrzu w jednym miejscu, ustawiając się pod wiatr i drobno wachlując skrzydłami. Głowę trzyma przy tym idealnie nieruchomo, żeby dokładnie wypatrzeć poruszającego się w trawie gryzonia.
Pustułki dobrze przystosowały się do życia blisko ludzi. Poza polami i łąkami gniazdują też w miastach — na wysokich budynkach, wieżach i mostach — skąd wygodnie wyruszają na łowy nad pobliskie tereny zielone.
pustułkę łatwo rozpoznać po niezwykłej umiejętności — potrafi „zawisnąć" nieruchomo w powietrzu, szybko machając skrzydłami, i z tej pozycji wypatrywać zdobyczy? Głowę trzyma przy tym idealnie nieruchomo, żeby dokładnie namierzyć gryzonia w trawie.
Jak wygląda pustułka?
Samiec pustułki ma szarawoniebieską głowę i ogon oraz rdzawy grzbiet nakrapiany czarnymi plamkami, podczas gdy samica jest bardziej jednolicie rdzawobrązowa, z ciemnymi prążkami zamiast wyraźnej, kontrastowej szarej głowy widocznej u samców.
Skrzydła pustułki są długie i wąskie, zwężające się ku końcom, co razem z długim ogonem ułatwia jej charakterystyczne zawisanie w miejscu podczas polowania, niedostępne dla wielu innych, mniej zwrotnych ptaków drapieżnych tej wielkości.
Pustułka a podobne zwierzęta
Krogulec poluje z zaskoczenia, atakując z ukrycia w szybkim, poziomym locie wśród drzew, zupełnie inaczej niż pustułka, wypatrująca zdobyczy podczas nieruchomego zawisania wysoko nad otwartą ziemią.
Błotniak sunie nisko nad łąkami i mokradłami, uważnie przeszukując gęstą roślinność, w odróżnieniu od pustułki, która najczęściej poluje, zawisając w jednym punkcie wysoko nad otwartym terenem.
Pustułka a ludzie
Zanik miedz, ugorów i naturalnych łąk na rzecz wielkoobszarowych, intensywnie uprawianych pól ograniczył pustułkom dostęp do bogatych w gryzonie terenów łowieckich, przez co w wielu regionach rolniczych ich liczebność w ostatnich dekadach wyraźnie spadła. Naukowcy uważnie monitorują ten trend, bo pustułka od dawna uchodzi za dobry wskaźnik ogólnej kondycji krajobrazu rolniczego.
Aby wesprzeć malejącą populację pustułek, ludzie montują dla nich specjalne skrzynki lęgowe na budynkach, słupach i wysokich wieżach — ptaki chętnie z nich korzystają, zwłaszcza tam, gdzie brakuje naturalnych dziupli czy szczelin do gniazdowania. Takie skrzynki bywają dziś wyposażane nawet w małe kamery, dzięki którym można na żywo śledzić całe wychowanie piskląt.
Ze względu na stosunkowo łagodne usposobienie i łatwość w obchodzeniu się z nią, pustułka od dawna bywa pierwszym ptakiem, którego uczą się prowadzić początkujący sokolnicy, zanim zajmą się znacznie trudniejszymi, bardziej wymagającymi gatunkami ptaków łowczych.
Pustułka — częste pytania
Jak duża jest pustułka?
Pustułka to niewielki sokół — rozpiętość jej skrzydeł to około 65–80 cm.
Dla dociekliwych
Ile żyje pustułka?
Pustułka dożywa około 15 lat.
Dla dociekliwych
Co je pustułka?
Pustułka poluje głównie na gryzonie, a także na owady i drobne ptaki.
Dla dociekliwych
Gdzie żyje pustułka?
Pustułka mieszka na polach, łąkach, a także w miastach Europy, Azji i Afryki.
Spotkasz go m.in. w: w Europie, Azji i Afryce.
Dla dociekliwych
Jak pustułka „zawisa" w powietrzu?
Ustawia się pod wiatr i drobno, szybko wachluje skrzydłami, dzięki czemu zatrzymuje się w jednym miejscu nad ziemią.
Dla dociekliwych
Jak jest „sokół" po angielsku?
Pustułka po angielsku to kestrel, a sokół ogólnie to a falcon.
Dla dociekliwych
Czym różni się wyglądem samiec pustułki od samicy?
Samiec ma szarawoniebieską głowę i ogon oraz rdzawy grzbiet nakrapiany czarnymi plamkami, a samica jest bardziej jednolicie rdzawobrązowa.
Dla dociekliwych
Dlaczego pustułkom coraz trudniej upolować zdobycz na polach?
Zanik miedz, ugorów i naturalnych łąk na rzecz wielkoobszarowych upraw ograniczył im dostęp do bogatych w gryzonie terenów łowieckich.
Dla dociekliwych
Dlaczego pustułka bywa pierwszym ptakiem uczonych sokolników?
Ma stosunkowo łagodne usposobienie i łatwo się z nią obchodzi, zanim sokolnik zajmie się o wiele trudniejszymi gatunkami ptaków łowczych.
Dla dociekliwych
Zobacz także drapieżne

Bielik
Bielik to największy ptak drapieżny Polski — rozpiętość jego skrzydeł przekracza dwa metry?
Poznaj
Jastrząb
Jastrząb gołębiarz potrafi wykonywać błyskawiczne zwroty i manewry między gałęziami drzew podczas pościgu za zdobyczą, osiągając p
Poznaj
Kania
Kanię łatwo rozpoznać po głęboko wciętym, „widlastym" ogonie, którym steruje w locie jak sterem?
Poznaj
Kondor
Kondor wielki ma jedną z największych rozpiętości skrzydeł wśród ptaków lądowych — do około trzech metrów?
Poznaj