
Płatny materiał · sklep
Funkcja kwadratowa — test, liceum klasa 2
Wierzchołek, miejsca zerowe, nierówności, wartości skrajne.
3,90 zł (grupy B, C, D i E)
Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →Strona główna › Funkcje › Miejsca zerowe funkcji
Miejsce zerowe to argument, nie wartość — i na tym jednym rozróżnieniu opiera się większość błędów w tym temacie. Szukamy takiego , dla którego funkcja daje zero, a odpowiedzią jest liczba z osi poziomej. Wyznaczanie sprowadza się zawsze do jednego: przyrównać wzór do zera i rozwiązać równanie.
Krótko: Miejsce zerowe funkcji f to taki argument x, dla którego f(x) = 0 (punkt, w którym wykres przecina oś x). Na przykład dla f(x) = x² − 9 miejscami zerowymi są −3 i 3.
Przejdź od razu do zadań (3) ↓
Kalkulator miejsc zerowych funkcji
To jest w podstawie programowej
Podstawa dla liceum, dział V. Funkcje, zakres podstawowy, punkt 4: „odczytuje z wykresu funkcji: dziedzinę, zbiór wartości, miejsca zerowe, przedziały monotoniczności, przedziały, w których funkcja przyjmuje wartości większe (nie mniejsze) lub mniejsze (nie większe) od danej liczby”.
Podstawa mówi o odczycie z wykresu, ale wyznaczanie miejsc zerowych ze wzoru jest krokiem w niemal każdym zadaniu o funkcjach — od liniowej po kwadratową.
Miejscem zerowym jest , a nie zero. Zero to wartość, którą funkcja w tym punkcie przyjmuje — szukaną liczbą jest argument, który do tej wartości prowadzi.
| pytanie | czego szukamy | z której osi |
|---|---|---|
| miejsce zerowe | argumentu | poziomej |
| wartość funkcji | wartości | pionowej |
| punkt przecięcia z osią | wartości | pionowej |
Trzeci wiersz to najczęstsza pomyłka: przecięcie z osią pionową nie jest miejscem zerowym. Tam zeruje się argument, a nie wartość — to sytuacja odwrotna.
Na wykresie miejsca zerowe to punkty, w których krzywa przecina lub dotyka osi poziomej. Odczytuje się wtedy pierwszą współrzędną takiego punktu.
Ile miejsc zerowych może mieć funkcja
Dowolnie wiele — albo żadnego. Funkcja liniowa ma jedno, chyba że jest stała. Kwadratowa ma dwa, jedno albo żadnego, zależnie od wyróżnika.
Funkcja wykładnicza nie ma ani jednego, bo jej wartości są zawsze dodatnie. Sinus ma ich nieskończenie wiele.
Odpowiedź „funkcja nie ma miejsc zerowych” jest pełnym rozwiązaniem, a nie oznaką błędu.

Schemat jest jeden i nie zależy od tego, jak skomplikowany jest wzór: przyrównaj do zera i rozwiąż równanie.
Cała trudność przenosi się więc na rozwiązanie równania — a to zależy już od typu funkcji.
| funkcja | równanie | metoda |
|---|---|---|
| przenieś i podziel → | ||
| różnica kwadratów → | ||
| brak rozwiązań — kwadrat nie jest ujemny | ||
| iloczyn zerowy → lub |
Czwarty wiersz wart jest osobnej uwagi. Gdy wzór jest zapisany w postaci iloczynu, miejsca zerowe odczytuje się wprost, bez żadnych rachunków — iloczyn równa się zeru wtedy i tylko wtedy, gdy zeruje się któryś czynnik.
Dlatego rozkład na czynniki jest tak przydatny: zamienia szukanie miejsc zerowych w odczytywanie.
Uwaga na dziedzinę. Otrzymany argument musi do niej należeć. Dla rachunek daje i , ale dwójka nie należy do dziedziny — zeruje mianownik. Miejscem zerowym jest tylko .
Kontrola, która zajmuje sekundę
Podstaw otrzymany argument do wyjściowego wzoru i sprawdź, czy wychodzi zero.
Dla i : ✓
Ta kontrola wyłapuje zarówno błąd rachunkowy, jak i najczęstszą pomyłkę koncepcyjną — podanie wartości zamiast argumentu. Gdybyś wstawił i dostał coś różnego od zera, wiadomo, że odpowiedź jest nie z tej osi.

