Funkcje

Własności funkcji — dziedzina, zbiór wartości, miejsca zerowe i monotoniczność

Dziedzina i zbiór wartości funkcji, miejsca zerowe, monotoniczność oraz różnowartościowość — pojęcia sprawdzane w zadaniach z arkuszy CKE. Zobacz też odczytywanie własności z wykresu, funkcja kwadratowa i funkcja liniowa — każde zadanie z odpowiedzią, rozwiązaniem krok po kroku i zasadami oceniania.

37zadań w tym temacie

Węższe przekroje

Zagadnienia w tym temacie

Te same zadania pogrupowane według konkretnego pojęcia.

Zanim zaczniesz rozwiązywać

Wyjaśnienie teorii

Jeśli temat jest dla Ciebie nowy, zacznij od wyjaśnienia: podstawy teoretyczne tego zagadnienia, tu znajdziesz pełne wyjaśnienie, funkcje parzyste i nieparzyste — teoria i przykłady, funkcje matematyka, miejsca zerowe funkcji — teoria i przykłady oraz monotoniczność funkcji — teoria i przykłady.

Pełny zestaw

Wszystkie zadania z odpowiedziami i rozwiązaniami

Zadania z arkuszy CKE z lat 2002–2026, uporządkowane od najnowszych.

Inne zagadnienia

Zadanie 12.2, maj 2026, poziom podstawowy

maj 2026podstawowy2 pkt
Funkcja \(f\) jest określona następująco: \[f(x)=\begin{cases}x+2 & \text{dla }x\in[-4,2],\\-x+5 & \text{dla }x\in(2,5).\end{cases}\] Wyznacz zbiór wartości funkcji \(f\) oraz zbiór wszystkich argumentów, dla których \(f(x)>1\).
Wykres funkcji f w układzie współrzędnych z siatką, osie od minus 5 do 5. Łamana z dwóch odcinków: odcinek rosnący od punktu (−4, −2) zaznaczonego pełną kropką do punktu (2, 4) zaznaczonego pełną kropką, oraz odcinek malejący od punktu (2, 3) zaznaczonego pustą kropką do punktu (5, 0) zaznaczonego pustą kropką.
Rysunek z arkusza CKE. Zobacz cały fragment arkusza.
Podpowiedź
Wyznacz zakres wartości i rozwiązanie nierówności osobno na każdej gałęzi, a następnie połącz wyniki.
Nasze opracowanie

Kluczowa idea

Pierwsza gałąź dostarcza cały zbiór wartości; druga nie wychodzi poza ten przedział.

Rozwiązanie

Na przedziale \([-4,2]\) funkcja \(x+2\) przyjmuje wszystkie wartości od \(-2\) do \(4\), więc zbiorem wartości całej funkcji jest \([-2,4]\). Dla pierwszej gałęzi \[x+2>1\iff x>-1,\] co daje \(x\in(-1,2]\). Dla drugiej gałęzi \[-x+5>1\iff x<4,\] a po uwzględnieniu \(x\in(2,5)\) otrzymujemy \(x\in(2,4)\). Łącznie \(f(x)>1\) dla \(x\in(-1,4)\).

Sprawdzenie

Punkty brzegowe odpadają, ponieważ \(f(-1)=1\) i \(f(4)=1\), a nierówność jest ostra.
Odpowiedź
\(1\). Zbiorem wartości funkcji \(f\) jest przedział \([-2,4]\). \(2\). Zbiorem wszystkich argumentów, dla których \(f(x)>1\), jest przedział \((-1,4)\).
Rozwiązanie krok po kroku
Funkcja jest złożona z dwóch odcinków prostych, więc każdy z nich rozpatrujemy osobno, a wyniki łączymy. Z rysunku odczytujemy, które końce należą do wykresu (kropka zamalowana), a które nie (kropka pusta). **Zbiór wartości.** Na przedziale \([-4,2]\) funkcja \(f(x)=x+2\) jest rosnąca, więc przyjmuje wartości od \(f(-4)=-2\) do \(f(2)=4\), oba końce włącznie: \([-2,4]\). Na przedziale \((2,5)\) funkcja \(f(x)=-x+5\) jest malejąca i przyjmuje wartości między \(-5+5=0\) a \(-2+5=3\), bez końców: \((0,3)\). Suma tych zbiorów to \[[-2,4]\cup(0,3)=[-2,4].\] **Nierówność \(f(x)>1\).** Na \([-4,2]\): \(x+2>1\), czyli \(x>-1\); część wspólna z przedziałem daje \((-1,2]\). Na \((2,5)\): \(-x+5>1\), czyli \(x<4\); część wspólna daje \((2,4)\). Suma: \[(-1,2]\cup(2,4)=(-1,4).\] **Odpowiedź.** \(1\). \([-2,4]\) \(2\). \((-1,4)\)
Klucz i zasady oceniania
**2 pkt** – poprawne uzupełnienie dwóch zdań **1 pkt** – poprawne uzupełnienie jednego zdania **0 pkt** – brak spełnienia powyższych kryteriów **Uwaga CKE:** uzupełnienie zdania uznaje się za poprawne tylko wtedy, gdy zapisane krańce przedziału są poprawne i można jednoznacznie ustalić, czy przedział jest otwarty, czy domknięty. **Kryterium uwzględniające specyficzne trudności w uczeniu się matematyki:** pomylenie porządku liczb na osi przy zachowaniu poprawnych krańców, na przykład zapis \([4,-2]\), daje \(1\) punkt za tak uzupełnione zdanie.
Wymagania podstawy programowej
**Wymaganie ogólne:** II. Wykorzystanie i tworzenie informacji. 1. Interpretowanie i operowanie informacjami przedstawionymi w tekście, a także w formie wykresów, diagramów, tabel. **Wymagania szczegółowe:** V.4) Zdający odczytuje z wykresu funkcji zbiór wartości oraz przedziały, w których funkcja przyjmuje wartości większe od danej liczby; I.6) Zdający posługuje się pojęciem przedziału liczbowego.

Logarytmy

Zadanie 11, zbiór zadań z informatora 2025, poziom rozszerzony

zbiór zadań z informatora 2025rozszerzony3 pkt
Funkcja \(f\) jest określona wzorem \[f(x)=\frac{2x-3}{x+2}+4\log_{\frac12}x\] dla każdego \(x>0\). Wykaż, że funkcja \(f\) ma co najmniej jedno miejsce zerowe, które należy do przedziału \(\left[\frac12,4\right]\).
Odpowiedź
Funkcja \(f\) ma co najmniej jedno miejsce zerowe w przedziale \(\left[\frac12,4\right]\).
Rozwiązanie krok po kroku
Funkcja \(f\) jest ciągła na \(\left[\frac12,4\right]\), ponieważ jest tam sumą funkcji ciągłych. Na końcach przedziału: \[f\left(\frac12\right)=\frac{-2}{\frac52}+4\log_{\frac12}\frac12=-\frac45+4=\frac{16}{5}>0,\] \[f(4)=\frac{5}{6}+4\log_{\frac12}4=\frac56-8=-\frac{43}{6}<0.\] Wartości na końcach mają przeciwne znaki. Z własności Darboux istnieje więc \(x_0\in\left(\frac12,4\right)\), dla którego \(f(x_0)=0\).
Klucz i zasady oceniania
**3 pkt** – przeprowadzenie pełnego dowodu **2 pkt** – wykazanie, że \(f(\frac12)>0\) oraz \(f(4)<0\), i uzasadnienie ciągłości funkcji **1 pkt** – poprawne obliczenie wartości funkcji na obu końcach przedziału **0 pkt** – niepoprawna metoda albo brak rozwiązania
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** IV. Rozumowanie i argumentacja - przeprowadzanie rozumowań, także kilkuetapowych. **Wymagania szczegółowe:** XIII.2 R) Zdający stosuje własność Darboux do uzasadniania istnienia miejsca zerowego funkcji.

Funkcje

Zadanie 14, zbiór zadań z informatora 2025, poziom rozszerzony

zbiór zadań z informatora 2025rozszerzony3 pkt
Funkcja \(f\) jest określona wzorem \[f(x)=x^6-2x^4-x^3+1\] dla każdego \(x\in\mathbb{R}\). Wykaż, że liczba \(5\) należy do zbioru wartości tej funkcji.
Odpowiedź
Liczba \(5\) należy do zbioru wartości funkcji \(f\).
Rozwiązanie krok po kroku
Funkcja \(f\) jest wielomianowa, więc jest ciągła na \(\mathbb{R}\). Obliczamy \[f(0)=1<5,\qquad f(2)=64-32-8+1=25>5.\] Z własności Darboux funkcja \(f\) przyjmuje w przedziale \((0,2)\) każdą wartość pośrednią między \(1\) a \(25\). Istnieje więc \(x_0\in(0,2)\), dla którego \(f(x_0)=5\).
Klucz i zasady oceniania
**3 pkt** – przeprowadzenie pełnego dowodu **2 pkt** – uzasadnienie ciągłości oraz wskazanie i obliczenie wartości funkcji mniejszej i większej od \(5\) **1 pkt** – uzasadnienie ciągłości i wyznaczenie jednej odpowiedniej wartości albo wyznaczenie obu wartości po przeciwnych stronach \(5\) **0 pkt** – niepoprawna metoda albo brak rozwiązania
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** IV. Rozumowanie i argumentacja - przeprowadzanie rozumowań, także kilkuetapowych. **Wymagania szczegółowe:** XIII.2 R) Zdający stosuje własność Darboux do uzasadniania istnienia miejsca zerowego funkcji.

Odczytywanie własności z wykresu

Zadanie 22, zbiór zadań z informatora 2025, poziom podstawowy

zbiór zadań z informatora 2025podstawowy2 pkt
Funkcja \(y=f(x)\) jest określona tabelą: | \(x\) | \(-3\) | \(-2\) | \(-1\) | \(0\) | \(1\) | \(2\) | \(3\) | |---:|---:|---:|---:|---:|---:|---:|---:| | \(y\) | \(-3\) | \(2\) | \(0\) | \(1\) | \(0\) | \(2\) | \(1\) | Oceń prawdziwość stwierdzeń. Zaznacz **P**, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo **F**, jeśli jest fałszywe. | Stwierdzenie | P | F | |---|:---:|:---:| | Funkcja \(f\) ma dokładnie jedno miejsce zerowe. | P | F | | Wykres funkcji \(f\) jest symetryczny względem osi \(Oy\). | P | F | | Największa wartość funkcji \(f\) jest równa \(3\). | P | F |
Tabela prawda-fałsz z trzema zdaniami o funkcji f: liczba miejsc zerowych, symetria wykresu względem osi Oy oraz największa wartość równa 3; obok każdego zdania kolumny P i F.
Rysunek z arkusza CKE. Zobacz cały fragment arkusza.
Odpowiedź
**F, F, F**
Rozwiązanie krok po kroku
Z tabeli odczytujemy dwa miejsca zerowe: \(f(-1)=0\) i \(f(1)=0\), więc pierwsze stwierdzenie jest fałszywe. Dla \(x=3\) i \(x=-3\) wartości wynoszą odpowiednio \(1\) i \(-3\), dlatego wykres nie jest symetryczny względem osi \(Oy\). Największa wartość w tabeli wynosi \(2\), a nie \(3\).
Klucz i zasady oceniania
**2 pkt** – poprawne zaznaczenie wszystkich trzech odpowiedzi **1 pkt** – poprawne zaznaczenie dwóch odpowiedzi **0 pkt** – brak spełnienia powyższych kryteriów
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** II. Wykorzystanie i tworzenie informacji - interpretowanie danych przedstawionych w tabeli. **Wymagania szczegółowe:** V.3) Zdający odczytuje i interpretuje wartości funkcji określonej tabelą.

