Trzmielojad

Trzmielojad wyszukuje gniazda os i trzmieli, obserwując, dokąd lecą owady, a potem rozkopuje je mocnymi nogami i wyjada larwy oraz poczwarki. Przed użądleniami chronią go gęste, sztywne piórka pokrywające głowę i twarz.

Choć z wyglądu przypomina myszołowa, trzmielojad ma inne zwyczaje i jadłospis. To ptak wędrowny — na zimę odlatuje do Afryki, a do Europy wraca dopiero późną wiosną, gdy owadów, którymi się żywi, jest już pod dostatkiem.

Trzmielojad ma małą, wąską głowę o gołębim profilu, pokrytą drobnymi, łuskowatymi piórkami chroniącymi przed użądleniami, oraz stosunkowo długą, wyciągniętą szyję — to razem odróżnia go od bardziej krępego, szerokogłowego myszołowa, do którego bywa z pozoru podobny.

Ogon trzmielojada jest długi, z dwoma lub trzema wyraźnymi, szerokimi, ciemnymi pasami, inaczej niż liczne, drobniejsze prążki widoczne na ogonie zwykłego, pospolitego myszołowa z okolicznych pól i łąk.

Myszołów ma szerszą, bardziej krępą głowę oraz liczne, drobne prążki na ogonie zamiast dwóch lub trzech szerokich, ciemnych pasów wyraźnie widocznych na długim, wąskim ogonie trzmielojada.

Jastrząb poluje z zaskoczenia na inne ptaki i drobne ssaki leśne, zupełnie inaczej niż trzmielojad, wyspecjalizowany w wyszukiwaniu i cierpliwym rozkopywaniu gniazd os oraz trzmieli.

Mimo mylącej nazwy trzmielojad wcale nie specjalizuje się w miodzie ani w atakowaniu uli pszczelich — jego prawdziwym przysmakiem są larwy i poczwarki os oraz trzmieli, cierpliwie wygrzebywane z gniazd ukrytych głęboko w ziemi. Ta powszechna pomyłka w nazewnictwie utrzymuje się od wielu pokoleń, mimo że biologia gatunku od dawna jest dobrze poznana przez naukowców.

Ponieważ z daleka łatwo pomylić trzmielojada z myszołowem, w przeszłości bywał on przypadkowo odstrzeliwany przez myśliwych, którzy nie rozpoznawali w locie subtelnych różnic między obu, z pozoru bardzo podobnymi gatunkami ptaków drapieżnych naszych lasów.

Trzmielojad pokonuje co roku bardzo długą trasę migracyjną do Afryki i z powrotem, a naukowcy śledzą te wędrówki za pomocą nowoczesnych, lekkich nadajników satelitarnych, by dokładnie poznać trasy przelotu oraz kluczowe miejsca odpoczynku tego wędrownego gatunku.