Pajęczaki — gatunki i ciekawostki
Pajęczaki to znacznie więcej niż tylko pająki na sieci w ogrodzie — ta grupa obejmuje też skorpiony i kleszcze, a wśród samych pająków znajdziemy zarówno niewielkie gatunki z polskich łąk, jak i egzotyczne ptaszniki wielkości dłoni. Na tej stronie zebraliśmy 15 gatunków opisanych w naszej encyklopedii — bez straszenia, za to z mnóstwem ciekawostek.
Które pajęczaki chcesz poznać?
Każda karta prowadzi do osobnej strony z ciekawostkami, zdjęciami i prostym opisem — takim, który spokojnie przeczytasz dziecku na głos.
Czarna wdowa
Samicę czarnej wdowy łatwo poznać po czerwonym znaku w kształcie klepsydry na spodzie odwłoka — a swoją nazwę pająk zawdzięcza tem
Poznaj
Kleszcz
Kleszcz nie skacze ani nie spada z drzew, jak często się sądzi?
Poznaj
Kosarz
Kosarz wygląda jak pająk na bardzo długich nogach, ale nim nie jest — nie potrafi tkać pajęczyny i nie ma jadu?
Poznaj
Krzyżak ogrodowy
Krzyżak ogrodowy każdej nocy zjada własną, starą sieć, żeby odzyskać cenne białko, z którego zbudowana jest nić, a potem buduje nową?
Poznaj
Pająk krzyżak
Krzyżaka poznasz po jasnym wzorze w kształcie krzyża na grzbiecie — a słynie z pięknej, kolistej sieci, którą rozpina między rośli
Poznaj
Pająk skakun
Skakun poluje skokiem — zamiast rozpinać sieć, podkrada się do zdobyczy i rzuca na nią zaskakująco daleki skok, a przed skokiem pr
Poznaj
Pająk topik
Topik to jedyny pająk na świecie, który całe życie spędza pod wodą — buduje z pajęczyny podwodny „dzwon nurkowy" i napełnia go bąb
Poznaj
Pająk wilczy
Samica pająka wilczego nosi kokon z jajami przyczepiony do odwłoka, a po wykluciu się młodych pozwala im wspiąć się na swój grzbie
Poznaj
Poskocz
Poskocz krasny to pająk, którego samiec ma jaskrawoczerwony odwłok z czarnymi kropkami, przez co wygląda niczym biedronka?
Poznaj
Ptasznik
Ptasznik to wielki, kudłaty pająk — a wbrew groźnej nazwie rzadko poluje na ptaki, żywiąc się głównie owadami i innymi drobnymi zwierzętami?
Poznaj
Ptasznik czerwonokolankowy
Ptasznik czerwonokolankowy broni się, strzelając w napastnika drażniącymi włoskami z odwłoka za pomocą tylnych odnóży?
Poznaj
Skorpion
Skorpiony świecą na zielono-niebiesko pod światłem ultrafioletowym (lampą UV)?
Poznaj
Tygrzyk paskowany
Tygrzyk paskowany buduje w środku swojej sieci charakterystyczny, gruby pas nici w kształcie zygzaka, zwany stabilimentum?
Poznaj
Ukośnik
Ukośnik chowa się w cienkiej, rurkowatej kryjówce z jedwabiu, z której wystaje tylko wtedy, gdy wyczuje drgania ofiary w pobliżu wejścia?
Poznaj
Zaleszczotek
Zaleszczotek wygląda jak maleńki skorpion ze szczypcami, ale nie ma ogona ani żądła i jest zupełnie niegroźny — a bywa, że „podróż
PoznajCo wyróżnia pajęczaki?
Pajęczaki to nie owady, choć bardzo często się je myli. Różnice widać od razu: pajęczak ma osiem nóg zamiast sześciu, ciało złożone z dwóch części zamiast trzech, nie ma czułków ani skrzydeł. Żaden pajęczak nie lata — a to, co czasem wygląda jak lecący pająk, jest młodym osobnikiem unoszonym przez wiatr na nitce pajęczyny.
Do tej grupy należą nie tylko pająki. Są tu również skorpiony, kosarze, zaleszczotki i roztocza, do których zaliczamy kleszcze. Kosarz, którego wszyscy znamy z długich, cienkich nóg, wcale nie jest pająkiem w ścisłym znaczeniu — jego ciało wygląda jak jedna owalna całość i, co ważne, nie potrafi przędzić sieci. Zaleszczotek z kolei przypomina maleńkiego skorpiona, który zgubił ogon; jest tak mały, że łatwo go przeoczyć.
Jedwab to znak rozpoznawczy pająków, ale nie każdy używa go tak samo. Krzyżak i tygrzyk rozpinają klasyczne, koliste sieci i cierpliwie czekają. Pająk skakun sieci nie buduje w ogóle — ma znakomity wzrok i skacze na zdobycz, wcześniej przyczepiając nitkę asekuracyjną, zupełnie jak wspinacz linę. Pająk wilczy goni ofiarę po ziemi. Topik jako jedyny urządził się pod wodą, gdzie buduje z jedwabiu podwodny dzwon wypełniony powietrzem.
Prawie wszystkie pająki mają jad, ale służy on do obezwładniania owadów, a nie do obrony przed ludźmi. W Polsce nie ma pająków groźnych dla człowieka — te budzące największy strach, jak czarna wdowa czy ptaszniki, żyją w cieplejszych częściach świata i również nie polują na ludzi. Ptasznik, mimo nazwy, w naturze zjada głównie owady.
Pajęczaki są przy tym niezwykle pożyteczne. Pająki zjadają ogromne ilości komarów, much i innych owadów — jeden krzyżak w ogrodzie robi w ciągu lata więcej dobrego niż niejeden preparat ze sklepu. Warto o tym powiedzieć dziecku, zanim strach zdąży się utrwalić.
Osobna sprawa to kleszcze, które trzeba traktować poważnie, bo mogą przenosić choroby. Tu jednak też lepiej działa wiedza niż strach: po spacerze w trawie czy w lesie warto się obejrzeć, a znalezionego kleszcza szybko i spokojnie usunąć. To zwykły element wychodzenia na dwór, a nie powód, żeby na dwór nie wychodzić.