Funkcje

Zadanie 24, zbiór zadań z informatora 2025, poziom podstawowy

zbiór zadań z informatora 2025podstawowy1 pkt
Dana jest funkcja \(f\) określona wzorem \[f(x)=\begin{cases}2x-6&\text{dla }x\leq2,\\x-4&\text{dla }x>2.\end{cases}\] Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Miejscem zerowym funkcji \(f\) jest liczba **A.** \(-6\) **B.** \(-4\) **C.** \(3\) **D.** \(4\)
Odpowiedź
**D.** \(4\)
Rozwiązanie krok po kroku
Dla \(x\leq2\) równanie \(2x-6=0\) daje \(x=3\), który nie należy do tego przedziału. Dla \(x>2\) równanie \(x-4=0\) daje \(x=4\), który spełnia warunek przedziału. Jedynym miejscem zerowym jest \(4\).
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** III. Wykorzystanie i interpretowanie reprezentacji. **Wymagania szczegółowe:** V.1) Zdający określa funkcję różnymi wzorami na różnych przedziałach. V.3) Odczytuje i interpretuje wartości funkcji określonej wzorem.

Równania i nierówności

Zadanie 28, zbiór zadań z informatora 2025, poziom podstawowy

zbiór zadań z informatora 2025podstawowy4 pkt
Funkcja \(f\) jest określona wzorem \[f(x)=\begin{cases}x+4&\text{dla }x\in[-8,0],\\4&\text{dla }x\in(0,4],\\-2x+12&\text{dla }x\in(4,6).\end{cases}\] Jej wykres przedstawiono na rysunku. Uzupełnij zdania odpowiednimi przedziałami. \(1\). Dziedziną funkcji \(f\) jest przedział ... . \(2\). Zbiorem wartości funkcji \(f\) jest przedział ... . \(3\). Zbiorem argumentów, dla których \(f\) przyjmuje wartości nieujemne, jest przedział ... . \(4\). Zbiorem rozwiązań równania \(f(x)=4\) jest przedział ... .
Wykres łamanej y = f(x) w układzie współrzędnych z siatką jednostkową, osie opisane co 2. Wykres zaczyna się kropką pełną w punkcie (−8, −4), rośnie prostoliniowo, przecina oś Ox w punkcie (−4, 0) i dochodzi do punktu (0, 4). Następnie biegnie poziomo na wysokości 4 do punktu (4, 4), po czym opada prostoliniowo i kończy się kółkiem pustym w punkcie (6, 0).
Rysunek z arkusza CKE. Zobacz cały fragment arkusza.
Odpowiedź
\(1\). \([-8,6)\) \(2\). \([-4,4]\) \(3\). \([-4,6)\) \(4\). \([0,4]\)
Rozwiązanie krok po kroku
Z przedziałów definicji otrzymujemy dziedzinę \([-8,6)\). Pierwsza część funkcji przyjmuje wartości od \(-4\) do \(4\), a pozostałe nie rozszerzają tego zakresu, więc zbiorem wartości jest \([-4,4]\). Warunek \(f(x)\geq0\) jest spełniony dla \(x\in[-4,6)\). Wartość \(4\) jest przyjmowana dla \(x=0\), dla wszystkich \(x\in(0,4]\), a trzecia gałąź nie dodaje nowych argumentów, dlatego zbiorem rozwiązań jest \([0,4]\).
Klucz i zasady oceniania
**4 pkt** – poprawne uzupełnienie czterech luk **3 pkt** – poprawne uzupełnienie trzech luk **2 pkt** – poprawne uzupełnienie dwóch luk **1 pkt** – poprawne uzupełnienie jednej luki **0 pkt** – brak spełnienia powyższych kryteriów
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** II. Wykorzystanie i tworzenie informacji - interpretowanie wzorów i wykresów. **Wymagania szczegółowe:** V.3) Zdający odczytuje wartości funkcji określonej wzorem i wykresem. V.4) Odczytuje dziedzinę, zbiór wartości, miejsca zerowe i przedziały wartości funkcji.

Odczytywanie własności z wykresu

Zadanie 9, czerwiec 2024, poziom podstawowy

czerwiec 2024podstawowy1 pkt
Funkcja jest określona tabelą: x: −\(2\),−\(1\),\(0\),\(1\),\(2\); \(f\)(x): −\(1\),\(0\),\(1\),\(0\),\(3\). Wskaż zdanie prawdziwe. A. Funkcja ma dokładnie jedno miejsce zerowe. B. Wykres jest symetryczny względem osi Oy. C. Największa wartość funkcji jest równa \(3\). D. Najmniejsza wartość funkcji jest równa −\(2\).
Tabela wartości funkcji o dwóch wierszach i pięciu kolumnach danych. Wiersz x: -2, -1, 0, 1, 2. Wiersz y: -1, 0, 1, 0, 3. Pod tabelą cztery zdania A-D do oceny.
Rysunek z arkusza CKE. Zobacz cały fragment arkusza.
Odpowiedź
C. Największa wartość funkcji \(f\) jest równa \(3\)
Rozwiązanie krok po kroku
Funkcja jest zadana tabelą, więc wszystkie jej wartości mamy wypisane: \(f(-2)=-1\), \(f(-1)=0\), \(f(0)=1\), \(f(1)=0\), \(f(2)=3\). Sprawdzamy kolejne zdania. **A.** Miejsca zerowe to argumenty, dla których wartość wynosi \(0\); w tabeli są dwa takie argumenty: \(-1\) oraz \(1\). Zdanie jest fałszywe. **B.** Symetria wykresu względem osi \(Oy\) oznaczałaby \(f(-x)=f(x)\). Tymczasem \(f(-2)=-1\), a \(f(2)=3\). Zdanie jest fałszywe. **C.** Największą z wartości \(-1,\;0,\;1,\;0,\;3\) jest \(3\). Zdanie jest prawdziwe. **D.** Najmniejszą z tych wartości jest \(-1\), a nie \(-2\); liczba \(-2\) jest najmniejszym **argumentem**. Zdanie jest fałszywe. **Odpowiedź.** C
Klucz i zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania egzaminacyjne 2024** **Wymagania ogólne:** I. Wykorzystanie i tworzenie informacji. **Wymagania szczegółowe:** G8.1) Zdający zaznacza w układzie współrzędnych na płaszczyźnie punkty o danych współrzędnych. 4.3) Zdający odczytuje z wykresu własności funkcji ([…] miejsca zerowe, […] wartość największą lub najmniejszą).

Odczytywanie własności z wykresu

Zadanie 12, czerwiec 2024, poziom podstawowy

czerwiec 2024podstawowy1 pkt
Funkcja \(y=f(x)\) jest określona za pomocą tabeli. | \(x\) | \(-2\) | \(-1\) | \(0\) | \(1\) | \(2\) | |---:|---:|---:|---:|---:|---:| | \(f(x)\) | \(-1\) | \(0\) | \(1\) | \(0\) | \(3\) | **Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.** \(1\). Funkcja \(f\) ma dokładnie jedno miejsce zerowe. \(2\). Wykres funkcji \(f\) jest symetryczny względem osi \(Oy\).
Tabela z dwoma zdaniami o funkcji f i kolumnami P oraz F do zaznaczenia prawdy lub fałszu; zdania dotyczą liczby miejsc zerowych oraz symetrii wykresu względem osi Oy.
Rysunek z arkusza CKE. Zobacz cały fragment arkusza.
Odpowiedź
**F, F.**
Rozwiązanie krok po kroku
Z tabeli odczytujemy \(f(-1)=0\) oraz \(f(1)=0\), więc funkcja ma dwa miejsca zerowe. Pierwsze stwierdzenie jest fałszywe. Ponadto \(f(-2)=-1\), natomiast \(f(2)=3\), więc nie zachodzi warunek \(f(-x)=f(x)\). Wykres nie jest symetryczny względem osi \(Oy\), zatem drugie stwierdzenie również jest fałszywe.
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna: **FF** **0 pkt** – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** II. Wykorzystanie i tworzenie informacji. Interpretowanie i operowanie informacjami przedstawionymi w tekście oraz w formie tabel. **Wymagania szczegółowe:** V.3) Zdający odczytuje i interpretuje wartości funkcji określonych za pomocą tabel.

Odczytywanie własności z wykresu

Zadanie 3, maj 2024, poziom rozszerzony

maj 2024rozszerzony1 pkt
Funkcja \(f\) jest określona wzorem \[f(x)=\left|-(x+2)^3+5\right|\] dla każdej liczby rzeczywistej \(x\). Zbiorem wartości funkcji \(f\) jest przedział **A.** \(\langle-2,+\infty)\) **B.** \(\langle0,+\infty)\) **C.** \(\langle3,+\infty)\) **D.** \(\langle5,+\infty)\)
Odpowiedź
**B.** \(\langle0,+\infty)\)
Rozwiązanie krok po kroku
Funkcja \[g(x)=-(x+2)^3+5\] przyjmuje wszystkie wartości rzeczywiste. Funkcja \(f(x)=|g(x)|\) przyjmuje zatem wyłącznie wartości nieujemne, a wartość \(0\) jest osiągana dla \(g(x)=0\). Jej zbiorem wartości jest więc \[\langle0,+\infty).\]
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** I. Wykorzystanie i tworzenie informacji. **Wymagania szczegółowe:** 4.2 R) Zdający szkicuje wykres funkcji określonej w różnych przedziałach różnymi wzorami i odczytuje własności takiej funkcji z wykresu.

