Choć sekretarz potrafi latać, większość czasu spędza na ziemi, przemierzając trawiaste równiny na wysokich, silnych nogach. Wypatruje owadów, gryzoni, jaszczurek i węży, które błyskawicznie atakuje.

Na głowie sekretarz ma pęk długich piór, które sterczą jak pióra wetknięte kiedyś za ucho przez urzędników — i stąd wzięła się jego nazwa. Gdy poluje na węża, kopie go szybkimi, mocnymi uderzeniami nóg, trzymając resztę ciała bezpiecznie z dala.

Sekretarz ma jasnoszare upierzenie ciała oraz charakterystyczne, czarne pióra na udach, przypominające krótkie spodenki — to razem z bardzo długimi, silnymi nogami nadaje mu wyjątkowo wysoką, wyprostowaną sylwetkę wśród wszystkich ptaków drapieżnych świata, łatwą do rozpoznania z daleka.

Wokół oczu ma pomarańczową, nagą skórę, a ogon jest długi, z dwoma znacznie wydłużonymi piórami pośrodku, które ciągną się daleko za resztą ciała, gdy ptak spokojnie, majestatycznie chodzi po trawiastej, otwartej równinie.

Żuraw ma podobnie długie nogi i wyprostowaną, wysoką sylwetkę, ale żywi się głównie roślinami i drobnymi zwierzętami wodnymi, zupełnie inaczej niż drapieżny, aktywnie polujący na węże sekretarz, przemierzający suche, trawiaste sawanny.

Orzeł przedni poluje z powietrza, spadając na zdobycz w błyskawicznym locie nurkowym, zupełnie inaczej niż sekretarz, atakujący pieszo, depcząc zdobycz mocnymi, celnymi uderzeniami swoich długich nóg.

Sekretarz jest na tyle rozpoznawalnym i cenionym ptakiem w Afryce, że jego wizerunek znalazł się na godłach kilku państw tego kontynentu, w tym Sudanu i Republiki Południowej Afryki, obok innych ważnych, historycznych symboli narodowych.

Ponieważ sekretarz skutecznie poluje na jadowite węże, rolnicy na afrykańskich sawannach od dawna postrzegają go jako pożytecznego sprzymierzeńca, chroniącego ludzi i zwierzęta gospodarskie przed niebezpiecznymi gadami czyhającymi w wysokiej trawie w pobliżu zabudowań.

Przekształcanie dzikich, otwartych sawann w pola uprawne i pastwiska ogranicza sekretarzowi dostęp do rozległych, trawiastych terenów potrzebnych mu do polowania pieszo na węże, gryzonie i owady, zmuszając ptaki do przemieszczania się na coraz mniejsze, mocno rozproszone obszary, oddalone od siebie o dziesiątki kilometrów.