Sprawdź, czy to już umieją: sprawdzian z kluczem z działu „Funkcje” (liceum, klasa 1), gotowy do druku
Grupę A pobierzesz za darmo i sprawdzisz na niej, jak wygląda arkusz. Grupy B, C, D i E mają inne liczby w tych samych zadaniach, więc sąsiedzi w ławce nie przepiszą od siebie. Klucz z punktacją do każdej grupy.

Podstawa wymienia odczyt z wykresu wprost, a w arkuszach pojawia się też funkcja zadana tabelą. Obie sytuacje sprowadzają się do szukania zera w wartościach.
Z wykresu: znajdź punkty wspólne z osią poziomą i odczytaj ich pierwsze współrzędne. Jeśli krzywa oś tylko dotyka, to też jest miejsce zerowe — nie musi jej przecinać.
Z tabeli: przejrzyj wiersz wartości i wskaż te argumenty, przy których stoi zero.
W tej tabeli miejscami zerowymi są oraz — bo tylko przy nich w dolnym wierszu stoi zero. Wartość jest ujemna, ale to nie czyni z miejsca zerowego.
Zwróć uwagę na drugie z nich: bywa miejscem zerowym i nie ma w tym sprzeczności. Znaczy to, że wykres przechodzi przez początek układu współrzędnych.
Kropka zamalowana i niezamalowana
Na wykresach z arkuszy koniec przedziału bywa oznaczony kółkiem niezamalowanym — taki punkt do wykresu nie należy.
Jeśli akurat tam wykres byłby na osi poziomej, to nie jest miejsce zerowe, bo funkcja nie przyjmuje tam żadnej wartości.
Kropka zamalowana oznacza punkt należący. Różnica jednego oznaczenia zmienia odpowiedź, więc warto ją sprawdzać, zanim się policzy miejsca zerowe.
Miejsca zerowe rzadko są celem samym w sobie. Zwykle są narzędziem do czegoś dalszego.
Ostatni punkt bywa najszybszą drogą do wierzchołka. Jeśli miejsca zerowe to i , to — bez liczenia wyróżnika i bez wzoru na .
Warto też pamiętać, że miejsce zerowe funkcji to rozwiązanie równania . Te dwa pojęcia opisują to samo z dwóch stron: jedno językiem funkcji, drugie językiem równań.
Trzy przykłady: odczyt z tabeli, wyznaczanie ze wzoru z parametrem i funkcja bez miejsc zerowych.
Przykład 1 Wyznaczanie parametru z miejsca zerowego
Funkcja jest określona wzorem dla każdej liczby rzeczywistej. Miejscem zerowym tej funkcji jest . Wyznacz .
Odpowiedź: .
Cały pomysł mieści się w pierwszym kroku: miejsce zerowe to informacja, że po podstawieniu wychodzi zero. Reszta jest zwykłym rozwiązywaniem równania z jedną niewiadomą.
Przykład 2 Odczyt z tabeli
Funkcja przyjmuje wartości: , , , , , . Podaj miejsca zerowe i największą wartość funkcji.
Odpowiedź: Miejsca zerowe: i . Największa wartość: .
Zadanie sprawdza jedną rzecz: czy odróżniasz oś argumentów od osi wartości. Miejsca zerowe czyta się z górnego wiersza, wartości z dolnego — i te dwa pytania mają odpowiedzi z różnych wierszy.
Przykład 3 Funkcja bez miejsc zerowych
Wyznacz miejsca zerowe funkcji .
Odpowiedź: Funkcja nie ma miejsc zerowych.
Postać kanoniczna daje tu dowód, a nie tylko wynik: skoro najmniejsza wartość wynosi , funkcja nigdy nie osiąga zera. Ujemny wyróżnik mówi to samo krócej, ale mniej naocznie.
Cztery błędy — pierwszy jest najczęstszy w całym dziale funkcji.
Podanie wartości zamiast argumentu
Skąd się bierze: Miejscem zerowym jest , dla którego funkcja daje zero — a nie samo zero. Odpowiedź „miejscem zerowym jest ” jest poprawna tylko wtedy, gdy wykres przechodzi przez początek układu, co zdarza się rzadko.