Funkcje

Zadanie 9, czerwiec 2023, poziom podstawowy

czerwiec 2023podstawowy1 pkt
Funkcja \(f(x)=\frac{(x^{2}+4)}{(x-2)}\) jest określona dla \(x \neq 2\). Wartość \(f\)(\(4\)) jest równa A. \(6\) B. \(2\) C. \(10\) D. \(8\)
Odpowiedź
C. \(10\)
Rozwiązanie krok po kroku
**Krok \(1\).** Zapis \(f(4)\) oznacza wartość funkcji dla argumentu \(x=4\). Obliczamy ją, wstawiając \(4\) w każde miejsce, gdzie we wzorze stoi \(x\). Najpierw sprawdzamy dziedzinę: \(4\neq 2\), więc argument jest dozwolony. **Krok \(2\).** Liczymy licznik: \[x^2+4=4^2+4=16+4=20.\] **Krok \(3\).** Liczymy mianownik: \[x-2=4-2=2.\] **Krok \(4\).** Dzielimy licznik przez mianownik: \[f(4)=\frac{20}{2}=10.\] **Uwaga.** Ułamka \(\frac{x^2+4}{x-2}\) nie da się skrócić - skracać wolno tylko czynniki iloczynu, a w liczniku mamy sumę. Dlatego po prostu liczymy licznik i mianownik osobno, a na końcu dzielimy. **Odpowiedź.** C: \(10\)
Klucz i zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Zadanie 9. (0–1)

Odczytywanie własności z wykresu

Zadanie 7, zbiór zadań z informatora 2023, poziom rozszerzony

zbiór zadań z informatora 2023rozszerzony3 pkt
Funkcja \(f\) jest określona wzorem \[f(x)=\frac{3x}{x+1}\] dla każdego \(x\in(-1,+\infty)\). **Wykaż, że \(f\) jest funkcją rosnącą.**
Odpowiedź
Funkcja \(f\) jest rosnąca w przedziale \((-1,+\infty)\).
Rozwiązanie krok po kroku
Funkcja \(f\) jest różniczkowalna w przedziale \((-1,+\infty)\). Dla każdego \(x\) z tego przedziału \[f'(x)=\frac{3(x+1)-3x}{(x+1)^2}=\frac{3}{(x+1)^2}>0.\] Pochodna funkcji \(f\) jest dodatnia w całej jej dziedzinie, zatem \(f\) jest funkcją rosnącą w przedziale \((-1,+\infty)\).
Klucz i zasady oceniania
**3 pkt** – przeprowadzenie pełnego dowodu **2 pkt** – poprawne określenie znaku różnicy \(f(x_2)-f(x_1)=\frac{3(x_2-x_1)}{(x_2+1)(x_1+1)}>0\), pochodnej \(f'(x)=\frac3{(x+1)^2}>0\) albo równoważne uzasadnienie monotoniczności po przekształceniu \(f(x)=3-\frac3{x+1}\) **1 pkt** – przyjęcie właściwych założeń i obliczenie odpowiedniej różnicy lub pochodnej albo zapisanie \(f(x)=3-\frac3{x+1}\) **0 pkt** – rozwiązanie niepoprawne albo brak rozwiązania
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** IV. Rozumowanie i argumentacja - przeprowadzanie rozumowań i odróżnianie dowodu od przykładu. **Wymagania szczegółowe:** V.3 R) Zdający dowodzi monotoniczności funkcji zadanej wzorem. XIII.5 R) Stosuje pochodną do badania monotoniczności funkcji.

Logarytmy

Zadanie 11, zbiór zadań z informatora 2023, poziom rozszerzony

zbiór zadań z informatora 2023rozszerzony3 pkt
Funkcja \(f\) jest określona wzorem \[f(x)=\frac{2x-3}{x+2}+4\log_{\frac12}x\] dla wszystkich \(x>0\). **Wykaż, że funkcja \(f\) ma co najmniej jedno miejsce zerowe, które należy do przedziału \([\frac12,4]\).**
Odpowiedź
Funkcja \(f\) ma co najmniej jedno miejsce zerowe w przedziale \([\frac12,4]\).
Rozwiązanie krok po kroku
Obliczamy wartości funkcji na końcach przedziału: \[f\!\left(\frac12\right)=\frac{1-3}{\frac12+2}+4\log_{\frac12}\frac12=-\frac45+4=\frac{16}{5}>0,\] \[f(4)=\frac{8-3}{4+2}+4\log_{\frac12}4=\frac56-8=-\frac{43}{6}<0.\] Funkcja \(f\) jest ciągła w przedziale \([\frac12,4]\), ponieważ jest sumą funkcji ciągłych w tym przedziale. Z własności Darboux istnieje więc takie \(x_0\in(\frac12,4)\), że \(f(x_0)=0\).
Klucz i zasady oceniania
**3 pkt** – przeprowadzenie pełnego dowodu **2 pkt** – zauważenie, że \(f(\frac12)>0\) i \(f(4)<0\), oraz uzasadnienie ciągłości funkcji \(f\) **1 pkt** – obliczenie wartości funkcji na przykład na końcach przedziału \([\frac12,4]\) **0 pkt** – rozwiązanie niepoprawne albo brak rozwiązania
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** IV.1 przeprowadzanie rozumowań i podawanie argumentów uzasadniających ich poprawność. **Wymagania szczegółowe:** XIII.2R stosowanie własności Darboux do uzasadniania istnienia miejsca zerowego funkcji.

Funkcje

Zadanie 14, zbiór zadań z informatora 2023, poziom rozszerzony

zbiór zadań z informatora 2023rozszerzony3 pkt
Funkcja \(f\) jest określona wzorem \[f(x)=x^6-2x^4-x^3+1\] dla każdego \(x\in\mathbb R\). **Wykaż, że liczba \(5\) należy do zbioru wartości funkcji \(f\).**
Odpowiedź
Liczba \(5\) należy do zbioru wartości funkcji \(f\).
Rozwiązanie krok po kroku
Funkcja \(f\) jest wielomianowa, a więc ciągła w \(\mathbb R\). Obliczamy \[f(0)=1<5,\qquad f(2)=64-32-8+1=25>5.\] Z własności Darboux funkcja \(f\) przyjmuje w przedziale \((0,2)\) każdą wartość pośrednią między \(1\) i \(25\). Istnieje więc takie \(x_0\in(0,2)\), że \(f(x_0)=5\). To dowodzi, że \(5\) należy do zbioru wartości funkcji \(f\).
Klucz i zasady oceniania
**3 pkt** – przeprowadzenie pełnego dowodu **2 pkt** – uzasadnienie ciągłości funkcji oraz wskazanie argumentów, dla których wartości funkcji są odpowiednio mniejsza i większa od \(5\), wraz z ich obliczeniem **1 pkt** – uzasadnienie ciągłości i obliczenie jednej z takich wartości albo obliczenie obu wartości leżących po przeciwnych stronach liczby \(5\) **0 pkt** – rozwiązanie niepoprawne albo brak rozwiązania
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** IV.1 przeprowadzanie rozumowań i podawanie argumentów uzasadniających ich poprawność. **Wymagania szczegółowe:** XIII.2R stosowanie własności Darboux do uzasadniania istnienia miejsca zerowego lub przyjmowania wartości pośredniej.

Funkcje

Zadanie 12, sierpień 2023, poziom podstawowy

sierpień 2023podstawowy1 pkt
Funkcja \(f(x)=\frac{(x-k)}{(x^{2}+1)}\) spełnia warunek \(f(1)=2\). Wartość współczynnika k jest równa A. −\(3\) B. \(3\) C. −\(4\) D. \(4\)
Odpowiedź
**A.** \(-3\)
Rozwiązanie krok po kroku
**Krok \(1\).** Warunek \(f(1)=2\) to instrukcja: podstaw \(x=1\) do wzoru funkcji i przyrównaj otrzymane wyrażenie do \(2\). Powstanie zwykłe równanie z jedną niewiadomą \(k\). **Krok \(2\).** Podstawiamy \(x=1\) do \(f(x)=\frac{x-k}{x^{2}+1}\). Mianownik: \[1^{2}+1=2,\] licznik: \(1-k\). Zatem \[f(1)=\frac{1-k}{2}.\] **Krok \(3\).** Zapisujemy warunek z treści: \[\frac{1-k}{2}=2.\] **Krok \(4\).** Mnożymy obie strony przez \(2\): \[1-k=4.\] **Krok \(5\).** Wyznaczamy \(k\): \[-k=4-1=3,\qquad k=-3.\] **Krok \(6\).** Sprawdzenie: dla \(k=-3\) mamy \(f(1)=\frac{1-(-3)}{2}=\frac{4}{2}=2\). Zgadza się z treścią. **Uwaga.** Mianownik po podstawieniu \(x=1\) wynosi \(2\), a nie \(1\) — pominięcie tego daje \(k=-1\). Uważajmy też na podwójny minus przy wyznaczaniu \(k\) z równania \(-k=3\). **Odpowiedź.** A: \(-3\)
Klucz i zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Zadanie 12. (0–1) Klucz CKE dla terminu poprawkowego 2023 nie zawiera tabeli wymagań egzaminacyjnych. Klasyfikacja rzeczowa na podstawie treści zadania: Funkcje.

Funkcje

Zadanie 10, czerwiec 2022, poziom podstawowy

czerwiec 2022podstawowy1 pkt
Funkcja \(f\) jest określona wzorem \[f(x)=\frac4x-4\] dla każdej liczby rzeczywistej \(x\ne0\). Liczba \(f(2)-f(-2)\) jest równa **A.** \(-8\) **B.** \(-4\) **C.** \(4\) **D.** \(0\)
Odpowiedź
**C.** \(4\)
Rozwiązanie krok po kroku
**Krok \(1\).** Zadanie sprowadza się do dwukrotnego podstawienia do wzoru funkcji: raz liczby \(2\), raz liczby \(-2\), a potem odjęcia otrzymanych wartości. Obie liczby są różne od zera, więc należą do dziedziny. **Krok \(2\).** Obliczamy \(f(2)\): \[f(2)=\frac{4}{2}-4=2-4=-2.\] **Krok \(3\).** Obliczamy \(f(-2)\), pamiętając, że dzielenie liczby dodatniej przez ujemną daje wynik ujemny: \[f(-2)=\frac{4}{-2}-4=-2-4=-6.\] **Krok \(4\).** Odejmujemy. Odejmowanie liczby ujemnej to dodawanie liczby do niej przeciwnej: \[f(2)-f(-2)=-2-(-6)=-2+6=4.\] **Uwaga.** Najczęstszy błąd to opuszczenie nawiasu i zapisanie \(-2-6=-8\), czyli błędna odpowiedź **A**. Skoro odejmujemy wartość \(f(-2)=-6\), musimy odjąć całą tę liczbę wraz ze znakiem. **Odpowiedź.** C: \(4\)
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna: **C** **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** II. wykorzystanie i interpretowanie reprezentacji. **Wymagania szczegółowe:** 4.2 obliczanie ze wzoru wartości funkcji dla danego argumentu.

Odczytywanie własności z wykresu

Zadanie 8, sierpień 2022, poziom podstawowy

sierpień 2022podstawowy1 pkt
Punkt \(A=(1,2)\) należy do wykresu funkcji \(f\), określonej wzorem \[f(x)=(m^2-3)x^3-m^2+m+1\] dla każdej liczby rzeczywistej \(x\). Wtedy **A.** \(m=-4\) **B.** \(m=-2\) **C.** \(m=0\) **D.** \(m=4\)

To zadanie nie zawiera rysunku — cała treść jest powyżej. Zobacz oryginalny fragment arkusza.

