Pajęczaki — gatunki i ciekawostki

Pajęczaki to nie owady, choć bardzo często się je myli. Różnice widać od razu: pajęczak ma osiem nóg zamiast sześciu, ciało złożone z dwóch części zamiast trzech, nie ma czułków ani skrzydeł. Żaden pajęczak nie lata — a to, co czasem wygląda jak lecący pająk, jest młodym osobnikiem unoszonym przez wiatr na nitce pajęczyny.

Do tej grupy należą nie tylko pająki. Są tu również skorpiony, kosarze, zaleszczotki i roztocza, do których zaliczamy kleszcze. Kosarz, którego wszyscy znamy z długich, cienkich nóg, wcale nie jest pająkiem w ścisłym znaczeniu — jego ciało wygląda jak jedna owalna całość i, co ważne, nie potrafi przędzić sieci. Zaleszczotek z kolei przypomina maleńkiego skorpiona, który zgubił ogon; jest tak mały, że łatwo go przeoczyć.

Jedwab to znak rozpoznawczy pająków, ale nie każdy używa go tak samo. Krzyżak i tygrzyk rozpinają klasyczne, koliste sieci i cierpliwie czekają. Pająk skakun sieci nie buduje w ogóle — ma znakomity wzrok i skacze na zdobycz, wcześniej przyczepiając nitkę asekuracyjną, zupełnie jak wspinacz linę. Pająk wilczy goni ofiarę po ziemi. Topik jako jedyny urządził się pod wodą, gdzie buduje z jedwabiu podwodny dzwon wypełniony powietrzem.

Prawie wszystkie pająki mają jad, ale służy on do obezwładniania owadów, a nie do obrony przed ludźmi. W Polsce nie ma pająków groźnych dla człowieka — te budzące największy strach, jak czarna wdowa czy ptaszniki, żyją w cieplejszych częściach świata i również nie polują na ludzi. Ptasznik, mimo nazwy, w naturze zjada głównie owady.

Pajęczaki są przy tym niezwykle pożyteczne. Pająki zjadają ogromne ilości komarów, much i innych owadów — jeden krzyżak w ogrodzie robi w ciągu lata więcej dobrego niż niejeden preparat ze sklepu. Warto o tym powiedzieć dziecku, zanim strach zdąży się utrwalić.

Osobna sprawa to kleszcze, które trzeba traktować poważnie, bo mogą przenosić choroby. Tu jednak też lepiej działa wiedza niż strach: po spacerze w trawie czy w lesie warto się obejrzeć, a znalezionego kleszcza szybko i spokojnie usunąć. To zwykły element wychodzenia na dwór, a nie powód, żeby na dwór nie wychodzić.