Jak zrobić dobrze: Zapamiętaj: szukamy argumentu, odpowiedź jest z osi poziomej. Kontrola: podstaw swoją odpowiedź do wzoru — musi wyjść zero. Jeśli podstawiasz zero i wychodzi coś innego, pomyliłeś osie.
Mylenie z punktem przecięcia osi pionowej
Skąd się bierze: Punkt przecięcia z osią to , czyli sytuacja odwrotna: zeruje się argument, a nie wartość. Obie liczby bywają w zadaniu podane obok siebie, więc łatwo je zamienić.
Jak zrobić dobrze: Sprawdź, która współrzędna jest zerem. W miejscu zerowym zerem jest druga współrzędna punktu, w przecięciu z osią pionową — pierwsza.
Pominięcie dziedziny przy funkcji wymiernej
Skąd się bierze: Dla licznik zeruje się dla i , ale dwójka zeruje też mianownik i nie należy do dziedziny. Uznanie jej za miejsce zerowe daje odpowiedź z jedną liczbą za dużo.
Jak zrobić dobrze: Najpierw wyznacz dziedzinę, potem przyrównaj licznik do zera, a na końcu odrzuć te argumenty, które do dziedziny nie należą.
Uznanie braku miejsc zerowych za błąd
Skąd się bierze: Wiele funkcji nie ma ani jednego miejsca zerowego — wykładnicza, kwadratowa z ujemnym wyróżnikiem, funkcja stała różna od zera. Uczeń widzi ujemny wyróżnik i zaczyna szukać pomyłki w poprawnym rachunku.
Jak zrobić dobrze: Zapisz wprost: „funkcja nie ma miejsc zerowych”, i uzasadnij — ujemnym wyróżnikiem albo tym, że wartości są zawsze dodatnie. To pełna odpowiedź.
Prawdziwe zadania z arkuszy matury z matematyki (CKE) — przy każdym podano sesję egzaminacyjną. Pod każdym zadaniem znajdziesz rozwiązanie krok po kroku wraz ze wskazówką i typowym błędem.
Odpowiedź: D, C
💡 Wskazówka: Zanim zaczniesz szukać, powiedz sobie na głos, w którym wierszu ma być odpowiedź. Największa wartość — dolny wiersz. Miejsce zerowe — zero znajdujesz w dolnym, ale odpowiedzią jest liczba z górnego. Ta jedna decyzja rozstrzyga całe zadanie; reszta to przejrzenie siedmiu liczb.
⚠ Podanie zamiast jako największej wartości, czyli odczytanie największego argumentu. Tabela kusi do tego, bo górny wiersz rośnie równomiernie i wygląda „ważniej”. Drugi błąd, dokładnie odwrotny: podanie jako miejsca zerowego — czyli powtórzenie wartości zamiast argumentu, przy którym ona wypada. Miejsce zerowe zawsze mieszka na osi argumentów.
| Dla każdego argumentu z przedziału funkcja przyjmuje wartości ujemne. | P | F |
| Funkcja ma trzy miejsca zerowe. | P | F |
Odpowiedź: F, P
💡 Wskazówka: Oba zdania rozstrzyga to samo: gdzie dokładnie wykres przecina oś poziomą. Zaznacz sobie te punkty, zanim zaczniesz czytać zdania. Przy pierwszym zdaniu uważaj na słowo „każdego” — wystarczy jeden argument z przedziału, dla którego wartość nie jest ujemna, żeby całe zdanie było fałszywe. Przy drugim policz punkty na osi, ale sprawdź kółka: to na końcu dziedziny bywa niezamalowane.
⚠ Uznanie pierwszego zdania za prawdziwe, bo wykres na przedziale jest „głównie pod osią”. Kwantyfikator „dla każdego” nie znosi wyjątków: od do wartości są dodatnie. Drugi błąd: policzenie czterech miejsc zerowych razem z punktem . Wykres tam faktycznie dotyka osi, ale kółko jest niezamalowane, a dziedzina kończy się nawiasem otwartym — ten punkt do funkcji nie należy.
Odpowiedź: B
💡 Wskazówka: Nie licz sześcianu „w pamięci” — rozpisz wzór na sześcian sumy i policz cztery składniki osobno. Kluczowa obserwacja przychodzi na końcu: składniki z pierwiastkiem, , skracają się z ze wzoru funkcji. To dlatego wychodzi liczbą wymierną, a odpowiedzi z pierwiastkami można było odrzucić już po samym spojrzeniu na strukturę zadania.