Odpowiedź
**D.** \(m=4\)
Rozwiązanie krok po kroku
Ponieważ \(A=(1,2)\) należy do wykresu, mamy \(f(1)=2\). Zatem \[(m^2-3)-m^2+m+1=2,\] czyli \(m-2=2\), więc \(m=4\).
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – wskazanie odpowiedzi **D** **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** II. wykorzystanie i interpretowanie reprezentacji. **Wymagania szczegółowe:** IV.1 obliczanie wartości funkcji i wykorzystywanie informacji o punkcie należącym do jej wykresu.

Wyrażenia algebraiczne

Zadanie 10, maj 2021, poziom podstawowy

maj 2021podstawowy1 pkt
Funkcja \(f\) jest określona wzorem \[f(x)=\frac{x^2}{2x-2}\] dla każdej liczby rzeczywistej \(x\neq1\). Wtedy dla argumentu \(x=\sqrt3-1\) wartość funkcji \(f\) jest równa **A.** \(\frac1{\sqrt3-1}\) **B.** \(-1\) **C.** \(1\) **D.** \(\frac1{\sqrt3-2}\)
Odpowiedź
**B.** \(-1\)
Rozwiązanie krok po kroku
Podstawiamy \(x=\sqrt3-1\): \[x^2=(\sqrt3-1)^2=4-2\sqrt3=2(2-\sqrt3),\] \[2x-2=2\sqrt3-4=-2(2-\sqrt3).\] Zatem \[f(\sqrt3-1)=\frac{2(2-\sqrt3)}{-2(2-\sqrt3)}=-1.\]
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna: B **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** II. wykorzystanie i interpretowanie reprezentacji. **Wymagania szczegółowe:** 2.1 i 4.2 stosowanie wzorów skróconego mnożenia oraz obliczanie wartości funkcji dla danego argumentu.

Funkcje

Zadanie 10, próbna marzec 2021, poziom podstawowy

próbna marzec 2021podstawowy1 pkt
Funkcja \(f\) jest określona wzorem \[f(x)=\frac{8x-7}{2x^2+1}\] dla każdej liczby rzeczywistej \(x\). Wartość funkcji \(f\) dla argumentu \(1\) jest równa **A.** \(\frac15\) **B.** \(\frac13\) **C.** \(1\) **D.** \(2\)
Odpowiedź
**B.** \(\frac13\)
Rozwiązanie krok po kroku
Podstawiamy \(x=1\) do wzoru funkcji: \[f(1)=\frac{8\cdot1-7}{2\cdot1^2+1}=\frac1{3}.\]
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna: B **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** II. wykorzystanie i interpretowanie reprezentacji. **Wymagania szczegółowe:** 4.2 obliczanie wartości funkcji dla danego argumentu.

Funkcje

Zadanie 10, lipiec 2020, poziom podstawowy

lipiec 2020podstawowy1 pkt
Funkcja \(f\) każdej liczbie naturalnej \(n\geq1\) przyporządkowuje resztę z dzielenia liczby \(n\) przez \(4\). Zbiorem wartości funkcji \(f\) jest **A.** \(\{0,1,2,3\}\) **B.** \(\{1,2,3,4\}\) **C.** \(\{0,1,2,3,4\}\) **D.** \(\{0,2\}\)
Odpowiedź
**A.** \(\{0,1,2,3\}\)
Rozwiązanie krok po kroku
Reszta z dzielenia liczby naturalnej przez \(4\) może być równa dokładnie jednej z liczb \[0,1,2,3.\] Każda z tych reszt występuje dla pewnej liczby \(n\geq1\), dlatego zbiorem wartości funkcji jest \(\{0,1,2,3\}\).
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna: A **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** I. wykorzystanie i tworzenie informacji. **Wymagania szczegółowe:** wyznaczanie zbioru wartości funkcji na podstawie jej definicji.

Funkcje

Zadanie 9, czerwiec 2018, poziom podstawowy

czerwiec 2018podstawowy1 pkt
Funkcja \(f\) jest określona wzorem \[f(x)=-2(x+2)^{-1}(x-3)^2\] dla każdej liczby rzeczywistej \(x\neq-2\). Wartość funkcji \(f\) dla argumentu \(2\) jest równa **A.** \(-8\) **B.** \(-\frac12\) **C.** \(\frac12\) **D.** \(8\)
Odpowiedź
**B.** \(f(2)=-\frac12\)
Rozwiązanie krok po kroku
Podstawiamy \(x=2\): \[f(2)=-2(2+2)^{-1}(2-3)^2=-2\cdot\frac14\cdot1=-\frac12.\]
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – wskazanie odpowiedzi B **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
Klucz CKE dla zadań zamkniętych w tym arkuszu podaje odpowiedzi bez osobnej tabeli wymagań. **Klasyfikacja rzeczowa:** funkcje i potęgi - obliczanie wartości funkcji oraz potęga o wykładniku ujemnym.

Odczytywanie własności z wykresu

Zadanie 12, czerwiec 2017, poziom podstawowy

czerwiec 2017podstawowy1 pkt
Punkt \(A=(2017,0)\) należy do wykresu funkcji \(f\) określonej wzorem **A.** \(f(x)=(x+2017)^2\) **B.** \(f(x)=x^2-2017\) **C.** \(f(x)=(x+2017)(x-2017)\) **D.** \(f(x)=x^2+2017\)

To zadanie nie zawiera rysunku — cała treść jest powyżej. Zobacz oryginalny fragment arkusza.

Odpowiedź
**C.** \(f(x)=(x+2017)(x-2017)\)
Rozwiązanie krok po kroku
Punkt \(A=(2017,0)\) należy do wykresu wtedy i tylko wtedy, gdy \(f(2017)=0\). Spełnia to wyłącznie odpowiedź C.
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź C **0 pkt** – odpowiedź błędna lub brak
Wymagania podstawy programowej
**Klasyfikacja CKE:** funkcje - sprawdzanie przynależności punktu do wykresu.

Funkcje

Zadanie 9, czerwiec 2016, poziom podstawowy

czerwiec 2016podstawowy1 pkt
Funkcja \(f\) określona jest wzorem \[f(x)=\frac{2x^3}{x^4+1}\] dla każdej liczby rzeczywistej \(x\). Wtedy liczba \(f(-\sqrt2)\) jest równa **A.** \(-\frac85\) **B.** \(-\frac{4\sqrt2}{3}\) **C.** \(-\frac{4\sqrt2}{5}\) **D.** \(-\frac43\)
Odpowiedź
**C.** \(-\frac{4\sqrt2}{5}\)
Rozwiązanie krok po kroku
Podstawiamy \(x=-\sqrt2\): \[f(-\sqrt2)=\frac{2(-\sqrt2)^3}{(-\sqrt2)^4+1}=\frac{-4\sqrt2}{4+1}=-\frac{4\sqrt2}{5}.\]
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź C **0 pkt** – odpowiedź błędna lub brak
Wymagania podstawy programowej
**Klasyfikacja CKE:** funkcje - obliczanie wartości funkcji dla danego argumentu.

Funkcje

Zadanie 12, maj 2016, poziom podstawowy

maj 2016podstawowy1 pkt
Funkcja \(f\) określona jest wzorem \[f(x)=\frac{2x^3}{x^6+1}\] dla każdej liczby rzeczywistej \(x\). Wtedy \(f(-\sqrt[3]{3})\) jest równa **A.** \(-\frac{\sqrt[3]{9}}2\) **B.** \(-\frac35\) **C.** \(\frac35\) **D.** \(\frac{\sqrt[3]{3}}2\)
Odpowiedź
**B.** \(-\frac35\)
Rozwiązanie krok po kroku
Dla \(x=-\sqrt[3]{3}\) mamy \(x^3=-3\) oraz \(x^6=9\). Zatem \[f(-\sqrt[3]{3})=\frac{2\cdot(-3)}{9+1}=-\frac6{10}=-\frac35.\]
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź B **0 pkt** – odpowiedź błędna lub brak
Wymagania podstawy programowej
**Klasyfikacja CKE:** funkcje - obliczanie wartości funkcji wymiernej dla argumentu z pierwiastkiem.

Inne zagadnienia

Zadanie 10, próbna grudzień 2014, poziom podstawowy

próbna grudzień 2014podstawowy1 pkt
Funkcja \(f\), określona dla wszystkich liczb całkowitych dodatnich, przyporządkowuje liczbie \(x\) ostatnią cyfrę jej kwadratu. Zbiór wartości funkcji \(f\) zawiera dokładnie **A.** \(5\) elementów. **B.** \(6\) elementów. **C.** \(9\) elementów. **D.** \(10\) elementów.
Odpowiedź
**B.** \(6\) elementów.
Rozwiązanie krok po kroku
Ostatnia cyfra kwadratu zależy wyłącznie od ostatniej cyfry liczby podnoszonej do kwadratu. Wystarczy więc rozpatrzyć dziesięć przypadków: \[0^2=0,\;1^2=1,\;2^2=4,\;3^2=9,\;4^2=16,\;5^2=25,\;6^2=36,\;7^2=49,\;8^2=64,\;9^2=81.\] Otrzymane ostatnie cyfry to \(0,1,4,9,6,5,6,9,4,1\), a więc zbiór wartości funkcji to \[\{0,1,4,5,6,9\}\] i ma sześć elementów. Wszystkie te wartości są osiągane, bo \(f\) jest określona dla wszystkich liczb całkowitych dodatnich. **Odpowiedź.** B. \(6\) elementów.
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Sprawdzana umiejętność:** wyznaczanie zbioru wartości funkcji określonej opisem słownym; analiza ostatniej cyfry kwadratu liczby całkowitej Klucz CKE do tego arkusza nie zawiera tabeli wymagań podstawy programowej; opis ustalono na podstawie treści zadania i jego rozwiązania.

