Pająk topik

Topik nie potrafi oddychać pod wodą jak ryba, ale znalazł na to genialny sposób. Wynurza się na powierzchnię, chwyta bąbelek powietrza we włoski na ciele, a potem znosi go w dół i uwalnia pod kopułką z pajęczyny. Powoli napełnia w ten sposób swój podwodny „dzwon”, w którym gromadzi zapas powietrza.

W swoim srebrzystym od powietrza dzwonie topik odpoczywa, zjada zdobycz, a nawet składa jaja. Poluje na drobne zwierzęta wodne, które chwyta w toni. To niezwykłe, że pająk — zwierzę lądowe — potrafi urządzić sobie dom i całe życie pod wodą.

Pod wodą topik wygląda, jakby był zrobiony ze srebra. To złudzenie: jego odwłok pokrywają gęste, niezwilżalne włoski, które zatrzymują między sobą warstewkę powietrza, a ta odbija światło jak lustro. Wyjęty z wody pająk jest zwyczajnie brunatny i całe srebro znika.

Ciało jest niewielkie i wydłużone, a tylne odnóża mają po bokach rzędy dłuższych włosków, działające jak wiosła. Topik należy do nielicznych pająków, u których samiec bywa większy od samicy — u zdecydowanej większości gatunków jest odwrotnie.

Przy stawie topika najłatwiej pomylić z bagnikiem — dużym pająkiem, który siedzi na brzegu albo na liściu, trzymając przednie nogi na powierzchni wody. Bagnik również potrafi zanurkować, ale robi to tylko na chwilę, w ucieczce, i całe życie spędza nad wodą, a nie w niej.

Zdarza się też, że srebrzysty pęcherzyk powietrza pod wodą brany jest za owada wodnego. Owady mają jednak sześć odnóży i zwykle poruszają się szybkimi zrywami, podczas gdy topik przemieszcza się spokojnie i wraca do swojej pajęczynowej kopuły.

Topik nie szuka kontaktu z ludźmi i spotkać go można tylko wtedy, gdy się go celowo wypatruje w zarośniętym stawie. Należy do nielicznych europejskich pająków zdolnych przekłuć ludzką skórę, ale robi to wyłącznie w obronie, przyciśnięty w dłoni. Wystarczy go nie łapać.

Znacznie większym problemem jest to, że topikowi ubywa miejsc do życia. Potrzebuje czystej, stojącej lub wolno płynącej wody gęsto zarośniętej roślinami podwodnymi. Osuszanie oczek wodnych, zarybianie i zanieczyszczenie sprawiają, że takich zbiorników jest coraz mniej, a razem z nimi znikają topiki.