⚠ Policzenie jako , czyli podniesienie do sześcianu każdego składnika osobno. Wychodzi wtedy , czyli odpowiedź — przygotowana dokładnie na ten błąd. Drugi błąd daje odpowiedź , czyli — to wzięcie z rozwinięcia samego wyrazu wolnego zamiast całej sumy wyrazów wymiernych .
Sam wynik do szybkiego sprawdzenia. Pełne rozwiązanie — z drogą dojścia, wskazówką i typowym błędem — rozwija się pod każdym zadaniem, więc nie trzeba wracać na górę.
| 1. D, C | 2. F, P | 3. B |
Treści zadań pochodzą z arkuszy matury z matematyki (Centralna Komisja Egzaminacyjna, cke.gov.pl) — pochodzenie każdego zadania podano przy jego numerze. Rozwiązania, wskazówki i omówienia błędów są autorstwa redakcji „Nie każ mu liczyć”.
Wszystko na tej stronie zostaje darmowe. Gotowe kartkówki i sprawdziany PDF z kluczami: grupa A za darmo, pozostałe grupy w sklepie.

Płatny materiał · sklep
Wierzchołek, miejsca zerowe, nierówności, wartości skrajne.
3,90 zł (grupy B, C, D i E)
Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →
Płatny materiał · sklep
Miejsce zerowe ze wzoru, parametr z warunku, funkcja liniowa w kontekście.
3,90 zł (grupy B, C, D i E)
Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →
Płatny materiał · sklep
Dziedzina, wartość funkcji, miejsca zerowe.
3,90 zł (grupy B, C, D i E)
Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →Wszystko na tej stronie zostaje darmowe. Jeśli chcesz poćwiczyć więcej, tu są zestawy kart do druku na ten temat, z kluczem odpowiedzi.

Karty pracy · sklep
10 kart pracy z matematyki do matury podstawowej: dziedzina, wartości, miejsca zerowe, odczyt własności, zbiór wartości, przesunięcia…
9,90 zł
Zobacz w sklepie →To argument, dla którego funkcja przyjmuje wartość zero. Na wykresie odpowiada mu punkt wspólny z osią poziomą, a odczytuje się wtedy pierwszą współrzędną tego punktu.
Trzeba przyrównać wzór funkcji do zera i rozwiązać powstałe równanie. Otrzymane argumenty należy jeszcze sprawdzić, czy mieszczą się w dziedzinie funkcji.
Tylko wtedy, gdy funkcja przyjmuje wartość zero dla argumentu zero, czyli gdy wykres przechodzi przez początek układu współrzędnych. W pozostałych przypadkach miejscem zerowym jest inna liczba.
Dowolnie wiele albo żadnego. Funkcja liniowa ma zwykle jedno, kwadratowa zero, jedno lub dwa, sinus nieskończenie wiele, a wykładnicza nie ma ani jednego.
Należy znaleźć w wierszu wartości wszystkie zera i odczytać odpowiadające im argumenty z wiersza górnego. Wartości ujemne nie oznaczają miejsc zerowych.
Służą do badania znaku funkcji, szkicowania wykresu i zapisywania funkcji kwadratowej w postaci iloczynowej. Gdy parabola ma dwa miejsca zerowe, jej oś symetrii leży dokładnie pośrodku między nimi.
Przyrównujemy wzór funkcji do zera i rozwiązujemy powstałe równanie. Dla funkcji liniowej wychodzi jedno miejsce zerowe, dla kwadratowej — dwa, jedno albo żadne, zależnie od wyróżnika.
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki, autor „Nie każ mu liczyć”
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole — dziś w dwóch szkołach w Kaliszu. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Rozwiązania na tej stronie liczę sam, krok po kroku, i zapisuję dokładnie tak, jak tłumaczę je uczniowi na kartce.
Ostatnia aktualizacja: 2026-07-31. Zadania egzaminacyjne pochodzą z arkuszy CKE (cke.gov.pl); teoria, przykłady i rozwiązania są autorstwa redakcji „Nie każ mu liczyć”.
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-09
30 kart pracy, które uczą dziecko uważnego patrzenia i kończenia tego, co zaczęło. Cały PDF wrzucam za darmo do grupy na Facebooku — bez zapisów.
Odbieram książeczkę w grupie