Liczby rzeczywiste

Zadanie 1, maj 2014, poziom rozszerzony

maj 2014rozszerzony4 pkt
Dana jest funkcja \(f\) określona wzorem \[f(x)=\frac{|x+3|+|x-3|}{x}\] dla każdej liczby rzeczywistej \(x\neq0\). Wyznacz zbiór wartości tej funkcji.
Odpowiedź
Zbiorem wartości funkcji jest \[(-\infty,-2]\cup[2,+\infty).\]
Rozwiązanie krok po kroku
Rozpatrujemy przedziały wyznaczone przez miejsca zerowe wyrażeń pod wartościami bezwzględnymi. Otrzymujemy \[f(x)=\begin{cases}-2,&x<-3,\\[2mm]\dfrac6x,&-3\leq x<0,\\[2mm]\dfrac6x,&0<x\leq3,\\[2mm]2,&x>3.\end{cases}\] Dla \(x\in[-3,0)\) funkcja \(\frac6x\) przyjmuje wartości \(( -\infty,-2]\), a dla \(x\in(0,3]\) wartości \([2,+\infty)\). Stałe wartości \(-2\) i \(2\) nie powiększają tego zbioru. Zatem \[W_f=(-\infty,-2]\cup[2,+\infty).\]
Klucz i zasady oceniania
**4 pkt** – poprawne wyznaczenie zbioru wartości \(( -\infty,-2]\cup[2,+\infty)\) **3 pkt** – poprawny wzór przedziałami i prawidłowe rozpatrzenie obu gałęzi \(\frac6x\), lecz usterka w zapisie zbioru wartości **2 pkt** – poprawne zapisanie funkcji bez wartości bezwzględnych we wszystkich przedziałach **1 pkt** – poprawne rozpoczęcie podziału dziedziny w punktach \(-3\), \(0\), \(3\) **0 pkt** – rozwiązanie błędne albo brak rozwiązania
Wymagania podstawy programowej
**Wymagania ogólne:** II. Wykorzystanie i interpretowanie reprezentacji. **Wymagania szczegółowe:** Zdający wykorzystuje pojęcie wartości bezwzględnej, zapisuje funkcję przedziałami oraz odczytuje zbiór wartości funkcji związanej z proporcjonalnością odwrotną.

Funkcje

Zadanie 17, czerwiec 2013, poziom podstawowy

czerwiec 2013podstawowy1 pkt
Funkcja \[f(x)=3x(x^2+5)(2-x)(x+1)\] ma dokładnie **A.** dwa miejsca zerowe. **B.** trzy miejsca zerowe. **C.** cztery miejsca zerowe. **D.** pięć miejsc zerowych.
Odpowiedź
**B.** trzy miejsca zerowe.
Rozwiązanie krok po kroku
Wzór funkcji jest zapisany w postaci iloczynu, a iloczyn jest równy zeru dokładnie wtedy, gdy zeruje się co najmniej jeden z czynników. Rozpatrujemy je kolejno: \[3x=0\ \Rightarrow\ x=0,\] \[x^2+5=0\ \Rightarrow\ \text{brak rozwiązań rzeczywistych, bo } x^2+5\geqslant5>0,\] \[2-x=0\ \Rightarrow\ x=2,\] \[x+1=0\ \Rightarrow\ x=-1.\] Otrzymaliśmy trzy różne miejsca zerowe: \(-1\), \(0\) i \(2\). Czynnik \(x^2+5\) nie wnosi żadnego — to on odróżnia poprawną odpowiedź od wariantu D. **Odpowiedź.** B: trzy miejsca zerowe
Klucz i zasady oceniania

Nie mamy jeszcze opracowanego schematu punktowania do tego zadania.

Wymagania podstawy programowej
Zadanie 17. Klucz CKE dla sesji dodatkowej 2013 nie publikuje wypełnionej tabeli wymagań dla tego zadania. Klasyfikacja rzeczowa na podstawie treści zadania: Funkcje.

Funkcje

Zadanie 5, sierpień 2013, poziom podstawowy

sierpień 2013podstawowy1 pkt
Funkcja \(f\) jest określona wzorem \(f(x)=\dfrac{2x}{x-1}\) dla \(x\neq1\). Wartość funkcji \(f\) dla argumentu \(x=2\) jest równa **A.** \(2\) **B.** \(-4\) **C.** \(4\) **D.** \(-2\)
Odpowiedź
**C.** \(4\)
Rozwiązanie krok po kroku
Wartość funkcji dla danego argumentu obliczamy, podstawiając go do wzoru. Argument \(x=2\) należy do dziedziny, bo \(2\ne1\): \[f(2)=\frac{2\cdot2}{2-1}=\frac{4}{1}=4.\] **Odpowiedź.** C: \(4\)
Klucz i zasady oceniania

Nie mamy jeszcze opracowanego schematu punktowania do tego zadania.

Wymagania podstawy programowej
Zadanie 5. Klucz CKE dla sesji poprawkowej 2013 nie publikuje wypełnionej tabeli wymagań dla tego zadania. Klasyfikacja rzeczowa na podstawie treści zadania: Funkcje.

Odczytywanie własności z wykresu

Zadanie 17, czerwiec 2012, poziom podstawowy

czerwiec 2012podstawowy1 pkt
Wiadomo, że dziedziną funkcji \(f\) określonej wzorem \[f(x)=\frac{x-7}{2x+a}\] jest zbiór \[(-\infty,2)\cup(2,+\infty).\] Wówczas **A.** \(a=2\) **B.** \(a=-2\) **C.** \(a=4\) **D.** \(a=-4\)
Odpowiedź
**D.** \(a=-4\)
Rozwiązanie krok po kroku
Funkcja \(f(x)=\frac{x-7}{2x+a}\) jest określona dla tych \(x\), dla których mianownik jest różny od zera. Z dziedziny \[(-\infty,2)\cup(2,+\infty)\] wynika, że jedyną liczbą wyłączoną jest \(x=2\), czyli mianownik zeruje się dokładnie dla \(x=2\): \[2\cdot2+a=0,\qquad 4+a=0,\qquad a=-4.\] Sprawdzenie: dla \(a=-4\) mamy \(2x-4=0\) wtedy i tylko wtedy, gdy \(x=2\). **Odpowiedź.** D: \(a=-4\)
Klucz i zasady oceniania

Nie mamy jeszcze opracowanego schematu punktowania do tego zadania.

Wymagania podstawy programowej
Zadanie 17. (0–1) **Wymaganie ogólne:** Użycie i tworzenie strategii. **Wymaganie szczegółowe:** Określenie wzoru funkcji o podanej dziedzinie (IV.4.a).

Równania i nierówności

Zadanie 23, próbna marzec 2012, poziom podstawowy

próbna marzec 2012podstawowy2 pkt
Funkcja \(f\) jest określona wzorem \[f(x)=\frac{2x-b}{x-9}\] dla \(x\neq9\). Ponadto wiemy, że \(f(4)=-1\). Oblicz współczynnik \(b\).
Odpowiedź
\(b=3\).
Rozwiązanie krok po kroku
Warunek \(f(4)=-1\) zapisujemy jako równanie z niewiadomą \(b\); liczba \(4\) należy do dziedziny, bo \(4\neq9\): \[\frac{2\cdot4-b}{4-9}=-1,\qquad \frac{8-b}{-5}=-1.\] Mnożymy obie strony przez \(-5\neq0\): \[8-b=5,\qquad b=3.\] Sprawdzenie: dla \(b=3\) mamy \(f(4)=\frac{8-3}{-5}=-1\). **Odpowiedź.** \(b=3\).
Klucz i zasady oceniania
**Schemat oceniania** **1 pkt** – gdy poprawnie zapisze równanie z niewiadomą \(b\), np. […]. **2 pkt** – gdy obliczy współczynnik \(b=3\).
Wymagania podstawy programowej
Formuła 2010: arkusz CKE nie podaje przy tym zadaniu wymagania podstawy programowej.

Inne zagadnienia

Zadanie 6, arkusz pokazowy 2010 P2, poziom podstawowy

arkusz pokazowy 2010 P2podstawowy1 pkt
Funkcja \(f\) jest określona wzorem \[ f(x)=\begin{cases} x-4 & \text{dla }x\leqslant3,\\ -x+2 & \text{dla }x>3. \end{cases} \] Ile miejsc zerowych ma ta funkcja? **A.** \(0\) **B.** \(1\) **C.** \(2\) **D.** \(3\)
Odpowiedź
**A.** \(0\)
Rozwiązanie krok po kroku
Miejsca zerowe wyznaczamy osobno w każdym przedziale, pamiętając o sprawdzeniu, czy otrzymany argument do tego przedziału należy. Dla \(x\leq3\): \(x-4=0\) daje \(x=4\), ale \(4>3\), więc ten argument odpada. Dla \(x>3\): \(-x+2=0\) daje \(x=2\), ale \(2\leq3\), więc ten argument również odpada. Żadne z rozwiązań nie należy do właściwej części dziedziny, zatem funkcja nie ma miejsc zerowych. **Odpowiedź.** A. \(0\)
Klucz i zasady oceniania
**1 pkt** – odpowiedź poprawna **0 pkt** – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
Wymagania podstawy programowej
**Sprawdzana umiejętność:** wyznaczanie miejsc zerowych funkcji określonej różnymi wzorami w różnych przedziałach, z kontrolą przynależności do dziedziny Klucz CKE do tego arkusza nie zawiera tabeli wymagań podstawy programowej; opis ustalono na podstawie treści zadania i jego rozwiązania.

Funkcje

Zadanie 10, zbiór zadań z informatora 2010, poziom mieszany

zbiór zadań z informatora 2010mieszany1 pkt
Funkcja \(f\) jest określona wzorem \[f(x)=\begin{cases}-3x+4 & \text{dla }x<1,\\2x-1 & \text{dla }x\geqslant1.\end{cases}\] Ile miejsc zerowych ma ta funkcja? **A.** \(0\) **B.** \(1\) **C.** \(2\) **D.** \(3\)
Odpowiedź
**A.** \(0\)
Rozwiązanie krok po kroku
Funkcja jest określona dwoma wzorami, więc miejsc zerowych szukamy osobno w każdym przedziale i za każdym razem sprawdzamy, czy otrzymany argument do tego przedziału należy. Dla \(x<1\): \[-3x+4=0,\qquad x=\frac43.\] Ale \(\frac43\geqslant1\), więc ta liczba nie należy do przedziału \((-\infty,1)\) i miejscem zerowym nie jest. Dla \(x\geqslant1\): \[2x-1=0,\qquad x=\frac12.\] Ale \(\frac12<1\), więc i ta liczba odpada. Żaden z otrzymanych argumentów nie należy do właściwego przedziału, zatem funkcja nie ma miejsc zerowych. **Odpowiedź.** A: \(0\)
Klucz i zasady oceniania
*CKE opublikowała przy tym zadaniu przykładowe rozwiązanie, bez rozpisania punktów na poszczególne kroki. Poniżej tok rozwiązania z arkusza; podziału punktacji nie dopisujemy, bo nie ma go w źródle.* Odpowiedź: A.
Wymagania podstawy programowej
Informator CKE 2010: tabela odpowiedzi nie wyodrębnia wymagania szczegółowego przy tym zadaniu. Przypisanie według treści zadania: Funkcje.

