Pająk topik
Ilustracja AI (zamiennik zdjęcia)
🕷️ Pajęczaki

Pająk topik

Argyroneta aquatica

Topik to jedyny pająk na świecie, który całe życie spędza pod wodą. Aby móc oddychać w głębi, buduje z pajęczyny podwodny „dzwon nurkowy" i napełnia go powietrzem przyniesionym z powierzchni.

W pigułce

Pająk topik — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaZarośnięte stawy, jeziora i wolne rzeki Europy i Azji
🍽️
Co jeDrobne zwierzęta wodne (drapieżnik)
📏
WielkośćOk. 0,8–1,5 cm
Ile żyjeOk. 1–2 lata
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Jedyny pająk żyjący całe życie pod wodą.
  • Buduje podwodny „dzwon nurkowy" z pajęczyny.
  • Napełnia go powietrzem z powierzchni.
  • W dzwonie odpoczywa, je, a nawet składa jaja.
Bliżej natury

Jak żyje pająk topik?

Topik nie potrafi oddychać pod wodą jak ryba, ale znalazł na to genialny sposób. Wynurza się na powierzchnię, chwyta bąbelek powietrza we włoski na ciele, a potem znosi go w dół i uwalnia pod kopułką z pajęczyny. Powoli napełnia w ten sposób swój podwodny „dzwon", w którym gromadzi zapas powietrza.

W swoim srebrzystym od powietrza dzwonie topik odpoczywa, zjada zdobycz, a nawet składa jaja. Poluje na drobne zwierzęta wodne, które chwyta w toni. To niezwykłe, że pająk — zwierzę lądowe — potrafi urządzić sobie dom i całe życie pod wodą.

Czy wiesz, że…?

topik to jedyny pająk na świecie, który całe życie spędza pod wodą — buduje z pajęczyny podwodny „dzwon nurkowy" i napełnia go bąbelkami powietrza przyniesionymi z powierzchni, żeby móc w nim oddychać?

Jak rozpoznać

Jak wygląda topik?

Pod wodą topik wygląda, jakby był zrobiony ze srebra. To złudzenie: jego odwłok pokrywają gęste, niezwilżalne włoski, które zatrzymują między sobą warstewkę powietrza, a ta odbija światło jak lustro. Wyjęty z wody pająk jest zwyczajnie brunatny i całe srebro znika.

Ciało jest niewielkie i wydłużone, a tylne odnóża mają po bokach rzędy dłuższych włosków, działające jak wiosła. Topik należy do nielicznych pająków, u których samiec bywa większy od samicy — u zdecydowanej większości gatunków jest odwrotnie.

Nie pomyl się

Pająk topik a podobne zwierzęta

Przy stawie topika najłatwiej pomylić z bagnikiem — dużym pająkiem, który siedzi na brzegu albo na liściu, trzymając przednie nogi na powierzchni wody. Bagnik również potrafi zanurkować, ale robi to tylko na chwilę, w ucieczce, i całe życie spędza nad wodą, a nie w niej.

Zdarza się też, że srebrzysty pęcherzyk powietrza pod wodą brany jest za owada wodnego. Owady mają jednak sześć odnóży i zwykle poruszają się szybkimi zrywami, podczas gdy topik przemieszcza się spokojnie i wraca do swojej pajęczynowej kopuły.

W sąsiedztwie człowieka

Pająk topik a ludzie

Topik nie szuka kontaktu z ludźmi i spotkać go można tylko wtedy, gdy się go celowo wypatruje w zarośniętym stawie. Należy do nielicznych europejskich pająków zdolnych przekłuć ludzką skórę, ale robi to wyłącznie w obronie, przyciśnięty w dłoni. Wystarczy go nie łapać.

Znacznie większym problemem jest to, że topikowi ubywa miejsc do życia. Potrzebuje czystej, stojącej lub wolno płynącej wody gęsto zarośniętej roślinami podwodnymi. Osuszanie oczek wodnych, zarybianie i zanieczyszczenie sprawiają, że takich zbiorników jest coraz mniej, a razem z nimi znikają topiki.

Pytania i odpowiedzi

Pająk topik — częste pytania

Jak duży jest topik?

Topik jest niewielki — ma około 0,8–1,5 cm długości.

Dla dociekliwych
Ma owłosione ciało, które pod wodą pokrywa się srebrzystą warstwą powietrza uwięzionego we włoskach.
Ile żyje topik?

Topik żyje zwykle około 1–2 lat.

Dla dociekliwych
Całe to życie spędza pod wodą, w swoim srebrzystym dzwonie z pajęczyny.
Co je topik?

Topik jest drapieżnikiem — poluje na drobne zwierzęta wodne.

Dla dociekliwych
Chwyta zdobycz w toni, a potem zanosi ją do swojego podwodnego dzwonu, żeby ją spokojnie zjeść.
Gdzie żyje topik?

Topik mieszka w zarośniętych stawach, jeziorach i wolno płynących rzekach Europy i Azji.

AfrykaAmeryka Płn.Ameryka Płd.🌍 EuropaAzjaAustraliaAntarktyda

Spotkasz go m.in. w: w wodach Europy i Azji.

Dla dociekliwych
Lubi spokojną, czystą wodę z bujną roślinnością, wśród której buduje swój dzwon nurkowy.
Jak topik oddycha pod wodą?

Topik nie oddycha pod wodą jak ryba — buduje z pajęczyny podwodny „dzwon nurkowy" i napełnia go powietrzem przyniesionym z powierzchni.

Dla dociekliwych
Wynurza się, chwyta bąbelek powietrza we włoski na ciele, znosi go w dół i uwalnia pod kopułką z pajęczyny. W ten sposób powoli napełnia swój dzwon zapasem powietrza, w którym może oddychać. Dzięki temu sprytnemu rozwiązaniu żyje całe życie pod wodą.
Jak jest „pająk" po angielsku?

Topik po angielsku to diving bell spider (albo water spider), a pająk to a spider.

Dla dociekliwych
Woda to water, a powietrze to air.
Jak topik pływa?

Wiosłuje odnóżami, zwłaszcza tylnymi, które mają po bokach rzędy długich włosków zwiększających powierzchnię. Porusza się spokojnie, bez gwałtownych zrywów.

Dla dociekliwych
Warstewka powietrza na odwłoku sprawia, że pająk jest lżejszy od wody, więc żeby zejść w głąb, musi trzymać się roślin albo własnych nici.
Czy topik może ugryźć człowieka?

Może, ale tylko wtedy, gdy zostanie schwytany i przyciśnięty. Ukąszenie bywa bolesne, jednak nie jest niebezpieczne. Topik nigdy nie atakuje sam z siebie.

Dla dociekliwych
To jeden z niewielu naszych pająków, którego szczękoczułki są dość mocne, żeby przebić ludzką skórę — dlatego lepiej obserwować go, nie biorąc do ręki.
Czy samiec topika jest większy od samicy?

Zwykle tak, i jest to wśród pająków wyjątek. U ogromnej większości gatunków to samica jest wyraźnie większa i cięższa od samca.

Dla dociekliwych
Przypuszcza się, że większemu samcowi łatwiej pływać i przemierzać zbiornik w poszukiwaniu samic, a to on odbywa dalekie wędrówki.
Poznaj też

Inne pajęczaki

Kategoria: PajęczakiWróć do: Pajęczaki
Wszystkie: pajęczaki