Funkcje

Zadanie 56, zbiór zadań z informatora 2010, poziom mieszany

zbiór zadań z informatora 2010mieszany2 pkt
Oblicz miejsca zerowe funkcji \[f(x)=\begin{cases}2x+1 & \text{dla }x\leqslant0,\\x+2 & \text{dla }x>0.\end{cases}\]
Odpowiedź
\(x=-\frac{1}{2}\)
Rozwiązanie krok po kroku
**Krok \(1\).** Funkcja jest opisana dwoma różnymi wzorami, z których każdy obowiązuje tylko na swoim przedziale. Miejsc zerowych szukamy więc osobno w każdym kawałku, a znalezioną liczbę za każdym razem sprawdzamy: czy naprawdę należy do przedziału, dla którego użyty wzór obowiązuje. **Krok \(2\).** Bierzemy pierwszy wzór, ważny dla \(x\leqslant0\), i przyrównujemy go do zera: \[2x+1=0.\] **Krok \(3\).** Rozwiązujemy: \[2x=-1,\qquad x=-\frac12.\] **Krok \(4\).** Sprawdzamy warunek przedziału: czy \(-\frac12\leqslant0\)? Tak, liczba \(-\frac12\) jest ujemna. Zatem \(-\frac12\) jest miejscem zerowym funkcji \(f\). **Krok \(5\).** Bierzemy drugi wzór, ważny dla \(x\gt0\), i również przyrównujemy do zera: \[x+2=0,\qquad x=-2.\] **Krok \(6\).** Sprawdzamy warunek przedziału: czy \(-2\gt0\)? Nie. Dla \(x=-2\) obowiązuje pierwszy wzór, a nie drugi, więc tę liczbę odrzucamy. **Krok \(7\).** Dla pewności liczymy prawdziwą wartość funkcji w punkcie \(-2\), korzystając z właściwego wzoru: \[f(-2)=2\cdot(-2)+1=-3\neq0.\] Potwierdza to, że \(-2\) nie jest miejscem zerowym. **Uwaga.** Najczęstszy błąd w zadaniach z funkcją daną kilkoma wzorami to przyjęcie obu wyników bez sprawdzenia przedziałów. Liczba wyznaczona z danego wzoru jest miejscem zerowym tylko wtedy, gdy leży w przedziale, na którym ten wzór obowiązuje. **Odpowiedź.** \(x=-\frac12\)
Klucz i zasady oceniania
*CKE opublikowała przy tym zadaniu przykładowe rozwiązanie, bez rozpisania punktów na poszczególne kroki. Poniżej tok rozwiązania z arkusza; podziału punktacji nie dopisujemy, bo nie ma go w źródle.* Odpowiedź CKE: \(x=-\frac{1}{2}\)
Wymagania podstawy programowej
Informator CKE 2010: tabela odpowiedzi nie wyodrębnia wymagania szczegółowego przy tym zadaniu. Przypisanie według treści zadania: Funkcje.

Odczytywanie własności z wykresu

Zadanie 9, próbna listopad 2009, poziom podstawowy

próbna listopad 2009podstawowy1 pkt
Do wykresu funkcji \(f(x)=x^2+x-2\) należy punkt A. \((-1,-4)\) B. \((-1,1)\) C. \((-1,-1)\) D. \((-1,-2)\)

To zadanie nie zawiera rysunku — cała treść jest powyżej. Zobacz oryginalny fragment arkusza.

Odpowiedź
**D.** \((-1,-2)\)
Rozwiązanie krok po kroku
Punkt należy do wykresu funkcji wtedy, gdy jego współrzędne spełniają wzór funkcji. Wszystkie cztery podane punkty mają odciętą \(-1\), więc wystarczy obliczyć jedną wartość: \[f(-1)=(-1)^2+(-1)-2=1-1-2=-2.\] Rzędna równa \(-2\) występuje tylko w punkcie \((-1,-2)\). **Odpowiedź.** D
Klucz i zasady oceniania
*CKE opublikowała przy tym zadaniu przykładowe rozwiązanie, bez rozpisania punktów na poszczególne kroki. Poniżej tok rozwiązania z arkusza; podziału punktacji nie dopisujemy, bo nie ma go w źródle.* Odpowiedź: D.
Wymagania podstawy programowej
Formuła 2005: klucz CKE nie wyodrębnia wymagania szczegółowego przy tym zadaniu; dziedzina jest przypisana na podstawie treści zadania i modelu odpowiedzi.

Nierówności

Zadanie 1, maj 2009, poziom podstawowy

maj 2009podstawowy5 pkt
Funkcja \(f\) określona jest wzorem \[f(x)=\begin{cases}2x-3&\text{dla }x<2,\\1&\text{dla }2\leqslant x\leqslant4.\end{cases}\] a) Uzupełnij tabelę: | \(x\) | \(-3\) | \(3\) | | |---:|---:|---:|---:| | \(f(x)\) | | | \(0\) | b) Narysuj wykres funkcji \(f\). c) Podaj wszystkie liczby całkowite \(x\), spełniające nierówność \(f(x)\geqslant-6\).
Wycinek arkusza CKE: wzór funkcji określonej dwoma wzorami oraz pusta tabela z wierszami x i f(x); w wierszu x wpisano wartości −3 i 3, trzecia komórka jest pusta, a w wierszu f(x) wypełniona jest tylko ostatnia komórka wartością 0.
Rysunek z arkusza CKE. Zobacz cały fragment arkusza.
Odpowiedź
a) \(f(-3)=-9\), \(f(3)=1\) oraz \(f(x)=0\) dla \(x=1{,}5\). b) Wykresem jest półprosta o równaniu \(y=2x-3\) dla \(x<2\) (z pustym końcem w punkcie \((2,1)\)) oraz odcinek \(y=1\) dla \(x\in\langle2,4\rangle\), od punktu \((2,1)\) do \((4,1)\). c) \(x\in\{-1,0,1,2,3,4\}\).
Rozwiązanie krok po kroku
**Krok \(1\).** Rozpoznajemy funkcję określoną dwoma wzorami. Kluczowa zasada: zanim cokolwiek policzymy, sprawdzamy, do którego przedziału należy argument, i dopiero wtedy wybieramy właściwy wzór. Zauważmy też od razu dziedzinę: pierwszy wzór działa dla \(x\lt2\), drugi dla \(2\leqslant x\leqslant4\), więc \(D_f=(-\infty,4\rangle\). **Krok \(2\).** Liczymy \(f(-3)\). Ponieważ \(-3\lt2\), używamy wzoru \(2x-3\): \[f(-3)=2\cdot(-3)-3=-6-3=-9.\] **Krok \(3\).** Liczymy \(f(3)\). Ponieważ \(2\leqslant3\leqslant4\), używamy drugiego wzoru, który jest stały: \(f(3)=1\). **Krok \(4\).** Trzecia kolumna tabeli jest odwrotna: dana jest wartość \(0\), a szukamy argumentu. Na przedziale \(\langle2,4\rangle\) funkcja przyjmuje tylko wartość \(1\), więc zera tam nie ma. Szukamy zatem wśród \(x\lt2\): \[2x-3=0,\qquad 2x=3,\qquad x=1{,}5.\] Warunek \(1{,}5\lt2\) jest spełniony, więc \(f(1{,}5)=0\). **Krok \(5\).** Podpunkt b). Dla \(x\lt2\) rysujemy prostą \(y=2x-3\) — wygodnie przez punkty \((0,-3)\) i \((1,-1)\) — ale tylko jej część na lewo od \(x=2\); w punkcie \((2,1)\) stawiamy kółko puste, bo \(x=2\) nie należy do tej części. Dla \(2\leqslant x\leqslant4\) rysujemy poziomy odcinek \(y=1\) od \((2,1)\) do \((4,1)\), z oboma końcami zamalowanymi. Ponieważ \(2\cdot2-3=1\), obie części schodzą się w tym samym punkcie i wykres jest jedną nieprzerwaną linią. **Krok \(6\).** Podpunkt c). Nierówność \(f(x)\geqslant-6\) rozwiązujemy osobno na każdej części. Dla \(x\lt2\): \[2x-3\geqslant-6,\qquad 2x\geqslant-3,\qquad x\geqslant-1{,}5,\] co razem z \(x\lt2\) daje \(x\in\langle-1{,}5;\,2)\). Dla \(2\leqslant x\leqslant4\) mamy \(f(x)=1\), a nierówność \(1\geqslant-6\) jest zawsze prawdziwa, więc cały przedział \(\langle2,4\rangle\) należy do rozwiązania. **Krok \(7\).** Łączymy oba zbiory: rozwiązaniem nierówności jest \(\langle-1{,}5;\,4\rangle\). Liczby całkowite w tym przedziale to \(-1,0,1,2,3,4\). **Uwaga.** Największa pułapka tkwi w dziedzinie. Funkcja jest określona wyłącznie dla \(x\leqslant4\), więc liczby \(5,6,7,\dots\) nie mogą być rozwiązaniami, choć na pierwszy rzut oka nierówność wydaje się dla nich niegroźna — po prostu \(f(x)\) tam nie istnieje. Druga pułapka to lewy koniec: liczba \(-1{,}5\) spełnia nierówność, ale nie jest całkowita, więc najmniejszą szukaną liczbą całkowitą jest \(-1\), a nie \(-2\). **Odpowiedź.** a) \(f(-3)=-9\), \(f(3)=1\) oraz \(f(x)=0\) dla \(x=1{,}5\). b) Wykresem jest półprosta o równaniu \(y=2x-3\) dla \(x\lt2\) (z pustym końcem w punkcie \((2,1)\)) oraz odcinek \(y=1\) dla \(x\in\langle2,4\rangle\), od punktu \((2,1)\) do \((4,1)\). c) \(x\in\{-1,0,1,2,3,4\}\).
Klucz i zasady oceniania
*CKE opublikowała przy tym zadaniu przykładowe rozwiązanie, bez rozpisania punktów na poszczególne kroki. Poniżej tok rozwiązania z arkusza; podziału punktacji nie dopisujemy, bo nie ma go w źródle.* Klucz CKE dołączony w tym miejscu przez ekstrakcję pochodzi z arkusza **rozszerzonego** z tej samej sesji i nie dotyczy tego zadania — opisuje inny problem i prowadzi do innego wyniku. Został usunięty, bo klucz od cudzego zadania jest gorszy niż jego brak: uczeń sprawdzający się nim uznałby poprawne rozwiązanie za błędne. Właściwego klucza do tego zadania brak w materiale źródłowym. Odpowiedź i rozwiązanie w panelach powyżej zostały wyznaczone rachunkiem z treści zadania.
Wymagania podstawy programowej
Formuła 2005: klucz CKE nie wyodrębnia wymagania szczegółowego przy tym zadaniu; dziedzina jest przypisana na podstawie treści zadania i modelu odpowiedzi.

Liczby rzeczywiste

Zadanie 1, próbna styczeń 2009, poziom podstawowy

próbna styczeń 2009podstawowy4 pkt
Funkcja \(f\) jest określona wzorem \[f(x)=\begin{cases}-x-4&\text{dla }-7\leqslant x<-3,\\-1&\text{dla }-3\leqslant x<0,\\4x-1&\text{dla }0\leqslant x\leqslant2.\end{cases}\] a) Podaj dziedzinę funkcji \(f\). b) Podaj jej miejsca zerowe. c) Naszkicuj wykres tej funkcji. d) Podaj zbiór wartości funkcji \(f\).
Odpowiedź
a) \(D_f=[-7,2]\). b) Miejsca zerowe: \(x=-4\) oraz \(x=\frac14\). c) Wykres to łamana złożona z trzech odcinków. d) \(ZW_f=[-1,7]\).
Rozwiązanie krok po kroku
**a)** Dziedzinę odczytujemy wprost ze wzoru — jest to suma trzech przedziałów, na których określono kolejne wzory: \[[-7,-3)\cup[-3,0)\cup[0,2]=[-7,2].\] **b)** Szukamy zer w każdym przedziale osobno. Dla \(x\in[-7,-3)\): \(-x-4=0\) daje \(x=-4\), a \(-4\) należy do tego przedziału. Dla \(x\in[-3,0)\) funkcja jest stale równa \(-1\), więc zer nie ma. Dla \(x\in[0,2]\): \(4x-1=0\) daje \(x=\frac14\), co należy do przedziału. Zatem miejscami zerowymi są \(x=-4\) i \(x=\frac14\). **c)** Wykres to łamana: odcinek malejący od \((-7,3)\) do punktu wyłączonego \((-3,-1)\), poziomy odcinek na wysokości \(-1\) od \((-3,-1)\) do punktu wyłączonego \((0,-1)\) oraz odcinek rosnący od \((0,-1)\) do \((2,7)\). **d)** Zbiory wartości na kolejnych przedziałach to odpowiednio \((-1,3]\), \(\{-1\}\) i \([-1,7]\). Ich suma daje \[ZW_f=[-1,7].\] **Odpowiedź.** a) \(D_f=[-7,2]\). b) \(x=-4\) i \(x=\frac14\). d) \(ZW_f=[-1,7]\).
Klucz i zasady oceniania
*CKE opublikowała przy tym zadaniu przykładowe rozwiązanie, bez rozpisania punktów na poszczególne kroki. Poniżej tok rozwiązania z arkusza; podziału punktacji nie dopisujemy, bo nie ma go w źródle.* **1.1. (1 pkt)** – zapisanie dziedziny funkcji \(f\): \(\langle-7,2\rangle\). Akceptujemy zapisy typu: \(x\in\langle-7,2\rangle\), \(-7\le x\le 2\). **1.2. (1 pkt)** – podanie miejsc zerowych funkcji: \(x=-4\), \(x=\frac{1}{4}\). Miejsca zerowe mogą być odczytane z wykresu, nie wymagamy zapisu stosownych obliczeń. **1.3. (1 pkt)** – naszkicowanie wykresu funkcji. […] Jeśli dziedzina została poprawnie wyznaczona, to akceptujemy wykres nawet bez wyraźnie oznaczonych końców łamanej. **1.4. (1 pkt)** – zapisanie zbioru wartości funkcji: \(\langle-1,7\rangle\). Końce przedziału muszą być poprawnie ustalone. Akceptujemy zapisy typu: \(y\in\langle-1,7\rangle\), \(-1\le y\le 7\).
Wymagania podstawy programowej
Formuła 2005: klucz CKE nie wyodrębnia wymagania szczegółowego przy tym zadaniu; dziedzina jest przypisana na podstawie treści zadania i modelu odpowiedzi.

Odczytywanie własności z wykresu

Zadanie 8, maj 2007, poziom rozszerzony

maj 2007rozszerzony3 pkt
Dana jest funkcja \(f\) określona wzorem \[f(x)=\frac{\sin^2x-|\sin x|}{\sin x}\qquad\text{dla }x\in(0,\pi)\cup(\pi,2\pi).\] a) Naszkicuj wykres funkcji \(f\). b) Wyznacz miejsca zerowe funkcji \(f\).
Odpowiedź
a) \(f(x)=\sin x-1\) dla \(x\in(0,\pi)\) oraz \(f(x)=\sin x+1\) dla \(x\in(\pi,2\pi)\) (wykres w rozwiązaniu). b) Miejsca zerowe: \(x=\frac{\pi}{2}\) oraz \(x=\frac{3\pi}{2}\).
Rozwiązanie krok po kroku
**Krok \(1\).** We wzorze funkcji stoi wartość bezwzględna z \(\sin x\), a w mianowniku sam \(\sin x\). Kluczowa obserwacja: na przedziale \((0,\pi)\) sinus jest dodatni, a na \((\pi,2\pi)\) ujemny. Wystarczy więc rozbić zadanie na te dwa przypadki i w każdym opuścić wartość bezwzględną zgodnie z definicją. Właśnie dlatego dziedzina podana jest w treści w takiej, a nie innej postaci. **Krok \(2\).** Przypadek \(x\in(0,\pi)\): wtedy \(\sin x\gt0\), więc \(|\sin x|=\sin x\) i \[f(x)=\frac{\sin^2x-\sin x}{\sin x}=\frac{\sin x\left(\sin x-1\right)}{\sin x}=\sin x-1.\] **Krok \(3\).** Przypadek \(x\in(\pi,2\pi)\): wtedy \(\sin x\lt0\), więc \(|\sin x|=-\sin x\) i \[f(x)=\frac{\sin^2x+\sin x}{\sin x}=\frac{\sin x\left(\sin x+1\right)}{\sin x}=\sin x+1.\] **Krok \(4\).** Zapisujemy wzór łącznie: \[f(x)=\sin x-1\quad\text{dla }x\in(0,\pi),\qquad\qquad f(x)=\sin x+1\quad\text{dla }x\in(\pi,2\pi).\] **Krok \(5\).** Szkicujemy wykres. Na \((0,\pi)\) jest to górny „garb” sinusoidy przesunięty o \(1\) w dół: przy \(x\to0^{+}\) wartości dążą do \(-1\), rosną do \(0\) w \(x=\frac{\pi}{2}\) i wracają do \(-1\) przy \(x\to\pi^{-}\). Na \((\pi,2\pi)\) jest to dolny „garb” przesunięty o \(1\) w górę: przy \(x\to\pi^{+}\) wartości dążą do \(1\), maleją do \(0\) w \(x=\frac{3\pi}{2}\) i wracają do \(1\) przy \(x\to2\pi^{-}\). Punkty \(x=0\), \(x=\pi\) i \(x=2\pi\) zaznaczamy pustymi kółkami — nie należą do dziedziny. **Krok \(6\).** Miejsca zerowe odczytujemy z otrzymanego wzoru. Na \((0,\pi)\): \(\sin x-1=0\), czyli \(\sin x=1\), skąd \(x=\frac{\pi}{2}\) — liczba ta należy do rozważanego przedziału. Na \((\pi,2\pi)\): \(\sin x+1=0\), czyli \(\sin x=-1\), skąd \(x=\frac{3\pi}{2}\) — również należy do swojego przedziału. **Uwaga.** Nie wolno skracać wyrażenia \(\frac{\sin^2x-|\sin x|}{\sin x}\) „jednym wzorem”, bo wynik zależy od znaku \(\sin x\) — dlatego wykres składa się z dwóch różnych kawałków, a nie z jednej sinusoidy. Trzeba też pamiętać, że punkty \(0\), \(\pi\) i \(2\pi\) są wykluczone z dziedziny, bo w nich \(\sin x=0\). **Odpowiedź.** a) \(f(x)=\sin x-1\) dla \(x\in(0,\pi)\) oraz \(f(x)=\sin x+1\) dla \(x\in(\pi,2\pi)\) (wykres opisany w kroku \(5\)). b) Miejsca zerowe: \(x=\frac{\pi}{2}\) oraz \(x=\frac{3\pi}{2}\).
Klucz i zasady oceniania
*CKE opublikowała przy tym zadaniu przykładowe rozwiązanie, bez rozpisania punktów na poszczególne kroki. Poniżej tok rozwiązania z arkusza; podziału punktacji nie dopisujemy, bo nie ma go w źródle.* Korzystam z definicji wartości bezwzględnej i zapisuję wzór funkcji \(f\) w postaci: \[f(x)=\begin{cases}\dfrac{\sin^{2}x-\sin x}{\sin x} & \text{dla}\ \sin x>0\\ \dfrac{\sin^{2}x+\sin x}{\sin x} & \text{dla}\ \sin x<0\end{cases}\] \[f(x)=\begin{cases}\sin x-1 & \text{dla}\ \sin x>0\\ \sin x+1 & \text{dla}\ \sin x<0\end{cases}\] Szkic wykresu funkcji w podanym zbiorze jest następujący. […] Na podstawie wzoru wyznaczam miejsca zerowe funkcji: \(f(x)=0\) dla \(x\) takich, że \(\sin x-1=0\) lub \(\sin x+1=0\), czyli dla \(x=\frac{\pi}{2}\) oraz \(x=\frac{3\pi}{2}\).
Wymagania podstawy programowej
Formuła 2005: klucz CKE nie wyodrębnia wymagania szczegółowego przy tym zadaniu; dziedzina jest przypisana na podstawie treści zadania i modelu odpowiedzi.

Odczytywanie własności z wykresu

Zadanie 7, próbna styczeń 2004, poziom podstawowy

próbna styczeń 2004podstawowy3 pkt
Dana jest funkcja określona za pomocą zbioru par uporządkowanych: \[\bigl\{(x,x^2+1):x\in\mathbb{N}_+\ \text{i}\ x\leqslant7\bigr\}.\] a) Sporządź wykres tej funkcji i określ jej zbiór wartości. b) Wyznacz wszystkie argumenty, dla których funkcja przyjmuje wartość \(37\).
Odpowiedź
a) Wykresem jest siedem punktów: \((1,2)\), \((2,5)\), \((3,10)\), \((4,17)\), \((5,26)\), \((6,37)\), \((7,50)\); zbiór wartości: \(\{2,5,10,17,26,37,50\}\). b) \(x=6\).
Rozwiązanie krok po kroku
**Krok \(1\).** Sporządzenie wykresu funkcji. \(1\) **Krok \(2\).** Określenie zbioru wartości funkcji. Y={\(2\),\(5\),\(10\),\(17\),\(26\),\(37\),\(50\)} \(1\) **Krok \(3\).** Wyznaczenie argumentu dla którego wartość **Krok \(4\).** x = \(6\) \(1\) **Krok \(5\).** funkcji wynosi \(37\). **Krok \(6\).** R = \(10\) cm – promień kuli **Krok \(7\).** \(2r\) = \(16\) cm, \(h\) = \(12\) cm – średnica **Krok \(8\).** Sporządzenie odpowiednich rysunków z oznacze- **Odpowiedź.** Rozwiązanie i punktacja: zobacz pełny klucz CKE poniżej.
Klucz i zasady oceniania
*CKE opublikowała przy tym zadaniu przykładowe rozwiązanie, bez rozpisania punktów na poszczególne kroki. Poniżej tok rozwiązania z arkusza; podziału punktacji nie dopisujemy, bo nie ma go w źródle.* **7.1. (1 pkt)** – sporządzenie wykresu funkcji. **7.2. (1 pkt)** – określenie zbioru wartości funkcji: \(Y=\{2,5,10,17,26,37,50\}\). **7.3. (1 pkt)** – wyznaczenie argumentu, dla którego wartość funkcji wynosi \(37\): \(x=6\).
Wymagania podstawy programowej
Formuła 2005: klucz CKE nie wyodrębnia wymagania szczegółowego przy tym zadaniu; dziedzina jest przypisana na podstawie treści zadania i modelu odpowiedzi.

Powiązane

Zadania, w których ten temat jest jednym z wątków

Pełna treść i rozwiązanie każdego z nich leżą w temacie, który dla tego zadania jest głównym. Tutaj są, bo ćwicząc własności funkcji, warto je zrobić.

czerwiec 20261 pkt

Zadanie 4, czerwiec 2026, poziom rozszerzony

Funkcja \(f\) jest określona wzorem \[f(x)=\sin^{4}x+\cos^{4}x\] dla każdej liczby rzeczywistej \(x\). Największa wartość funkcji \(f\) jest równa **A.** \(0\) **B.**…
maj 20262 pkt

Zadanie 12.1, maj 2026, poziom podstawowy

Funkcja \(f\) jest określona następująco: \[f(x)=\begin{cases}x+2 & \text{dla }x\in[-4,2],\\-x+5 & \text{dla }x\in(2,5).\end{cases}\] Wykres funkcji \(y=f(x)\)…
czerwiec 20254 pkt

Zadanie 10, czerwiec 2025, poziom podstawowy

Funkcja \(f\) jest określona następująco: \[f(x)=\begin{cases}-x-2 & \text{dla }x\in(-5,-2],\\0 & \text{dla }x\in(-2,1],\\x & \text{dla }x\in(1,3].\end{cases}\] Wykres…
maj 20251 pkt

Zadanie 2, maj 2025, poziom rozszerzony

Funkcja \(f\) jest określona wzorem \(f(x)=\frac{x^{2}+5x+6}{x^{2}+9}\) dla każdej liczby rzeczywistej \(x\). Zbiorem wszystkich argumentów, dla których funkcja \(f\)…
maj 20254 pkt

Zadanie 11, maj 2025, poziom podstawowy

Funkcja \(f\) jest określona następująco: \[f(x)=\begin{cases}x+5&\text{dla }x\in[-4,-2],\\3&\text{dla }x\in(-2,2],\\-3x+9&\text{dla }x\in(2,4).\end{cases}\] Wykres…
czerwiec 20241 pkt

Zadanie 11.2, czerwiec 2024, poziom podstawowy

Na rysunku \(2\)., w kartezjańskim układzie współrzędnych \((x,y)\), przedstawiono wykres funkcji \(g\), powstałej w wyniku przesunięcia równoległego wykresu funkcji…
sierpień 20241 pkt

Zadanie 10, sierpień 2024, poziom podstawowy

Funkcja \(f\) jest określona za pomocą tabeli. | \(x\) | \(-6\) | \(-4\) | \(-2\) | \(0\) | \(2\) | \(4\) | \(6\) | |---:|---:|---:|---:|---:|---:|---:|---:| | \(f(x)\) |…
sierpień 20241 pkt

Zadanie 11, sierpień 2024, poziom podstawowy

Pusta bańka na mleko o pojemności \(10\) litrów ma masę \(6{,}5\ \mathrm{kg}\). Jeden litr mleka ma masę \(1{,}03\ \mathrm{kg}\). Niech \(x\) oznacza liczbę litrów mleka…
sierpień 20241 pkt

Zadanie 11.1, sierpień 2024, poziom podstawowy

Pusta bańka na mleko o pojemności \(10\) litrów ma masę \(6{,}5\,\mathrm{kg}\). Jeden litr mleka ma masę \(1{,}03\,\mathrm{kg}\). Niech \(x\) oznacza liczbę litrów mleka…
czerwiec 20231 pkt

Zadanie 7, czerwiec 2023, poziom podstawowy

**Informacja do zadań \(7\).-\(8\).** Na rysunku przedstawiono wykres funkcji \(f\). **Zadanie \(7\).** Na przedstawionym wykresie funkcji \(f\) jej dziedziną jest zbiór…
czerwiec 20231 pkt

Zadanie 8, czerwiec 2023, poziom podstawowy

**Informacja do zadań \(7\).-\(8\).** Na rysunku przedstawiono wykres funkcji \(f\). **Zadanie \(8\).** Na przedstawionym wykresie funkcji \(f\) jej zbiorem wartości jest…
czerwiec 20232 pkt

Zadanie 13.1, czerwiec 2023, poziom podstawowy

W kartezjańskim układzie współrzędnych \((x,y)\) narysowano wykres funkcji \(y=f(x)\) (zobacz rysunek). **Zadanie \(13\).\(1\).** **Uzupełnij tabelę. Wpisz w każdą pustą…
sierpień 20232 pkt

Zadanie 15, sierpień 2023, poziom podstawowy

Funkcje A-F są określone dla wszystkich liczb rzeczywistych. **Wybierz dwie funkcje, których zbiorem wartości jest \(( -\infty,2]\).** **A.** \(A(x)=-(x-3)^2+2\) **B.**…
czerwiec 20221 pkt

Zadanie 12, czerwiec 2022, poziom podstawowy

Funkcja kwadratowa \(f\) określona wzorem \[f(x)=-2(x-1)^2+3\] jest rosnąca w przedziale **A.** \((-\infty,1\rangle\) **B.** \(\langle-2,+\infty)\) **C.**…
czerwiec 20227 pkt

Zadanie 15, czerwiec 2022, poziom rozszerzony

Rozpatrujemy wszystkie trójkąty równoramienne ostrokątne \(ABC\), gdzie \(|AC|=|BC|\), na których opisano okrąg o promieniu \(R=1\). Niech \(x\) oznacza odległość środka…
maj 20227 pkt

Zadanie 15, maj 2022, poziom rozszerzony

Rozpatrujemy wszystkie trójkąty równoramienne o obwodzie równym \(18\). **a)** Wykaż, że pole \(P\) każdego z tych trójkątów, jako funkcja długości \(b\) ramienia, wyraża…
sierpień 20221 pkt

Zadanie 11, sierpień 2022, poziom podstawowy

Dana jest funkcja kwadratowa \(f\) określona wzorem \(f(x)=-2(x-2)(x+1)\). Funkcja \(f\) jest rosnąca w zbiorze **A.** \(({-}\infty,\frac12]\) **B.** \((-1,2)\) **C.**…
sierpień 20221 pkt

Zadanie 12, sierpień 2022, poziom podstawowy

Na rysunku przedstawiono wykres funkcji \(f\) określonej na zbiorze \(\langle-2,5)\). Funkcja \(g\) jest określona za pomocą funkcji \(f\) następująco: \(g(x)=f(x-1)\)…
czerwiec 20217 pkt

Zadanie 15, czerwiec 2021, poziom rozszerzony

Rozpatrujemy wszystkie trójkąty prostokątne \(ABC\) o przeciwprostokątnej \(AB\) i obwodzie równym \(4\). Niech \(x=|AC|\). **a)** Wykaż, że pole \(P\) trójkąta \(ABC\)…
sierpień 20211 pkt

Zadanie 11, sierpień 2021, poziom podstawowy

Funkcja \(f\) jest określona wzorem \[f(x)=-x^2+4.\] Zbiorem wartości funkcji \(f\) jest przedział **A.** \(( -\infty,-2]\) **B.** \([2,+\infty)\) **C.** \([-4,+\infty)\)…
czerwiec 20187 pkt

Zadanie 15, czerwiec 2018, poziom rozszerzony

Rozpatrujemy wszystkie możliwe drewniane szkielety o kształcie przedstawionym na rysunku, wykonane z listewek. Każda z tych listewek ma kształt prostopadłościanu o…
maj 20182 pkt

Zadanie 30, maj 2018, poziom podstawowy

Do wykresu funkcji wykładniczej \(f(x) =\) ax, gdzie \(a > 0\) i \(a \neq 1\), należy punkt \(P = (2, 9)\). Oblicz a i zapisz zbiór wartości funkcji \(g(x) = f(x) - 2\).
czerwiec 20161 pkt

Zadanie 1, czerwiec 2016, poziom rozszerzony

Funkcja \(f\) określona jest wzorem \[f(x)=\left|3+5^{3-x}\right|-1\] dla każdej liczby rzeczywistej \(x\). Zbiorem wartości funkcji \(f\) jest **A.** \((2,+\infty)\)…
czerwiec 20161 pkt

Zadanie 10, czerwiec 2016, poziom podstawowy

Dana jest funkcja kwadratowa \[f(x)=-2(x+5)(x-11).\] Wskaż maksymalny przedział, w którym funkcja \(f\) jest rosnąca. **A.** \(( -\infty,3]\) **B.** \(( -\infty,5]\)…
maj 20151 pkt

Zadanie 2, maj 2015, poziom rozszerzony

Dana jest funkcja \(f\) określona wzorem \[f(x)=\begin{cases}x-2 & \text{dla }x\leq 0,\\ \left|\,|x+3|-4\,\right| & \text{dla }x>0.\end{cases}\] Równanie \(f(x)=1\) ma…
sierpień 20151 pkt

Zadanie 10, sierpień 2015, poziom podstawowy

Funkcja \(f\) jest określona wzorem \[f(x)=\frac{2x-8}{x}\] dla każdej liczby rzeczywistej \(x\neq0\). Wówczas wartość funkcji \(f(\sqrt2)\) jest równa: **A.**…
czerwiec 20141 pkt

Zadanie 6, czerwiec 2014, poziom podstawowy

Funkcja \(f\) jest określona wzorem \[f(x)=3x-4\] dla każdej liczby z przedziału \(\langle-2,2\rangle\). Zbiorem wartości tej funkcji jest przedział **A.**…
maj 20075 pkt

Zadanie 1, maj 2007, poziom rozszerzony

Dana jest funkcja \[f(x)=|x-1|-|x+2|\qquad\text{dla }x\in\mathbb{R}.\] a) Wyznacz zbiór wartości funkcji \(f\) dla \(x\in(-\infty,-2)\). b) Naszkicuj wykres tej funkcji…
maj 20065 pkt

Zadanie 21, maj 2006, poziom rozszerzony

W trakcie badania przebiegu zmienności funkcji ustalono, że funkcja \(f\) ma następujące własności: - jej dziedziną jest zbiór wszystkich liczb rzeczywistych, - \(f\)…

Przefiltruj po typie zadania

Pozostałe tematy w dziale Funkcje